3 dni temu
PPWR oznacza, iż firmy będą musiały traktować opakowanie jak wyrób objęty konkretnymi wymaganiami dotyczącymi składu, projektowania, recyklingu, oznakowania i dokumentacji. Nowe obowiązki nie zaczną jednak obowiązywać jednocześnie. Rozporządzenie jest stosowane od 12 sierpnia 2026 r., natomiast część wymagań będzie wprowadzana etapami do 2030, 2035 i 2040 r.
PPWR, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane na rynek Unii Europejskiej, niezależnie od materiału, rodzaju produktu czy branży. Zastępuje dotychczasową dyrektywę 94/62/WE i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Nie wiesz, które wymagania PPWR dotyczą opakowań stosowanych w Twojej firmie? Zacznij od zebrania informacji o ich materiałach, konstrukcji, przeznaczeniu i dostawcach. Pozwoli to ocenić zakres obowiązków i zaplanować potrzebne zmiany przed zamówieniem kolejnej partii.
1. Dlaczego PPWR jest ważne dla przedsiębiorców?
PPWR nie dotyczy wyłącznie producentów pustych pudełek, butelek czy folii. Obowiązki mogą obejmować również firmy, które zlecają wykonanie opakowania pod własną marką, importują produkty w opakowaniach, sprzedają je lub jako pierwsze udostępniają je na rynku danego państwa.
Jedna firma może pełnić jednocześnie kilka ról. W praktyce trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo działa jako:
- wytwórca,
- importer,
- dystrybutor,
- producent w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta,
- podmiot stosujący lub napełniający opakowanie.
Ma to znaczenie, ponieważ odpowiedzialność za zgodność opakowania może spoczywać na innym podmiocie niż obowiązek rejestracji, raportowania i finansowania gospodarowania odpadami. Komisja Europejska wyjaśnia, iż wytwórca odpowiada za zgodność opakowania z wymaganiami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju i oznakowania, natomiast producent w rozumieniu PPWR odpowiada przede wszystkim za obowiązki związane z odpadami opakowaniowymi w danym państwie.
2. Jakie wymagania wprowadza PPWR?
Nowe przepisy obejmują cały cykl życia opakowania, od projektu i doboru materiałów aż po jego ponowne użycie lub zagospodarowanie jako odpadu.
| Skład opakowania | Konieczna będzie kontrola substancji potencjalnie niebezpiecznych, w tym metali ciężkich i PFAS |
| Recykling | Opakowania będą oceniane pod kątem projektowania do recyklingu oraz możliwości recyklingu na dużą skalę |
| Recyklaty | Część opakowań z tworzyw sztucznych będzie musiała zawierać określoną ilość materiału pochodzącego z recyklingu |
| Minimalizacja | Opakowanie powinno mieć możliwie najmniejszą masę i objętość, ale przez cały czas chronić produkt |
| Oznakowanie | Pojawią się zharmonizowane etykiety informujące między innymi o składzie materiałowym |
| Dokumentacja | Zgodność opakowania trzeba będzie wykazać w dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE |
3. Substancje PFAS i metale ciężkie
PPWR utrzymuje ograniczenie dotyczące sumy stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego. Co do zasady nie może ona przekraczać 100 mg/kg opakowania lub jego części składowych.
Od 12 sierpnia 2026 r. ograniczenia obejmą również PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Dla firm może to oznaczać konieczność uzyskania od dostawców szczegółowych informacji o składzie materiałów, a w niektórych przypadkach także wykonania odpowiednich badań.
Samo zapewnienie dostawcy, iż materiał jest „bezpieczny” lub „ekologiczny”, może nie wystarczyć. Dokument powinien jednoznacznie wskazywać materiał, produkt, zakres przeprowadzonej oceny i uzyskane wyniki.
4. Opakowania mają być projektowane z myślą o recyklingu
Od 2030 r. możliwość recyklingu opakowania będzie oceniana według klas A, B lub C. Opakowania niespełniające wymagań klasy C nie będą mogły być wprowadzane na rynek, z uwzględnieniem przewidzianych wyjątków i terminów zależnych od przyjęcia szczegółowych aktów wykonawczych. Od 2035 r. znaczenie będzie miało również to, czy dany rodzaj opakowania jest rzeczywiście poddawany recyklingowi na dużą skalę.
Już podczas projektowania warto więc sprawdzić:
- liczbę zastosowanych materiałów,
- możliwość oddzielenia poszczególnych elementów,
- rodzaj etykiet, nadruków i klejów,
- kolor oraz adekwatności tworzywa,
- dostępność technologii sortowania i recyklingu.
Opakowanie wykonane z materiału uznawanego za nadający się do recyklingu nie zawsze będzie zgodne. Problemem może być cała konstrukcja, połączenie materiałów albo element, który utrudnia sortowanie.
5. Mniej materiału i mniej pustej przestrzeni
PPWR wymaga ograniczania masy i objętości opakowań do poziomu potrzebnego do zachowania ich funkcji, ochrony produktu i spełnienia wymagań prawnych.
Od 2030 r. współczynnik pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i przeznaczonych dla handlu elektronicznego nie będzie mógł przekraczać 50%. Materiały wypełniające, takie jak folia bąbelkowa, poduszki powietrzne czy styropian, również są uznawane za pustą przestrzeń.
Nie oznacza to, iż należy zrezygnować z ochrony produktu. Firma powinna jednak potrafić uzasadnić, dlaczego określona ilość materiału i wolnego miejsca jest potrzebna.
6. Nowe etykiety na opakowaniach
PPWR przewiduje wprowadzenie zharmonizowanych oznaczeń informujących o składzie materiałowym opakowania i sposobie postępowania z odpadem. Obowiązek ma być stosowany od 12 sierpnia 2028 r. lub 24 miesiące po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, jeżeli ta data przypadnie później.
Nie warto więc już teraz samodzielnie tworzyć oznaczeń, które mają udawać przyszły system unijny. Lepiej przygotować miejsce na etykietę, uporządkować dane o materiałach i śledzić publikację wzorów oraz szczegółowych zasad.
7. Dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności UE
PPWR wprowadza obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności opakowania. Wytwórca powinien przygotować dokumentację techniczną, a następnie sporządzić deklarację zgodności UE potwierdzającą spełnienie mających zastosowanie wymagań.
Dokumentacja może obejmować między innymi:
- opis opakowania i jego przeznaczenia,
- rysunki oraz specyfikacje materiałów,
- informacje od dostawców,
- wyniki analiz i badań,
- sposób oceny recyklingowalności,
- oznakowanie,
- wykaz zastosowanych wymagań.
Importer powinien przed wprowadzeniem opakowania na rynek sprawdzić, czy ocena została przeprowadzona, dokumentacja jest dostępna, a opakowanie ma wymagane oznaczenia. Dystrybutor nie powinien udostępniać opakowania, o ile ma podstawy, by uważać je za niezgodne.
8. Jak przygotować firmę do PPWR?
Przygotowania warto rozpocząć od prostego audytu:
- Sporządź listę stosowanych opakowań i ich wariantów.
- Ustal rolę firmy dla wszystkich opakowania i rynku sprzedaży.
- Zbierz specyfikacje materiałów oraz dokumenty od dostawców.
- Sprawdź skład, masę, objętość i budowę opakowania.
- Oceń, które rozwiązania mogą utrudniać recykling.
- Ustal, kto będzie odpowiadał za dokumentację i deklarację zgodności.
- Zaplanuj zmiany przed drukiem opakowań i zamówieniem dużej partii.
Część szczegółowych zasad PPWR będzie przez cały czas doprecyzowywana w aktach wykonawczych, aktach delegowanych i wytycznych Komisji. Dlatego zgodności nie należy traktować jako jednorazowego zadania.
Jak RCC może pomóc?
RCC pomaga firmom uporządkować wymagania dotyczące produktów, materiałów i dokumentacji. Analiza opakowania, jego zastosowania oraz dostępnych informacji pozwala ustalić, jakie wymagania PPWR mogą mieć zastosowanie i jakie działania warto zaplanować w pierwszej kolejności.
Stosujesz opakowania, ale nie wiesz, czy posiadana dokumentacja będzie wystarczająca? Prześlij ich opis, zdjęcia i dostępne materiały na adres [email protected]. Pomożemy określić dalsze kroki i przygotować firmę do nowych obowiązków.
