Eksperci o przemocy seksualnej – konferencja

W dniach 11–12 czerwca 2026 roku w Gorzowie Wielkopolskim odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Przemoc seksualna – od diagnozy do efektywnego mechanizmu przeciwdziałania i wsparcia”.

Dwudniowe wydarzenie obejmowało osiem paneli tematycznych. Uczestnicy rozmawiali o społecznych i kryminologicznych przyczynach przemocy seksualnej. Prelegenci omówili także cyberprzemoc seksualną, standardy międzynarodowej ochrony praw człowieka oraz przepisy karne dotyczące przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.

Interdyscyplinarny charakter konferencji pozwolił spojrzeć na problem z różnych perspektyw. Poruszono m.in. temat przemocy wobec dzieci, molestowania seksualnego oraz przemocy w wybranych środowiskach, na przykład w wojsku. Podczas wydarzenia oceniono również skuteczność działań instytucji publicznych odpowiedzialnych za przeciwdziałanie przemocy seksualnej i wsparcie osób pokrzywdzonych.

Przedstawiciele IWS

Wkład w obrady wnieśli także przedstawiciele Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, których wystąpienia skupiały się na ważnych aspektach przeciwdziałania przemocy.

Doktor habilitowany Paweł Ostaszewski, kierownik Sekcji Ekonomicznych Analiz Wymiaru Sprawiedliwości w IWS, zaprezentował referat poświęcony statystycznemu obrazowi przemocy seksualnej. Bardzo złożony i wielowymiarowy problem przemocy seksualnej może być opisywany na wielu płaszczyznach m.in. prawa, kryminologii, socjologii, psychologii, nauk medycznych, czy nauk o rodzinie. Prelegent, na podstawie różnych dostępnych źródeł danych, przedstawił skalę i strukturę zjawiska oraz wskazał na pewne ograniczenia istniejących źródeł informacji o przestępczości seksualnej. Dzięki zaprezentowaniu różnych definicji przemocy oraz ich ilościowych operacjonalizacji prelegent przedstawił możliwie całościowy obraz statystyczny przemocy seksualnej w Polsce.

Kolejną osobą reprezentującą IWS, a jednocześnie Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, była dr Agnieszka Wedeł-Domaradzka. W swoim wykładzie pt. “Pozytywne obowiązki państwa w zakresie przeciwdziałania przemocy seksualnej w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka – implikacje dla Polski” przeanalizowała stopień realizacji przez Polskę tych obowiązków. Prelegentka szczególną uwagę poświęciła sprawom przeciwko Polsce oraz orzecznictwu dotyczącemu innych państw-stron Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Kierownik Sekcji Prawa i Procesu Karnego, prof. dr hab. Łukasz Pohl, mówił o tym, jak adekwatnie kwalifikować od strony polskiego prawa karnego przypadki, kiedy to zgwałceniu towarzyszy zachowanie sprawcy polegające na doprowadzeniu osoby gwałconej do poddania się innej czynności seksualnej. Jego rozważania koncentrowały się na analizie trzech wyjściowych sytuacji: pierwszej, kiedy to tytułowe doprowadzenie jest zachowaniem uprzednim względem zgwałcenia; drugiej, kiedy to wskazane doprowadzenie jest zachowaniem jednocześnie realizowanym wespół ze zgwałceniem; i trzeciej, kiedy to owo doprowadzenie ma miejsce już po zgwałceniu.

Kompleksowe podejście do problemu

Konferencja pokazała, iż skuteczne przeciwdziałanie przemocy seksualnej wymaga podejścia kompleksowego, łączącego badania naukowe, odpowiednie rozwiązania prawne, sprawnie działające instytucje publiczne oraz rozwinięty system wsparcia dla osób pokrzywdzonych. Wspólnym mianownikiem większości wystąpień było przekonanie, iż walka z przemocą seksualną nie może ograniczać się wyłącznie do reakcji karnej, ale powinna obejmować również działania profilaktyczne, edukacyjne oraz systemowe wsparcie ofiar.

Podczas konferencji sformułowano wiele rekomendacji, które realnie mogą przyczynić się do dalszego rozwoju skutecznych mechanizmów ochrony przed przemocą seksualną w Polsce. Szczególnie wybrzmiała potrzeba budowania spójnego systemu ochrony ofiar, łączącego działania prawne, instytucjonalne, edukacyjne, a także pomocowe.

***

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Akademię im. Jakuba z Paradyża oraz Instytut Wymiaru Sprawiedliwości i było współfinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Wektory Nauki”.

Galeria:

Zdjęcia: Barbara Dziewiatowska i Piotr Tutko