1 godzina temu
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU), podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu. Przepis ten dotyczy jednego z fundamentów systemu VAT, czyli deklaracji z ewidencją, w tej chwili przybierającej formę pliku JPK V7.
Proces składania deklaracji VAT ewoluował na przestrzeni ostatnich lat. Zaczynaliśmy od papierowych deklaracji składanych miesięcznie, a często kwartalnie. Stopniowo pojawiały się pliki JPK VAT, składane obok deklaracji VAT. Obecny model rozliczenia VAT opiera się na samodzielnym przygotowaniu przez podatnika kompletnego JPK VAT z deklaracją (JPK V7M, JPK V7K) i jego przesłaniu dzięki środków komunikacji elektronicznej. To deklaracja z ewidencją, a więc jeden plik zawierający szczegółowe dane o dokonywanych w danym okresie sprzedażach i zakupach.
Aktualnie podatnikowi VAT nie jest udostępniana przez organy podatkowe wstępnie wypełniona ewidencja przygotowana na podstawie danych będących już w posiadaniu KAS. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem możliwości sporządzania takiej wstępnej ewidencji przez organy skarbowe (tak jak ma to miejsce np. w zakresie części przynajmniej deklaracji PIT). Nie funkcjonuje zintegrowany system, który w sposób kompatybilny agregowałby dane pochodzące z KSeF oraz innych systemów, w których dostępne są albo będą dane o transakcjach realizowanych przez podatnika, a następnie udostępniałby je podatnikowi na jego potrzeby.
To może się zmienić. Ministerstwo Finansów chce, aby administracja skarbowa, obok istniejących bezpłatnych narzędzi służących do przygotowania i wysyłki JPK VAT, udostępniała podatnikom wstępnie wypełniony JPK VAT wraz z deklaracją (JPK V7M, JPK V7K), przygotowany z wykorzystaniem danych będących już w posiadaniu KAS. Ma to być rozwiązanie dobrowolne („dla chętnych”). W założeniu, odpowiadać ma ono na potrzebę uproszczenia rozliczenia VAT, w szczególności dla najmniejszych podatników, u których zakres danych możliwych do wykorzystania przez KAS przy przygotowaniu wstępnego rozliczenia jest relatywnie najbardziej kompletny.
Jak to ma działać?
Zgodnie z przedstawionymi założeniami, podatnik po zalogowaniu oraz wyrażeniu akceptacji w zakresie przygotowania wstępnego rozliczenia VAT przez administrację skarbową będzie miał dostęp do proponowanego rozliczenia VAT online. Dostęp będzie przysługiwał na dowolnym urządzeniu, 24 godziny na dobę, zarówno z poziomu strony internetowej podatki.gov.pl, jak i poprzez aplikację mobilną.
Oczywiście, w deklaracji VAT wykazywane są także zdarzenia inne niż dostępne administracji skarbowej w czasie rzeczywistym. Nie wszystkie więc dane wymagane do rozliczenia VAT są w posiadaniu administracji skarbowej. Po stronie podatnika pozostanie więc weryfikacja oraz uzupełnienie prezentowanych informacji. Wysłanie e-VAT do urzędu skarbowego będzie wymagało akceptacji podatnika – nie przewiduje się automatycznej akceptacji rozliczenia z upływem terminu. Przesłanie e-VAT będzie oznaczać, iż podatnik skutecznie złożył rozliczenie JPK VAT wraz z deklaracją. Przygotowanie wstępnego rozliczenia przez administrację skarbową ma mieć charakter wyłącznie pomocniczy dla podatnika i nie wywoła skutków prawnych bez jego aktywnego działania, w szczególności jego akceptacji. Przygotowanie e-VAT-u będzie się opierać na integracji danych i procesów, które są w posiadaniu KAS.
Od kiedy?
Resort finansów zakłada, iż stopniowe wprowadzenie rozwiązania dla konkretnych grup podatników ma nastąpić począwszy od IV kwartału 2029 r. Co więcej, po wprowadzeniu rozwiązania w pierwszej fazie, e-VAT będzie rozwijany poprzez dołączanie kolejnych modułów i systemów, z których będą pobierane dane do przygotowania wstępnego rozliczenia VAT.Celem jest przygotowanie wstępnego rozliczenia VAT, które w jak największym stopniu uwzględni kompletne dane potrzebne do rozliczenia – tak aby ograniczać udział podatnika w wypełnianiu JPK VAT (w początkowej fazie taki udział podatnika będzie musiał być prawdopodobnie największy).
Ministerstwo Finansów przyjmuje, iż w pierwszym roku wprowadzenia dla wybranych podatników wstępnego JPK VAT (IV kwartał 2029 r.) skorzysta z niego nie więcej niż 5% podatników, tj. do ok. 100 tys. podmiotów. Docelowo, po wdrożeniu raportowania detalicznego wyłącznie dzięki kas online będzie z tej opcji korzystać do ok. 80% ogółu podatników (w 2035 r.).
Skrócenie terminów do wystawiania faktur
Jeśli samą koncepcję e-VAT można traktować jako rozwiązanie dla części podatników korzystne, będą też minusy. Niezbędne są bowiem zmiany w przepisach zmierzające do umożliwienia przygotowania wstępnego rozliczenia VAT. Najważniejsze dotyczą terminów na wystawianie faktur. Skoro udostępnienie wstępnego rozliczenia musi nastąpić odpowiednio wcześniej przed terminem składania JPK VAT, przewiduje się skrócenie terminów na wystawianie faktur. Umożliwi to odpowiednie zakwalifikowanie faktury do wymaganego okresu rozliczeniowego. Szczegółów, póki co, brak.
Proponowane zmiany mogą być korzystne dla podatników. Zwłaszcza tych małych – bo jeżeli ktoś ma tysiące pozycji w JPK V7, to pre-deklaracja niespecjalnie życie mu ułatwi. Zdaniem Ministerstwa Finansów, e-VAT ma także wspierać poprawę efektywności poboru podatków, zwiększać transparentność rozliczeń i budować relacje między administracją skarbową a podatnikami oparte na łatwiejszej formie komunikacji. Proponowane rozwiązania zwiększają dostępność, przejrzystość i użyteczność cyfrowych usług publicznych.
To oczywiście tylko jedna strona medalu. Postępująca elektronizacja rozliczeń w VAT przyczynia się także do uszczelnienia poboru VAT. Nie zmienia tego stanu rzeczy fakt, iż cały projekt ma być realizowany w ramach pakietu „przyjazna administracja skarbowa i pewność prawa podatkowego” i ma zdaniem resortu finansów charakter priorytetowy.
Dlaczego już dziś Ministerstwo Finansów przedstawia nam projekcję tak odległego w czasie rozwiązania? To również nie jest przypadek. Ministerstwo Finansów zakłada udostępnienie e-VAT pierwszej grupie podatników w czwartym kwartale 2029 r., a upowszechnienie rozwiązania na poziomie około 80% podatników w 2035 r. Tymczasem unijne wymogi sprawozdawczości cyfrowej z pakietu ViDA zaczynają obowiązywać od 1.7.2030 r. Pierwsza fala e-VAT ma wystartować dokładnie w przededniu uruchomienia rozwiązań UE. Docelowy poziom wdrożenia wyznaczono na rok, w którym polski system musi być już w pełni zgodny z architekturą unijną. Ma to sens, e-VAT zasilany będzie przede wszystkim przez KSeF. Nie wszystko jednak w KSeF się znajduje (np. WNT, import towarów, import usług). To źródło będzie zasilane przez ViDA. I koło się nam elegancko zamknie.
Wielki brat nie będzie więc tylko patrzył, ale i działał.
