Fiskus: właściciel prywatnej fotowoltaiki może być podatnikiem VAT

Krajowa Informacja Skarbowa podtrzymuje stanowisko, iż sprzedaż nadwyżek energii z prywatnej instalacji fotowoltaicznej to działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów o VAT. Nie ma znaczenia, iż panele służą głównie własnemu gospodarstwu domowemu – liczy się fakt, iż energia trafia do sieci za wynagrodzeniem.

Tysiące Polaków, którzy zdecydowali się na własną elektrownię słoneczną, mogły czuć się bezpiecznie – w końcu instalacja stoi na prywatnym domu, kupiona została z prywatnych pieniędzy i ma służyć przede wszystkim rodzinie. Tymczasem organy podatkowe konsekwentnie twierdzą co innego: przekazywanie nadwyżek prądu do sieci w zamian za wynagrodzenie to – z punktu widzenia VAT – działalność gospodarcza. I nie ma znaczenia, iż instalacja stoi na dachu domu jednorodzinnego, a nie firmowej hali.

Co mówi skarbówka

Stanowisko Krajowej Informacji Skarbowej opiera się na prostym mechanizmie prawnym: sprzedaż nadwyżek energii elektrycznej wytworzonej w domowej instalacji PV stanowi odpłatną dostawę towarów, a więc czynność podlegającą ustawie o VAT. najważniejsze jest tu jedno – właściciel paneli otrzymuje wynagrodzenie za energię trafiającą do sieci. To wystarczy, by fiskus uznał taką aktywność za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, niezależnie od tego, czy formalnie ktoś prowadzi firmę energetyczną, czy panele w ogóle znalazły się w majątku przedsiębiorstwa.

Wyrok sprzed lat wciąż aktualny

Argumentacja KIS nie jest nowa – opiera się na głośnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 czerwca 2013 roku w sprawie C-219/12, znanej jako sprawa „Fuchs”. Trybunał orzekł wówczas, iż eksploatacja instalacji fotowoltaicznej zamontowanej na prywatnym domu może być działalnością gospodarczą, jeżeli energia trafia do sieci w sposób ciągły i za wynagrodzeniem. Co istotne – w tamtej sprawie produkcja energii była wręcz mniejsza niż zużycie własne gospodarstwa domowego. To pokazuje, iż sam fakt, iż instalacja ma zaspokajać przede wszystkim potrzeby domowników, wcale nie wyklucza jej z systemu VAT.

Limit zwolnienia daje oddech, ale nie wszystkim

To jednak nie oznacza automatycznie, iż każdy właściciel paneli musi zapłacić podatek. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje limit zwolnienia podmiotowego z VAT w wysokości 240 tys. zł rocznie – jeżeli sprzedaż energii mieści się w tej kwocie łącznie z inną ewentualną działalnością, właściciel instalacji może wciąż korzystać ze zwolnienia.

Problem pojawia się tam, gdzie właściciel paneli jest już czynnym podatnikiem VAT – prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą lub inną firmę rozliczającą ten podatek. W takiej sytuacji sprzedaż nadwyżek energii z instalacji zamontowanej na prywatnym domu może zostać objęta VAT, choćby jeżeli sama instalacja nigdy nie trafiła do majątku firmowego. Ustawa o VAT posługuje się bowiem własną, szeroką definicją działalności gospodarczej – nie jest ona tożsama z tym, czym ktoś zajmuje się zawodowo na co dzień.

A teraz skarbówka stwierdza, iż dach domu to firma

Paweł Usiądek, wiceprezes Ruchu Narodowego, wpis na X z dn. 21 września 2026

Z taką sytuacją zmierzył się m.in. przedsiębiorca, który chciał zamontować panele i magazyn energii na prywatnym domu, za własne pieniądze, bez wprowadzania instalacji do majątku firmy ani odliczania VAT – zwraca na to uwagę Paweł Usiądek.

Sprawa ma jeszcze jeden praktyczny wymiar, na który zwraca uwagę Usiądek: zdaniem skarbówki VAT należy liczyć od pełnej kwoty należności za sprzedaną energię, bez pomniejszania jej o prowizję pobieraną przez operatora rozliczającego rozliczenia w systemie net-billingu.

Net-billing od czterech lat, a problemy narastają

System net-billingu funkcjonuje w Polsce od 1 kwietnia 2022 roku. Energia oddawana do sieci jest w nim rozliczana wartościowo, a jej równowartość trafia na tzw. depozyt prosumencki, który pomniejsza późniejsze rachunki za prąd pobierany z sieci. Przepisy były już kilkakrotnie nowelizowane – ostatnia duża zmiana z końca 2024 roku dała części prosumentów możliwość wyboru sposobu rozliczeń oraz podniosła z 20 do 30 proc. maksymalny zwrot niewykorzystanych środków z depozytu w określonych przypadkach.

Rozwój OZE kontra rynkowy mechanizm rozliczeń

Sprawa wpisuje się w szerszy obraz problemów energetyki prosumenckiej w Polsce. Liczba mikroinstalacji fotowoltaicznych sięga już około 1,44 mln, a ich łączna moc przekracza 11 GW (według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska). Skala tej rozbudowy przynosi jednak skutki uboczne – w godzinach szczytowej produkcji operatorzy sieci coraz częściej muszą ograniczać generację z instalacji OZE, co bywa przedmiotem interpelacji poselskich.

Skala problemu jest wymierna – operator systemu wypłaca już ponad 100 mln zł rocznie rekompensat za wymuszone wyłączenia farm fotowoltaicznych z powodu nadpodaży energii. Kolejne zmiany w przepisach zapowiadane są na 2028 rok.

Rysuje się więc paradoksalna sytuacja: przez lata państwo zachęcało obywateli do inwestowania we własne źródła energii, a jednocześnie sposób rozliczania nadwyżek oparto na mechanizmie rynkowym, który – w oczach fiskusa – może rodzić obowiązki podatkowe.

Wniosek dla posiadaczy paneli

Prywatny charakter instalacji fotowoltaicznej niestety nie daje automatycznej gwarancji, iż sprzedaż wytworzonej przez nią energii pozostanie poza VAT. Okazuje się, iż dla czynnych podatników VAT przekazywanie nadwyżek do sieci może oznaczać realne obowiązki podatkowe – choćby jeżeli panele i magazyn energii kupiono z prywatnych oszczędności, a instalacja ma służyć przede wszystkim domownikom.