1 godzina temu
Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU), podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą z zasady sprzedaż na rzecz innych podatników prowadzących działalność gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 29a ust. 13 VATU, w przypadkach, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1-3 VATU, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury ustrukturyzowanej. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie, są udzielone po dokonaniu sprzedaży opusty i obniżki cen, zwroty towarów i opakowań oraz zwrócone nabywcy zaliczki otrzymane przed dokonaniem sprzedaży, o ile do niej nie doszło.
I tyle. Zatem nie do każdej okoliczności, w której wystawia się fakturę korygującą wyżej wymienione zasady rozliczania jej przez sprzedawcę „na bieżąco” znajdą zastosowanie. Okolicznością taką może być bowiem także pomyłka w treści faktury (art. 106j ust. 1 pkt 5 VATU), niekoniecznie dotycząca kwot czy wartości liczbowych.
Faktury są dokumentami o charakterze sformalizowanym. Zatem, co do zasady, faktury muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, o ile odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Oznacza to, iż nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało. Kwestia korekt faktur zyskała „nowe życie” wraz z pojawianiem się przepisów KSeF. W szczególności, jeżeli korekcie podlegają dane identyfikacyjne nabywcy, w tym zwłaszcza jego NIP. Sytuacja taka rodzi pytania o sposób korekty oraz o moment jej rozliczenia.
Czego dotyczy sprawa?
Podatnik prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej części i akcesoriów do pojazdów samochodowych oraz dokumentuje dokonywane transakcje sprzedaży towarów i usług fakturami VAT. W praktyce zdarzają się jednak sytuacje, w których – w wyniku pomyłki – faktura zostaje wystawiona na podmiot niebędący faktycznym nabywcą towarów. Dotyczy to różnych sytuacji, a w szczególności przypadków, gdy towar dostarczany jest pod adres, pod którym działalność prowadzi kilka podmiotów gospodarczych (np. powiązanych ze sobą kapitałowo), a zamówienia w ich imieniu składa często ta sama osoba. Względnie, gdy towar dostarczany jest pod adres, pod którym działalność prowadzi kilka podmiotów gospodarczych, niepowiązanych ze sobą – łączy je jedynie adres prowadzenia działalności.
W takich okolicznościach może dojść do wystawienia faktury na kontrahenta innego niż adekwatny, z uwagi na fakt, iż podmioty te prowadzą działalność pod tym samym adresem. Błędne fakturowanie może wynikać z błędu osoby dokonującej zakupów na rzecz kilku podmiotów. W konsekwencji na błędnie wystawionej fakturze może być wskazany nieprawidłowy numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz nieprawidłowa nazwa kontrahenta lub nieprawidłowy adres.
W opisanych przypadkach podatnik wystawia faktury korygujące in minus „do zera”. Przyczyna korekty w takich sytuacjach ma miejsce w momencie wystawienia faktur pierwotnych. Konieczność wystawienia faktury korygującej wynika z błędu popełnionego przy dokumentowaniu sprzedaży. Następnie podatnik wystawia „nowe” faktury VAT dokumentujące daną transakcję, które zawierają prawidłowe dane, tj. prawidłowy NIP, nazwę czy dane adresowe nabywcy. Podatnik postanowił potwierdzić, czy takie podejście jest generalnie poprawne oraz w jakim okresie powinien on ujmować w ewidencji VAT faktury korygujące in minus „do zera” oraz „nowe” faktury.
Stanowisko organu
Dyrektor KIS wydał w sprawie interpretację indywidualną z 18.6.2026 r., 0112-KDIL1-3.4012.269.2026.1.KK, Legalis. Uznał w niej, iż prawidłowe wskazanie numeru NIP nabywcy jest niezwykle istotne dla prawidłowego przesłania faktury ustrukturyzowanej w KSeF, w tym udostępnienia tej faktury adekwatnemu kontrahentowi w systemie. jeżeli więc na fakturze ustrukturyzowanej podany zostanie błędny NIP, fakturę taką otrzyma podmiot o istniejącym na tej fakturze numerze NIP. Zatem taka faktura nie będzie prawidłowo dokumentowała sprzedaży, ponadto nie dotrze do nabywcy tej usługi. Prawidłowym rozwiązaniem w takich sytuacjach jest wystawienie faktury korygującej „do zera” dla błędnego kontrahenta i wystawienie nowej faktury ustrukturyzowanej dla adekwatnego nabywcy (z poprawnym numerem NIP).
W tej sprawie, przyczyna zaistnienia korekty wystawionych faktur ustrukturyzowanych (podanie błędnych danych nabywcy, w tym NIP) będzie miała miejsce w momencie wystawienia tych faktur. Wystawienie faktury korygującej będzie wynikać z błędu popełnionego przez sprzedawcę przy dokumentowaniu sprzedaży. Ponadto w tym przypadku faktura ustrukturyzowana pierwotna nie dokumentuje dokonanej sprzedaży, gdyż wskazano błędne dane nabywcy, w tym błędny NIP. Gdy korekta spowodowana jest przyczynami istniejącymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana pierwotna faktura ustrukturyzowana.
Podatnik powinien więc rozliczyć dokonaną sprzedaż zgodnie z momentem powstania obowiązku podatkowego dla danej sprzedaży. Oznacza to konieczność uwzględnienia w ewidencji zarówno faktur korygujących pierwotne faktury ustrukturyzowane „do zera”, jak i nowych, poprawnie wystawionych faktur ustrukturyzowanych z adekwatnymi danymi nabywcy, w tym z prawidłowym NIP-em. Konieczna jest także korekta uprzednio złożonych plików JPK VAT z deklaracją podatkową za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła przyczyna korekty, czyli za okres, w którym została ujęta faktura pierwotna zawierająca błędy. W praktyce chodzi o miesiąc, w którym pierwotnie powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonanej sprzedaży. Trzeba więc się cofnąć.
Komentarz
Przed wejściem w życie KSeF praktyka opisana w omawianej interpretacji mogła być inna. Organy przyjmowały, iż choćby jeżeli faktura została wystawiona na nieprawidłowego nabywcę, ale trafiła we adekwatne ręce, korekta mogła być dokonana poprzez „podmianę” danych identyfikacyjnych. Standardowy problem w organizacjach, w których w ramach danej grupy funkcjonuje wiele podmiotów o tym samym pierwszym członie nazwy, ale innych jego rozszerzeniach albo formach prawnych. Wyobraźmy sobie grupę PANDA, w ramach której funkcjonują spółki: Panda S.A., Panda sp. z o.o., Panda Dystrybucja sp. z o.o., Panda Management sp. z o.o. i Panda Finance sp. z o.o. W percepcji sprzedawcy może to być jedna i ta sama Panda. Tym bardziej iż księgowość prowadzona jest w sposób scentralizowany (w Panda Finance), więc niezależnie od tego, na jaką spółkę została wystawiona faktura, i tak trafi ona do rąk pani Bożeny, obsługującej wszystkie te spółki. W erze KSeF faktura wystawiona nieprawidłowo (np. na Panda S.A. zamiast na Panda sp. z o.o.) nigdy nie trafi do Panda sp. z o.o., choćby jeżeli osobą uprawnioną do „obsługi” KSeF jest ta sama pani Bożena. Stąd konieczność korekty „do zera” i wystawienia nowej faktury na tę samą sprzedaż.
Interpretacja jest w sumie korzystna, ale nie można tracić z pola widzenia ryzyka opóźnionego wystawienia faktury „nowej”. Ona przecież dokumentuje sprzedaż historyczną. jeżeli więc doszło do niej 31.5.2026 r., zaś faktura korygująca „do zera”, a w konsekwencji także „nowa” faktura zostały wystawione 30.6.2026 r., to ta „nowa” faktura jest wystawiona za późno. To potencjał na ryzyko KKS. Chyba iż wystawca podejmie próbę przekonania fiskusa, iż mamy do czynienia z offline24 na podstawie sławetnego art. 106gba VATU. Może to być jednak trudne, uwzględniając wystawienie w tzw. międzyczasie faktury korygującej.
Co z nabywcą? On może odliczyć VAT naliczony w dacie otrzymania faktury „nowej”. Skoro nie dostał faktury pierwotnej, nie ma co korygować po stronie podatku już odliczonego (o ile jest czujny). Gorzej z podmiotem, który fakturę pierwotną dostał „omyłkowo”. On, jeżeli odliczył z niej VAT, powinien skorygować go oczywiście wstecznie. Prawo do odliczenia nigdy mu bowiem nie przysługiwało.
