2 dni temu
Stały grafik, codzienne polecenia i zatwierdzanie urlopów mogą wskazywać, iż kooperacja B2B (business-to-business, czyli między przedsiębiorcami) ma cechy stosunku pracy. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) ocenia nie tylko treść zawartych umów, ale także szereg innych czynników, jak na przykład rzeczywiste warunki wykonywania obowiązków i kontekst ich nakładania. W szczególności sama nazwa umowy i wystawianie faktur nie zabezpieczają przed zakwestionowaniem charakteru współpracy, a to oznacza ryzyko roszczeń pracowniczych oraz konieczności skorygowania rozliczeń.
Przegląd warto przeprowadzić również w odniesieniu do kontraktów funkcjonujących od lat. Sposób współpracy może stopniowo się zmieniać: wykonawca początkowo samodzielnie organizujący swoje usługi z czasem zostaje objęty firmowym grafikiem, procedurą zatwierdzania nieobecności i bieżącym nadzorem. Takie zmiany wymagają ponownej oceny przyjętej formy współpracy.
Poniżej sześć obszarów, które warto sprawdzić w firmie.
1. „Inne polecenia przełożonego”
Obowiązek przyjmowania dowolnych zadań, a więc także tych poza zakresem umowy oraz bieżące instrukcje dotyczące sposobu ich wykonywania mogą świadczyć o pracowniczym podporządkowaniu. Warto określić zakres usług i zasady uzgadniania dodatkowych czynności.
2. Obowiązkowa obecność w godzinach „od – do”
Jednostronnie ustalany grafik i objęcie wykonawcy zasadami obecności obowiązującymi pracowników istotnie zwiększają ryzyko. Określone godziny lub lokalizacja mogą jednak wynikać ze specyfiki usługi. W takim wypadku znaczenie ma uzasadnienie tych ograniczeń i zakres samodzielności wykonawcy.
3. Urlop za zgodą przełożonego
Wnioski urlopowe, pracownicze limity dni wolnych i obowiązek usprawiedliwiania nieobecności wymagają uwagi. Umowa B2B może przewidywać przerwy, również płatne, oraz informowanie o niedostępności. Zasady te powinny jednak odpowiadać charakterowi współpracy i potrzebie zapewnienia ciągłości usług.
4. Bezwzględny zakaz zastępstwa
Obowiązek osobistego wykonywania wszystkich czynności jest jedną z cech stosunku pracy. Ograniczenie zastępstwa może być uzasadnione kwalifikacjami, poufnością lub charakterem usługi. Warto sprawdzić uzasadnienie ograniczenia zastępstwa oraz to, czy możliwość zastępstwa przewidziana w umowie rzeczywiście funkcjonuje.
5. Pracownicze zasady organizacji i dyscypliny pracy
Zobowiązanie wykonawcy do przestrzegania regulaminu pracy lub choćby pracowniczych zasad dyscypliny może wskazywać na podporządkowanie typowe dla etatu. Obowiązek stosowania zasad bezpieczeństwa, ochrony danych czy procedur technicznych może natomiast wynikać z charakteru usług. Warto sprawdzić, jakie firmowe regulacje obejmują wykonawców i czy pozostawiają im samodzielność w organizacji pracy.
6. Z etatu na fakturę bez zmiany warunków
Zachowanie tych samych zadań, godzin, przełożonego i zasad nieobecności po przejściu z umowy o pracę na B2B jest sygnałem ostrzegawczym. Podobnej analizy wymaga wykonywanie przez pracowników i wykonawców takich samych czynności w takich samych warunkach.
Co powinien zrobić przedsiębiorca?
Przegląd powinien objąć umowy, grafiki, rozliczenia, zasady przerw i codzienną komunikację z wykonawcami. Pojedynczy zapis zwykle nie przesądza o stosunku pracy. Liczy się całokształt współpracy, szczególnie podporządkowanie i rzeczywista samodzielność.
Zakwestionowanie modelu B2B może prowadzić do roszczeń pracowniczych oraz korekt rozliczeń składkowych i podatkowych. Wykryte rozbieżności warto usunąć, dostosowując dokumenty i rzeczywiste zasady współpracy. o ile kooperacja wykazuje cechy stosunku pracy, należy odpowiednio zmienić jej rzeczywiste zasady lub zastosować adekwatną podstawę zatrudnienia.
Opisane sześć obszarów to przykłady. Lista zapisów i praktyk istotnych dla oceny współpracy B2B jest dużo szersza. Każdy kontrakt wymaga indywidualnej oceny, uwzględniającej jego treść, okoliczności zawarcia oraz rzeczywiste warunki wykonywania.
W razie pytań, a także pomysłów tematów na kolejne wydania Newsletter’a zapraszamy do kontaktu:
