1 tydzień temu
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na apel Rzeczniczki Praw Dziecka w sprawie niedostatecznego zainteresowania samorządów uzyskaniem środków na tworzenie mieszkań treningowych i wspomaganych.
MRPiPS w piśmie z 6 lipca 2026 r. podzieliło pogląd Rzeczniczki Praw Dziecka, iż mieszkania treningowe i wspomagane stanowią istotny element systemu deinstytucjonalizacji m.in. pieczy zastępczej oraz integracji społecznej. Wskazało też, iż rozwiązania dotyczące mieszkań treningowych i wspomaganych w Polsce w ostatnich latach przeszły już istotną ewolucję, odchodząc od pojęcia „mieszkań chronionych” na rzecz podziału na mieszkania treningowe i wspomagane, uregulowane nowelizacją ustawy o pomocy społecznej z 2023 r.
Odpowiedź Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej ws. mieszkań treningowych i wspomaganych
Nowe rozwiązania
Resort wyjaśnił, iż w tej chwili proceduje nowelizację ustawy o pomocy społecznej. Celem jest zainicjowanie reformy systemu pomocy społecznej, ukierunkowanej na zwiększenie dostępności i jakości usług społecznych, poprawę efektywności działań pomocowych oraz zapewnienie skuteczniejszych i lepiej skoordynowanych form wsparcia dla osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Aby system kierowania do mieszkań treningowych i wspomaganych działał skuteczniej, konieczna jest jednak kooperacja między administracją centralną a jednostkami samorządowymi.
Apel RPD
Na problem niedostatecznego zainteresowania samorządów uzyskaniem środków na tworzenie mieszkań treningowych i wspomaganych Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę 6 czerwca 2026 r.
W piśmie do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii wskazała, iż taki stan rzeczy skutkuje brakiem pełnego wykorzystania środków przeznaczonych na ten cel.
– Wyrażając troskę o los młodych osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w tym szczególnie trudną sytuację młodych opuszczających pieczę zastępczą, młodzieżowe ośrodki wychowawcze, okręgowe ośrodki wychowawcze, zakłady poprawcze czy też schroniska dla nieletnich a także mając na uwadze obecne prace związane z nowelizacją ustawy o pomocy społecznej apeluję o podjęcie pogłębionej analizy problemu związanego z trudnościami samorządów w zakresie tworzenia mieszkań treningowych i wspomaganych – napisała Monika Horna-Cieślak.
Tworzenie mieszkań treningowych i wspomaganych. RPD pisze do MRPiPS i MRiT
Trwały system usług społecznych
Głównym celem opracowanej przez resort rodziny Strategii Rozwoju Usług Społecznych – polityki publicznej do roku 2030 jest przeprowadzenie deinstytucjonalizacji. Oznacza to odejście od opieki w dużych instytucjach na rzecz wsparcia świadczonego bezpośrednio w środowisku rodzinnym i lokalnym. Strategia skupia się wokół pomocy osobom starszym, rodzinom i dzieciom, osobom z niepełnosprawnościami, osobom w kryzysie bezdomności oraz z zaburzeniami psychicznymi. Jednym z celów jest zbudowanie skutecznego systemu świadczącego usługi społeczne dla osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
Rozwój mieszkań
Rozwój mieszkań treningowych i wspomaganych stanowi jedno z działań dla realizacji celu strategicznego w ramach środowiskowych form wsparcia w postaci usług społecznych. W strategii zakłada się utworzenie mieszkań wspomaganych z koszykiem usług dostosowanych do indywidualnych potrzeb osoby w oczekiwanej ilości 7 tys.do 31 grudnia 2030 r. oraz 12 tys. do 31 grudnia 2035 r.
Tymczasem według danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w tej chwili jest 1156 mieszkań treningowych oraz 1134 wspomaganych.
Na tworzenie ich w lokalach należących do jednostek samorządu terytorialnego, jak i ewentualną budowę budynku czy zakup lokalu w ramach Działania 4.4. kompleksowego wsparcia dla rodzin ,,Za życiem’’ przewidziano środki finansowe z budżetu państwa w kwocie 24 mln zł.
Odpowiedź MRPPiS
Resort w odpowiedzi z 6 lipca 2026 r. podkreślił, iż samorządy są zobligowane do rozwijania mieszkań treningowych i wspomaganych w ramach realizacji strategii rozwiązywania problemów społecznych. Gminy i powiaty są odpowiedzialne za prowadzenie stosownej polityki w zakresie mieszkań.
MRPiPS dąży do uproszczenia wymagań formalnych oraz stworzenia bardziej elastycznych ram prawnych, które ułatwią samorządom realizację tego zadania. Analizowane są konkretne mechanizmy wsparcia, które pozwolą zniwelować najpoważniejsze trudności aplikacyjne i operacyjne zgłoszone przez stronę samorządową.
