– Projekt przepisów dotyczący wprowadzenia ugód podatkowych do Ordynacji podatkowej to krok w dobrym kierunku, jednak sama ich treść wymaga istotnych zmian, tak aby nowa instytucja rzeczywiście stała się skutecznym narzędziem rozwiązywania sporów między podatnikami a administracją skarbową. O ile pozytywnie należy ocenić samą ideę wprowadzenia ugody podatkowej jako instrumentu pozwalającego szybciej kończyć spory oraz ograniczać koszty postępowań to zaproponowana przez ministerstwo konstrukcja nie gwarantuje rzeczywistej równowagi stron i może sprawić, iż nowa instytucja będzie wykorzystywana znacznie rzadziej, niż zakłada ustawodawca. Apelujemy zatem o wzmocnienie konsensualnego charakteru ugody podatkowej – mówi Anna Słomińska – Wernik, ekspertka Konfederacji Lewiatan.
Projekt przewiduje, iż procedura może zostać wszczęta wyłącznie na wniosek podatnika, podczas gdy organ podatkowy jedynie decyduje o jej dalszym przebiegu. W ocenie Konfederacji Lewiatan również administracja skarbowa powinna mieć możliwość inicjowania postępowań ugodowych, jeżeli dostrzega szansę na polubowne zakończenie sprawy. Takie rozwiązanie zwiększyłoby zaufanie do nowego mechanizmu i zachęcało podatników do korzystania z niego.
Ponadto Konfederacja Lewiatan zwraca również uwagę na zbyt dużą uznaniowość tej instytucji. Warunki zawarcia ugody odwołują się do nieostrych pojęć, takich jak „interes publiczny” czy „korzystniejszy dla Skarbu Państwa wynik działań organów podatkowych”. Brak precyzyjnych kryteriów może prowadzić do niejednolitego stosowania prawa oraz utrudniać przedsiębiorcom ocenę, czy w ich sprawie zawarcie ugody w ogóle jest realne. Dlatego postulowane jest doprecyzowanie przesłanek oraz ograniczenie klauzul pozostawiających zbyt szeroką swobodę interpretacyjną.
– Krytycznie oceniamy również sposób prowadzenia negocjacji. Projekt pozostawia organowi podatkowemu pełną kontrolę nad przebiegiem uzgodnień, nie zapewniając podatnikowi równorzędnej pozycji. Dodatkowo podczas negocjacji może przez cały czas toczyć się egzekucja zaległości podatkowych, co znacząco ogranicza praktyczną wartość ugody. Proponujemy zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas negocjacji oraz przyznanie podatnikom prawa do inicjowania spotkań uzgodnieniowych – dodaje Anna Słomińska – Wernik.
Wśród zgłoszonych przez Konfederację Lewiatan uwag znalazły się także propozycje zmian dotyczące przesłanek wyłączających możliwość zawarcia ugody. W tym względzie należy podkreślić, iż projekt może naruszać zasadę domniemania niewinności, ponieważ uniemożliwia zawarcie ugody już na etapie prowadzenia postępowania karnego, jeszcze przed postawieniem zarzutów czy wydaniem wyroku. W praktyce wiele takich postępowań kończy się umorzeniem, dlatego automatyczne wyłączenie podatnika z możliwości zawarcia ugody byłoby nieproporcjonalne. Lewiatan postuluje również większą elastyczność w określaniu treści samej ugody. Zamknięty katalog jej elementów może okazać się niewystarczający w bardziej złożonych sprawach podatkowych. Otwarcie katalogu pozwoliłoby lepiej dostosować treść porozumienia do specyfiki konkretnej sprawy.
Konfederacja Lewiatan
