Nowelizacja kodeksu karnego. Przedstawiciel RPD na posiedzeniu podkomisji

Podczas posiedzenia Podkomisji stałej do spraw zmian kodeksu karnego omawiano propozycje nowelizacji art. 199 kodeksu karnego, dotyczące zaostrzenia odpowiedzialności za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej.

W posiedzeniu uczestniczył Karol Brzeziński z Zespołu Prawa Karnego Biura RPD.

Propozycje zaostrzenia kar

Tematem posiedzenia 15 lipca 2026 r. były propozycje zmian w zakresie wysokości ustawowego zagrożenia karą za czyny określone w art. 199 § 1 i § 2 kodeksu karnego. Rzecznik Praw Obywatelskich zaproponował podwyższenie sankcji karnych – w przypadku czynu z art. 199 § 1 kodeksu karnego do kary od roku do 10 lat pozbawienia wolności, natomiast w przypadku art. 199 § 2 kodeksu karnego do kary od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.

Art. 199 kodeksu karnego dotyczy seksualnego nadużycia stosunku zależności lub wykorzystania krytycznego położenia. Zgodnie z § 1 przestępstwem jest doprowadzenie innej osoby do obcowania płciowego lub poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności poprzez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie jej krytycznego położenia. § 2 odnosi się do sytuacji, gdy taki czyn został popełniony na szkodę małoletniego.

Działania RPD

Właśnie o doprecyzowanie i zaostrzenie przepisów dotyczących ochrony wolności seksualnej małoletnich Rzeczniczka Praw Dziecka zwracała się do sejmowej Podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego.

RPD zaproponowała nadanie art. 199 kodeksu karnego nowego brzmienia, które w sposób jednoznaczny obejmie penalizacją wszelkie formy nadużycia zależności, zaufania lub krytycznego położenia prowadzące do wykorzystania seksualnego. Kluczową zmianą jest podwyższenie górnych granic kar tak, by przestępstwa popełnione na szkodę małoletnich były traktowane jako zbrodnie.

RPD apeluje o wzmocnienie ochrony małoletnich w kodeksie karnym

Przedstawiciel Biura RPD był również regularnie obecny na posiedzeniach podkomisji.

Zmiany w kodeksie karnym. Przedstawiciel RPD na posiedzeniu podkomisji

Kompleksowa nowelizacja

Departament Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości przedstawił stanowisko, zgodnie z którym przygotowywana jest kompleksowa nowelizacja przepisów dotyczących przestępstw z rozdziału XXV kodeksu karnego – „Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności”. Projekt resortu ma obejmować całościowe zmiany systemowe w tym obszarze prawa karnego, a nie jedynie modyfikację pojedynczego typu czynu zabronionego.

Dalsze procedowanie zmian w kodeksie karnym

W dyskusji pojawił się wniosek formalny o przeniesienie dalszej dyskusji na wrzesień 2026 r. oraz oczekiwanie na projekt Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczący kompleksowych zmian w rozdziale XXV kodeksu karnego. Wniosek został poddany pod głosowanie i przyjęty przez podkomisję.