1 dzień temu
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o podjęcie działań mających na celu nadanie opiece wytchnieniowej rangi świadczenia ustawowego.
Monika Horna-Cieślak w piśmie z 3 sierpnia 2026 r. wskazała, iż niepełnosprawność i związane z nią działania wspierające państwa należy postrzegać w sposób kompleksowy, w szczególności uwzględniając zarówno potrzeby osób z niepełnosprawnościami, jak i ich rodzin oraz opiekunów dzieci z niepełnosprawnościami.
– Mając na uwadze znaczenie usług opieki wytchnieniowej dla rodzin i opiekunów osób z niepełnosprawnościami zasadne jest podjęcie działań zmierzających do nadania temu wsparciu trwałych podstaw ustawowych – napisała Rzeczniczka.
Długotrwałe działania
Opieka nad dzieckiem z niepełnosprawnością ma charakter długotrwały i wymaga ciągłego dostosowywania zakresu sprawowanego wsparcia do zmieniających się potrzeb dziecka. Wiąże się ona z istotnym obciążeniem organizacyjnym, fizycznym i psychicznym po stronie rodziców oraz opiekunów.
Program „Opieka wytchnieniowa”
Wsparcie w postaci opieki wytchnieniowej jest realizowane na podstawie zasady pomocniczości. To pomoc państwa lub jego agend osobom, grupom bądź instytucjom, gdy działania te nie wystarczają. Dlatego powstał program „Opieka wytchnieniowa”, który stanowi jedną z istotnych odpowiedzi na potrzeby rodzin, w których wychowuje się dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności. Jednak program wciąż nie ma rangi świadczenia ustawowego. Jest aktem wykonawczym m.in. do przepisów ustawy „Za Życiem” oraz ustawy o Funduszu Solidarnościowym, który obliguje Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej do corocznego opracowywania planu działania na rzecz wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Plan co prawda przewiduje realizację konkretnych programów w latach przyszłych, jednak zapewnienie ustawowych podstaw prawnych dla realizacji tego rodzaju usług mogłoby przyczynić się do zwiększenia przewidywalności, dostępności oraz ciągłości wsparcia udzielanego rodzinom sprawującym codzienną opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.
Wniosek o działania legislacyjne
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do MRPiPS o kompleksową analizę zagadnienia oraz podjęcie działań legislacyjnych zmierzających do ustawowego uregulowania usług opieki wytchnieniowej oraz nadania im charakteru trwałego instrumentu wsparcia rodzin i opiekunów osób z niepełnosprawnościami, w szczególności rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami.
