11 godzin temu
Uchwała o dyżurach aptek
Zarząd powiatu uchwałą z grudnia 2025 r. wyznaczył do pełnienia dyżurów przez apteki ogólnodostępne na terenie tego powiatu na 2025 rok.
Uchwała została wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1684) oraz art. 94 ust. 3 i ust. 9 pkt 2 ustawy z 6.9.2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 750).
Zgodnie z tymi przepisami w przypadku, w którym praca aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu nie gwarantuje zaspokojenia potrzeb ludności w porze nocnej oraz dni wolne od pracy, zarząd powiatu wyznacza w drodze uchwały aptekę ogólnodostępną do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub w dni wolne od pracy. Uchwała jest wydawana na okres 1 roku oraz określa dni i godziny pełnienia dyżurów.
Apteka ogólnodostępna może zgłosić gotowość do pełnienia dyżurów. W przypadku braku zgłoszenia apteki lub zgłoszenia apteki niespełniającej wymagań (np. położenie lokalu apteki, możliwość zapewnienia asortymentu oraz personelu), zarząd powiatu wyznacza aptekę ogólnodostępną spełniającą ustawowe wymagania.
W omawianej sprawie zarząd powiatu wyznaczył do pełnienia dyżurów w porze nocnej i dni wolne od pracy 6 aptek na terenie powiatu. Określono harmonogram dyżurów. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż apteki pracują od g. 8 do 20 oraz w siedzibie powiatu funkcjonuje punkt nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Zwiększony ruch pacjentów ma miejsce od 20 do 22. Z tego względu konieczne jest zapewnienie pacjentom dostępu do usług świadczonych przez apteki blisko miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych w nocy i święta.
Żadna z aptek nie zgłosiła chęci do pełnienia dyżurów. Z tego względu, zarząd powiatu podjął decyzję o rotacyjnym pełnieniu dyżurów z uwzględnieniem limitów pracy farmaceutów w porze nocnej i dni wolne od pracy.
Skarga do WSA
Jedna z aptek objętych uchwałą wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej tej apteki.
Skarżący wskazał, iż nie jest w stanie zapewnić liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu w ramach dyżurów oraz nie wykonuje badań diagnostycznych w aptece. Informował o tym organ przed wydaniem uchwały.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wskazał, iż apteka ma obowiązek zapewnić obsadę w liczbie odpowiadającej zakresowi działalności oraz dniom i godzinom pracy apteki, a także udokumentować realizację tego obowiązku. Obowiązkiem skarżącego jest zapewnienie odpowiedniej obsady personalnej. Wydając uchwałę, organ powiatu realizował swoje obowiązki ustawowe.
Rozstrzygnięcie sądu
WSA potwierdził, iż zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej i nie stanowi aktu prawa miejscowego.
Uznał, iż skarżąca ma interes prawny uprawniający do zaskarżenia uchwały zarządu powiatu, ponieważ apteka została wyznaczona do pełnienia dyżuru. Według harmonogramu 1 stycznia i 15.8.2025 r. w godzinach od 14:00 do 21:00.
Sąd wskazał, że:
- aktualna procedura wyznaczania dyżurów aptek ogólnodostępnych opiera się na zasadzie dobrowolności, a dopiero przy braku zgłoszeń dochodzi do odgórnego wyznaczenia pełnienia dyżurów przez apteki;
- pełnienie dyżurów na postawie uchwały zarządu powiatu przez aptekę ogólnodostępną jest co do zasady finansowane ze środków NFZ, a w niektórych wypadkach przez powiat;
- przed podjęciem zaskarżonej uchwały, zarząd dokonał wymaganych czynności, przeprowadził analizę potrzeb mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, recepturowe, wyroby medyczne;
- organizując rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej i dni wolne od pracy należy wziąć pod uwagę możliwą nadzwyczajną potrzebę podania leku;
- obowiązek zapewnienia odpowiedniej obsady spoczywa na aptece;
- wobec niezgłoszenia się przez żadną aptekę do pełnienia dyżurów, organ zobligowany był rozdzielić dyżury samodzielnie, a tym samym zrealizować swój ustawowy obowiązek;
- organ postępował prawidłowo, zgodnie z ustawą oraz zasadą proporcjonalności i dbając o to, żeby obowiązku o charakterze publicznoprawnym zostały nałożone po równo na wszystkie podmioty, bez uprzywilejowania lub pokrzywdzenia kogokolwiek.
Z powyższych względów WSA uznał, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Końcowo wskazać należy, iż omawiany wyrok zapadł we wrześniu 2025 r., a zaskarżona uchwała dotyczyła dyżurów w 2025 r. i została wydana w grudniu 2024 r. Oznacza to, iż uchwała i tak podlegała wykonaniu przez znaczną większość 2025 r. pomimo skargi jednej z aptek objętej uchwałą.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18.9.2025 r., III SA/Wr 87/25 , Legalis
