Francja wyprzedziła pozostałe państwa Unii Europejskiej i przyjęła bezprecedensowe przepisy dotyczące mediów społecznościowych. Największe platformy będą musiały blokować dostęp użytkownikom poniżej 15 lat.
Francja została pierwszym państwem Unii Europejskiej, które zdecydowało się zakazać korzystania z mediów społecznościowych osobom poniżej 15. roku życia. We wtorek 21 lipca parlament ostatecznie przyjął ustawę, która nakłada na platformy obowiązek weryfikacji wieku użytkowników i blokowania dostępu najmłodszym. Rząd Emmanuela Macrona chce, aby nowe przepisy zaczęły obowiązywać już od 1 września w przypadku nowych kont.
Francuski parlament zdecydował. Sociale tylko po 15 urodzinach
Projekt ustawy został przyjęty po osiągnięciu kompromisu między Zgromadzeniem Narodowym a Senatem. W izbie niższej poparło go 279 deputowanych, przeciw zagłosowało 81. Macron określa ochronę dzieci w internecie jako jeden z najważniejszych celów swojej polityki cyfrowej, a minister ds. suwerenności cyfrowej Anne Le Hénanff jeszcze przed głosowaniem zapowiadała, iż Francja stanie się pierwszym krajem Europy wprowadzającym tzw. większość cyfrową.
Nowe przepisy nakładają obowiązek weryfikacji wieku na operatorów serwisów społecznościowych. Osoby poniżej 15. roku życia nie będą mogły zakładać nowych kont, a istniejące profile zostaną objęte okresem przejściowym. Odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów spocznie na platformach, które same będą musiały wdrożyć odpowiednie rozwiązania techniczne.
Ustawa nie zawiera listy konkretnych usług, jednak obejmie najpopularniejsze media społecznościowe, takie jak TikTok, Instagram, Facebook czy Snapchat. Pojawiają się natomiast wątpliwości dotyczące platform łączących różne funkcje, między innymi YouTube, Roblox i WhatsApp. Według Laure Miller z partii Renaissance, autorki projektu, w przypadku YouTube’a oraz WhatsAppa obowiązek weryfikacji wieku będzie dotyczył wyłącznie elementów o charakterze społecznościowym, a nie samego odtwarzania filmów czy prywatnych wiadomości. Wyjątki przewidziano również dla internetowych encyklopedii oraz platform służących tworzeniu i udostępnianiu wolnego oprogramowania.
Wdrożenie odbędzie się w dwóch etapach
Rząd planuje rozpocząć stosowanie nowych przepisów już od 1 września. Od tego dnia obowiązek weryfikacji wieku obejmie wszystkie nowo zakładane konta. W przypadku osób posiadających już profile przewidziano czteromiesięczny okres na potwierdzenie wieku, po którym konta użytkowników poniżej 15. roku życia zostaną zawieszone lub zamknięte od 1 stycznia 2027 r.
W okresie przejściowym wszyscy użytkownicy we Francji będą musieli potwierdzić swój wiek. Minister dodała, iż platformy same wybiorą sposób przeprowadzania weryfikacji, jednak użytkownicy mają otrzymać do wyboru co najmniej dwie metody. Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się państwowy system France Identité, narzędzia opracowane przez Docaposte, należące do La Poste, oraz system przygotowywany przez Komisję Europejską.
Francuskie władze przekonują, iż system będzie działał zgodnie z zasadą podwójnej anonimowości przewidzianą przez unijne przepisy. Weryfikacją wieku zajmie się zaufany podmiot, który potwierdzi jedynie, czy użytkownik ukończył 15 lat. Platforma społecznościowa otrzyma wyłącznie odpowiedź „tak” lub „nie”, bez dostępu do dokumentów tożsamości ani innych danych osobowych.
Podmiot odpowiedzialny za weryfikację nie będzie wiedział, z jakiej platformy korzysta użytkownik, a sam serwis nie pozyska dodatkowych informacji o jego tożsamości. Rząd w Paryżu argumentuje, iż podobne mechanizmy funkcjonują już przy ograniczaniu dostępu do stron pornograficznych. Jednocześnie rozwiązania techniczne mają spełniać wymagania określone przez Komisję Europejską.
Za naruszenia odpowiadać będą platformy
Nadzór nad przestrzeganiem nowych przepisów będzie sprawowała Komisja Europejska. Francuski regulator Arcom otrzyma zadanie zgłaszania przypadków, w których platformy nie wdrożą odpowiednich mechanizmów weryfikacji wieku lub zrobią to niezgodnie z wymogami rozporządzenia o usługach cyfrowych (DSA). Zgodnie z unijnymi przepisami Komisja może nakładać kary sięgające choćby 6 proc. globalnego rocznego obrotu przedsiębiorstwa.
Przyjęta ustawa zawiera również drugi istotny element dotyczący szkół. Od roku szkolnego 2026 obowiązujący już w podstawówkach zakaz korzystania ze telefonów zostanie rozszerzony także na licea. Rząd zapowiada również prowadzenie działań edukacyjnych dotyczących bezpiecznego korzystania z internetu.
