Planowane zmiany w rejestracji pojazdu online i elektronicznym prawie jazdy

Cel i ratio legis zmian

Z uzasadnienia projektu wynika, iż podstawowym celem proponowanych zmian jest dalsze rozwijanie cyfrowych usług publicznych oraz ograniczenie liczby tradycyjnych, papierowych procedur związanych z funkcjonowaniem systemu rejestracji pojazdów i wydawania dokumentów kierowców. Projektodawca wskazuje, iż obowiązujące rozwiązania nie odpowiadają już obecnemu poziomowi rozwoju usług elektronicznych oraz oczekiwaniom obywateli dotyczącym możliwości zdalnego załatwiania spraw administracyjnych.

Elektroniczna rejestracja pojazdów

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy przebudowy modelu rejestracji pojazdów. Projekt przewiduje odejście od części dotychczasowych rozwiązań administracyjnych na rzecz modelu opartego na obsłudze elektronicznej i większej automatyzacji czynności wykonywanych przez organy administracji. Rejestracja pojazdu ma zostać uznana za czynność materialno-techniczną, podczas gdy odmowa dokonania rejestracji lub uchylenie dokonanej czynności przez cały czas następować będą w drodze decyzji administracyjnej.

Projektodawca zakłada również zwiększenie dostępności usług poprzez umożliwienie składania części wniosków w postaci elektronicznej oraz wykonywanie określonych czynności przy wykorzystaniu systemów teleinformatycznych. Dodatkowo część spraw ma być możliwa do realizacji niezależnie od adekwatności miejscowej organu, co ma uprościć procedury i zwiększyć wygodę obywateli.

Cyfrowy dowód rejestracyjny i nowe zasady wydawania dokumentów

Projekt przewiduje istotne zmiany dotyczące funkcjonowania dowodów rejestracyjnych. Zakłada się, iż dokument będzie generowany automatycznie przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego Centralną Ewidencję Pojazdów. Jednocześnie utrzymana zostanie możliwość uzyskania dokumentu w tradycyjnej, papierowej postaci – na wniosek właściciela pojazdu.

Projektowane rozwiązania mają uprościć procedury związane z odbiorem i wydawaniem dokumentów. Przewidziano możliwość przesyłania dokumentów drogą pocztową, odbioru w wybranym urzędzie oraz elektronicznego potwierdzania odbioru. Ustawodawca zakłada także unieważnianie dokumentów tracących ważność w sposób powiązany z obsługą nowego dokumentu.

Istotnym elementem reformy pozostaje utrzymanie dotychczasowych tablic rejestracyjnych przy zmianie właściciela pojazdu, o ile spełnione zostaną wymagania dotyczące ich stanu technicznego i legalizacji.

Elektroniczna sprzedaż pojazdów

Projekt przewiduje utworzenie nowej usługi cyfrowej umożliwiającej zawieranie umów sprzedaży pojazdów zarejestrowanych przy wykorzystaniu narzędzi elektronicznych. Strony transakcji będą mogły dokonać czynności z wykorzystaniem metod elektronicznego uwierzytelnienia, w tym podpisu kwalifikowanego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego.

Projektodawca zakłada szeroką automatyzację procesu poprzez pobieranie danych z istniejących rejestrów publicznych oraz automatyczne przekazywanie informacji o zmianie właściciela do adekwatnych systemów ewidencyjnych. Rozwiązanie ma ograniczyć liczbę dodatkowych obowiązków administracyjnych oraz wyeliminować część odrębnych czynności zgłoszeniowych wykonywanych w tej chwili po sprzedaży pojazdu.

Zmiany dotyczące CEP i CEK

Projekt znacząco rozszerza zakres danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów (dalej: CEP) oraz Centralnej Ewidencji Kierowców (dalej: CEK). Do ewidencji mają trafiać nie tylko podstawowe dane o pojazdach, kierowcach i dokumentach, ale także informacje dotyczące wniosków, decyzji administracyjnych oraz dokumentów składanych lub generowanych w toku obsługi spraw.

Do ewidencji mają trafiać m.in.:

Projekt przewiduje dalszą integrację CEP i CEK z innymi państwowymi bazami danych. Ma to poprawić aktualność informacji, ograniczyć konieczność wielokrotnego przedstawiania tych samych dokumentów oraz umożliwić organom sprawniejsze wykonywanie zadań publicznych.

Elektroniczne prawo jazdy

Jedną z bardziej widocznych dla obywateli zmian może być wprowadzenie elektronicznego prawa jazdy. Projekt przewiduje, iż prawo jazdy będzie mogło być udostępniane przez ministra adekwatnego do spraw informatyzacji w oparciu o dane zgromadzone w CEK.

Elektroniczna forma prawa jazdy ma potwierdzać posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Projekt przewiduje również elektronizację procesu składania wniosków o wydanie prawa jazdy, a także możliwość doręczania dokumentów na wskazany adres. W praktyce oznacza to dalsze ograniczanie konieczności osobistego kontaktu z urzędem i szersze wykorzystanie danych już zgromadzonych w systemach publicznych.

Zmiany dotyczące kierowców zawodowych

Nowelizacja obejmuje również przepisy dotyczące kierowców zawodowych i procedur związanych z uzyskiwaniem kwalifikacji. Projekt przewiduje m.in. powiązanie części procedur z posiadaniem numeru PESEL oraz szersze wykorzystanie danych gromadzonych w centralnych ewidencjach.

Zmiany mają dotyczyć m.in. danych o badaniach lekarskich i psychologicznych, kwalifikacjach zawodowych oraz szkoleniach okresowych.

Integracja danych i wykorzystanie KSeF

Projekt przewiduje wykorzystanie danych pochodzących z Krajowego Systemu e-Faktur. Szef Krajowej Administracji Skarbowej ma udostępniać ministrowi adekwatnemu do spraw informatyzacji dane z faktur ustrukturyzowanych stanowiących dokumenty potwierdzające własność pojazdu.

Rozwiązanie to ma usprawnić rejestrację pojazdów i ograniczyć konieczność przedkładania dokumentów, które mogą być zweryfikowane w systemach publicznych. Integracja z KSeF ma również przyspieszyć weryfikację danych oraz zwiększyć automatyzację procedur administracyjnych związanych z rejestracją pojazdów.

Zmiany dotyczące zakazu prowadzenia pojazdów

Projekt przewiduje także zmiany dotyczące przekazywania danych o orzeczonych zakazach prowadzenia pojazdów. Modyfikacje obejmują przepisy KK, KW, KKW oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Zmiany mają zapewnić automatyczne przekazywanie danych do CEK oraz usprawnić wykonywanie orzeczeń dotyczących zakazów prowadzenia pojazdów. Projekt doprecyzowuje również sposób określania kategorii uprawnień objętych zakazem, co ma znaczenie zarówno dla sądów, jak i organów administracji wykonujących orzeczenia.

Etap legislacyjny

Projekt ustawy został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji i w tej chwili podlega opiniowaniu. Ustawa co do zasady wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.