5 godzin temu
- Zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące ma grozić m.in. za omijanie opuszczonych zapór lub półzapór, wjazd podczas ich opuszczania lub przed zakończeniem podnoszenia, przejazd przy czerwonym sygnale oraz wjazd na tory bez możliwości kontynuowania jazdy po drugiej stronie.
- Po stwierdzeniu naruszenia prawo jazdy ma zostać zatrzymane, a następnie starosta wyda decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.
- W razie skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji sąd będzie obowiązkowo orzekał zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata, a za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy – na co najmniej rok.
Cel projektu
Projekt ma zwiększyć bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych i ograniczyć liczbę zdarzeń wynikających z najpoważniejszych naruszeń zasad ruchu. Projektodawca wskazuje przede wszystkim na omijanie zapór, ignorowanie sygnalizacji oraz wjeżdżanie na przejazd bez możliwości jego opuszczenia. Ze względu na różnicę masy i prędkości pojazdu drogowego i szynowego kolizje w takich miejscach mogą prowadzić nie tylko do ciężkich skutków dla kierowcy i pasażerów samochodu, ale także do wykolejenia pociągu, uszkodzenia infrastruktury i zagrożenia dla pasażerów kolei.
Projekt przewiduje dwa zasadnicze mechanizmy: rozszerzenie przypadków prowadzących do administracyjnego zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące oraz wprowadzenie obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów w razie skazania za określone przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Prawo jazdy zatrzymane na 3 miesiące za najgroźniejsze naruszenia
Projekt rozszerza art. 135 ustawy z 5.1.2011 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251; dalej: PrDrog) o nowe podstawy zatrzymania prawa jazdy. Sankcja ma obejmować kierującego, który objeżdża opuszczone zapory lub półzapory, wjeżdża na przejazd w czasie ich opuszczania albo przed zakończeniem podnoszenia lub przekracza sygnalizator albo inne urządzenie nadające sygnał czerwony. Tak samo traktowany ma być wjazd na przejazd, gdy po jego drugiej stronie nie ma miejsca pozwalającego na kontynuowanie jazdy. Analogiczne zmiany przewidziano w art. 135a PrDrog.
Projektodawca uzasadnia wyodrębnienie tych zachowań ich wysokim stopniem niebezpieczeństwa oraz bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia uczestników ruchu. Zatrzymanie prawa jazdy ma mieć charakter natychmiastowy i prewencyjny – pozwolić na wyeliminowanie kierującego z ruchu bezpośrednio po stwierdzeniu naruszenia, niezależnie od dalszego postępowania w sprawie o wykroczenie albo przestępstwo.
Nie jest to całkowicie nowa konstrukcja. Projekt rozszerza mechanizm stosowany już wobec innych szczególnie niebezpiecznych naruszeń, takich jak określone przypadki przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h czy przewożenie nadmiernej liczby osób.
Zatrzymanie dokumentu i decyzja starosty
Zmiany w PrDrog uzupełniają projektowane zmiany w przepisach ustawy z 5.1.2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1226; dalej: KierujPojU). Do art. 102 ust. 1 tej ustawy mają zostać dodane dwie nowe przesłanki zatrzymania prawa jazdy, odpowiadające naruszeniom wskazanym w PrDrog.
Mechanizm będzie więc dwuetapowy. Zatrzymanie prawa jazdy na podstawie PrDrog zainicjuje postępowanie administracyjne, w którym starosta wyda decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące. Projekt nie wprowadza przy tym odrębnego okresu dla naruszeń na przejazdach kolejowych – trzy miesiące wynikają z obowiązującej konstrukcji art. 102 ust. 1c KierujPojU, do której dodawane są nowe podstawy zatrzymania.
Projekt dostosowuje również przepisy dotyczące cofnięcia uprawnień w razie kierowania pojazdem silnikowym mimo zatrzymania prawa jazdy oraz zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami.
Obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów
Druga grupa zmian dotyczy art. 42 KK. Projekt przewiduje dodanie § 1b i 1c, które mają zmienić charakter zakazu prowadzenia pojazdów z fakultatywnego na obligatoryjny w razie skazania za przestępstwa określone w art. 173 i 174 KK.
W przypadku skazania za przestępstwo z art. 173 KK, czyli sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, sąd będzie musiał orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata.
Przy skazaniu za przestępstwo z art. 174 KK, polegające na sprowadzeniu bezpośredniego niebezpieczeństwa takiej katastrofy, minimalny okres obligatoryjnego zakazu wyniesie rok. Zróżnicowanie wynika z odmiennego charakteru obu przestępstw – art. 173 KK wymaga wystąpienia skutku w postaci katastrofy, podczas gdy art. 174 KK obejmuje już samo sprowadzenie jej bezpośredniego niebezpieczeństwa.
Warto przy tym zaznaczyć, iż projektowany art. 42 § 1b i 1c KK nie ogranicza obligatoryjnego zakazu wyłącznie do przestępstw popełnionych na przejazdach kolejowych. Z brzmienia projektu wynika, iż obowiązek jego orzeczenia ma powstawać przy każdym skazaniu za przestępstwo z art. 173 KK albo art. 174 KK, a więc zakres tej zmiany jest szerszy niż sama problematyka bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych.
Etap legislacyjny i wejście w życie
Rządowy projekt ustawy wpłynął do Sejmu 15.9.2026 r. jako druk nr 3101 i tego samego dnia został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu. 18.9.2026 r., po I czytaniu, projekt skierowano do Komisji Infrastruktury.
Projekt przewiduje, iż ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
