Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny (SSA Edyta Jefimko) wyrokiem z dnia 9 czerwca 2026 r. (V ACa 1991/23) przeciwko Erste Bank Polska S.A. (poprzednio Santander Bank Polska S.A.) [po rozpoznaniu apelacji pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXVIII Wydziału Cywilnego (SSO Aleksandra Orzechowska) ustalającego nieważność umowy kredytu z 2008 r. i umowy kredytu z 2010 r. oraz zasądzającego dochodzoną pozwem kwotę z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty wynikającej z przedsądowego wezwania do zapłaty)]:
I. sprostował z urzędu omyłkę w wyroku w zakresie oznaczenia przedmiotu sporu w ten sposób, iż w miejscu oznaczenia „o ustalenie i zapłatę” wpisał „o ustalenie i zapłatę, ewentualnie ustalenie i zapłatę”;
II. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, iż uwzględnione powództwo o zapłatę oddalił w całości;
III. oddalił apelację pozwanego banku w pozostałej części;
IV. zasądził od pozwanego banku na rzecz powoda (…) i powódki (…) kwotę (…) PLN oraz na rzecz powódki (…) kwotę (…) PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne.
W ustnych motywach wyroku Sąd Apelacyjny wskazał następujące kwestie.
W punkcie trzecim, który został zmieniony, sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę (…) PLN z odsetkami za opóźnienie od dnia (…) do dnia zapłaty. Przyczyną, dla której sąd zmienił wyrok i oddalił w tym zakresie powództwo był fakt, iż już po wydaniu tego wyroku, tj. na etapie postępowania apelacyjnego, doszło do złożenia dwóch oświadczeń o potrąceniu. Pierwsze oświadczenie o potrąceniu, którego dokonał pozwany, to oświadczenie, na mocy którego bank potrącił kwotę należności głównej obu kredytów – jeden w kwocie (…) PLN, drugi w kwocie (…) PLN, natomiast nie potrącił odsetek. W odpowiedzi na to potrącenie strona powodowa złożyła kolejne oświadczenie o potrąceniu, w którym potrąciła odsetki za opóźnienie, które zostały zasądzone wyrokiem I instancji.
W wyniku tego potrącenia, z uwagi na to, iż roszczenia powodów były niższe od roszczenia banku z tytułu wypłaconych kapitałów kredytów, to roszczenie zasądzone w punkcie trzecim wygasło w całości na skutek potrącenia, gdyż wierzytelność umorzyła się do wysokości wierzytelności niższej, a tą niższą wierzytelnością była wierzytelność banku. Zgodnie z art. 316 § 1 k.p.c. sąd bierze pod uwagę istnienie wierzytelności według stanu na dzień zamknięcia rozprawy. o ile wcześniej wierzytelność wygasła na skutek potrącenia, a istniała wcześniej, to sąd traktuje to tak, jakby doszło do spłaty zobowiązania w toku procesu.
W pozostałym zakresie zarzuty apelacyjne były chybione, dlatego apelacja banku została oddalona. W ocenie Sądu Apelacyjnego słusznie sąd I instancji uznał, iż obie umowy kredytu są nieważne z uwagi na zawarcie w nich postanowień niedozwolonych (dotyczących mechanizmu indeksacji i powiązania kredytów z kursem waluty CHF), których wyeliminowanie powoduje, iż nie da się ich utrzymać w mocy.
Sąd Apelacyjny obciążył pozwany bank kosztami procesu za II instancję.
Wyrok jest prawomocny, ale bank może jeszcze wnieść skargę kasacyjną.
Łącznie postępowanie w obu instancjach trwało 61 miesięcy, z czego w drugiej instancji trwało 33 miesiące.
Sprawę prowadził r. pr. Grzegorz Godzina.
