Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi. MZ odpowiada RPD

Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało Rzeczniczce Praw Dziecka w sprawie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi.

Resort w odpowiedzi z 28 września 2026 r. podkreślił, iż aktualnie nie są prowadzone prace nad zmianą sposobu finansowania lub rozliczania profilaktycznych świadczeń zdrowotnych dla dzieci i młodzieży w powiązaniu z faktyczną realizacją badań profilaktycznych. Rozważane zaś jest wprowadzenie przez NFZ w 2027 r. dodatkowych produktów statystycznych – bilansu zdrowia, które byłyby skorelowane z wiekiem dziecka albo etapem edukacji, zgodnie z rozporządzeniem.

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia ws. profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi (PDF, 114 kB)

RPD apeluje w sprawie raportu NIK

20 sierpnia 2026 r. Monika Horna Cieślak wystąpiła do Ministerstwa Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Narodowego Funduszu Zdrowia i Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie wniosków z wyników kontroli NIK „Profilaktyczna opieka zdrowotna prowadzona w ramach podstawowej opieki medycznej dla dzieci i młodzieży jako miernik oceny stanu zdrowia populacji wieku rozwojowego”.

Z treści raportu wynikało, iż lekarze, pielęgniarki i położne podstawowej opieki zdrowotnej w większości przypadków nie zrealizowali pełnego zakresu badań profilaktycznych wynikających z rozrządzenia Ministra Zdrowia z 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej albo wpisy w dokumentacji medycznej nie potwierdzały jego wykonania.

Okoliczności te nie pozwalały wykorzystać profilaktycznej opieki zdrowotnej do monitorowania stanu zdrowia dzieci i młodzieży oraz odpowiednio wczesnego wykrywania poważnych chorób i wad rozwojowych.

W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka w Polsce zbyt mało uwagi poświęca się profilaktyce zdrowotnej, jednocześnie kładąc duży nacisk na medycynę naprawczą. Profilaktyka jest najmniej kosztowną metodą poprawy zdrowia społeczeństwa, które jest istotnym elementem bezpieczeństwa zarówno krajowego jak i międzynarodowego. Dlatego należy szczególnie zadbać o dobrostan zdrowotny dzieci między innymi poprzez profilaktykę i edukację zdrowotną.

Apel do Ministerstwa Zdrowia

Rzeczniczka w piśmie do Ministerstwa Zdrowia zwróciła się z prośbą o zapoznanie się z wynikami kontroli NIK i przekazanie stanowiska w zakresie realizacji zadań z obszaru profilaktyki zdrowotnej przez lekarzy POZ, a także wskazanie, jakie działania resort zdrowia podjął i planuje wdrożyć w obszarze profilaktycznej opieki zdrowotnej nad osobami małoletnimi.

Odpowiedź MZ

Resort zdrowia odpowiadając na apel RPD wyjaśnił, iż wprowadzenie produktów statystycznych do rozliczenia udzielonych świadczeń umożliwi precyzyjne raportowanie przez świadczeniodawców POZ i gromadzenie danych przez NFZ o wykonanych bilansach zdrowia dzieci i młodzieży przez lekarzy POZ w grupach wiekowych lub etapach edukacji. Zapewni też możliwość monitorowania i kontroli realizacji świadczeń oraz analizę efektywności modelu finansowania opieki profilaktycznej.

Systematycznie i konsekwentnie prowadzone są też działania edukacyjno-informacyjne, których celem jest zwiększanie świadomości zdrowotnej, promowanie profilaktyki oraz zachęcanie do systematycznego monitorowania stanu zdrowia i prawidłowego rozwoju.