Przekształcenie JDG w spółkę z o.o. nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem

Kiedy formalne przekształcenie ma uzasadnienie?

Główną zaletą przekształcenia jest sukcesja. Spółka przekształcona wstępuje w prawa i obowiązki przedsiębiorcy, w tym w zawarte umowy, a co do zasady także w zezwolenia, koncesje i ulgi. To rozwiązanie ma więc sens przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorcę łączą umowy lub decyzje, na których kontynuacji mu zależy, na przykład długoterminowe kontrakty, leasing, kredyt albo trudne do ponownego uzyskania zezwolenia. o ile takich umów czy zezwoleń nie ma, najważniejsza przewaga tej ścieżki w praktyce znika.

Jakie skutki mogą okazać się niekorzystne?

Pierwszym z nich jest wysokość podatku. Spółka powstała z przekształcenia JDG nie może stosować dziewięcioprocentowej stawki CIT w roku, w którym rozpoczęła działalność, ani w roku następnym. Przez ten czas jej dochód opodatkowany jest stawką 19%, a wypłata dywidendy podlega dodatkowo 19% podatku dochodowego. Łączne obciążenie zysku wypłaconego wspólnikowi wynosi więc około 34,39%, co dla wielu przedsiębiorców oznacza wyższe opodatkowanie niż przed przekształceniem.

Drugim są kwestie związane z NIP. Mimo formalnej sukcesji praw i obowiązków spółka przekształcona otrzymuje nowy NIP, odrębny od numeru przedsiębiorcy. Musi na nowo zarejestrować się jako podatnik VAT, a przedsiębiorca zgłosić zakończenie działalności. Oznacza to konieczność aktualizacji danych u kontrahentów, w bankach i w systemach powiązanych z numerem NIP oraz ryzyko zakłóceń w fakturowaniu w okresie przejściowym. W praktyce zdarzają się niestety sytuacje, iż po długim i kosztownym procesie przekształcenia kodeksowego najwięcej bólów głowy nie sprawiają same przepisy, ale ich codzienne stosowanie. Nowy NIP okazuje się czasami problemem nie do przejścia – w mniemaniu wielu osób i instytucji (a czasem także urzędów) spółka z nowym numerem to po prostu nowy podmiot.

Trzecim jest sama procedura. Wymaga ona sporządzenia planu przekształcenia w formie aktu notarialnego, sprawozdania finansowego sporządzonego dla celów przekształcenia oraz badania planu przez biegłego rewidenta wyznaczonego przez sąd rejestrowy. Całość trwa zwykle kilka miesięcy i generuje istotne koszty. Przez trzy lata od przekształcenia przedsiębiorca odpowiada ponadto solidarnie ze spółką za zobowiązania związane z działalnością prowadzoną wcześniej.

Dlaczego warto rozważyć przekształcenie gospodarcze?

Alternatywą jest tzw. przekształcenie gospodarcze. Przedsiębiorca zakłada nową spółkę z o.o. i stopniowo przenosi do niej działalność. Nowe umowy z kontrahentami zawiera już spółka, JDG stopniowo wygasza swoją działalność, a finalnie zostaje po pewnym czasie zamknięta. Ta ścieżka nie wymaga sporządzenia planu przekształcenia, sprawozdania finansowego ani badania przez biegłego. Spółka zawiązana z wkładem pieniężnym może co do zasady od pierwszego roku stosować stawkę 9% CIT, o ile spełnia warunki małego podatnika i nie wniesiono do niej przedsiębiorstwa lub jego składników o wartości przekraczającej równowartość 10 000 euro.

Przekształcenie gospodarcze także ma swoje konsekwencje. Umowy trzeba zawrzeć na nowo, zezwolenia uzyskać ponownie, a sprzedaż majątku z JDG do spółki oraz zamknięcie działalności wywołują skutki w podatku dochodowym i VAT. Dlatego przed wyborem ścieżki warto porównać skutki obu wariantów w konkretnej sytuacji.