Ranking najaktywniejszych polskich pełnomocników przed ETPC

Kto dziś wyznacza prawnicze standardy w walce o prawa człowieka? Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu od lat pozostaje jednym z najważniejszych sądów międzynarodowych dla obywateli poszukujących ochrony swoich praw. Na polskim rynku prawniczym obserwujemy coraz większą specjalizację grupy ekspertów, którzy reprezentują klientów w postępowaniach przed ETPC.

Najnowsze zestawienie aktywności polskich pełnomocników przygotowane przez analityków Wolters Kluwer Polska pokazuje, iż rośnie grupa prawników, którzy konsekwentnie budują kompetencje właśnie w tej dziedzinie.

O rankingu

„Ranking najaktywniejszych polskich pełnomocników występujących przed ETPC” przygotowywany jest przez ekspertów związanych z Wolters Kluwer Polska w ramach analiz publikowanych w systemie LEX Prawo Europejskie. Zestawienie funkcjonuje od 2021 roku i z każdą kolejną edycją staje się ciekawym barometrem zmian na rynku sporów dotyczących ochrony praw człowieka.

Celem rankingu jest pokazanie, którzy pełnomocnicy najczęściej reprezentują klientów przed Trybunałem w Strasburgu – zarówno w ujęciu historycznym, jak i rocznym.

Liderzy rankingu na przestrzeni lat 1994–2025

Od pierwszej edycji rankingu (2021 rok) pozycję liderki zestawienia w ujęciu historycznym (tj. od momentu przystąpienia Polski do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i pojawienia się pierwszych polskich spraw przed Trybunałem) utrzymuje adwokatka Monika Gąsiorowska, która występowała w 111 sprawach. To wynik wyjątkowy – ponad dwukrotnie wyższy niż liczba spraw kolejnej osoby w zestawieniu.

W czołówce znaleźli się również:

• adwokat Zbigniew Cichoń – 55 spraw
• adwokat Dawid Cupiał – 49 spraw
• adwokatka Bogdana Słupska-Uczkiewicz – 47 spraw
• radczyni prawna Agata Bzdyń – 30 spraw
• adwokat Roman Nowosielski – 27 spraw
• radca prawny Piotr Rał – 25 spraw
• adwokat Mikołaj Pietrzak – 23 sprawy
• adwokatka Zofia Daniszewska-Dek – 18 spraw
• Piotr Kładoczny (prawnik Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka) – 16 spraw

Wyraźnie widać, iż wśród najbardziej doświadczonych pełnomocników zdecydowaną większość stanowią adwokaci. Radcowie prawni wzmacniają jednak swoją pozycję z roku na rok.

Najaktywniejsi w 2025 roku

W zestawieniu rocznym ponownie zwyciężył adwokat Dawid Cupiał, który zamknął 2025 rok z 11 sprawami przed ETPC. To jego drugi rok z rzędu na pierwszym miejscu. Za nim uplasowały się radczyni prawna Agata Bzdyń – 10 spraw, oraz adwokatka Monika Gąsiorowska – 9 spraw.

Rynek ETPC w Polsce ma już nie tylko historycznych liderów, ale również aktywną czołówkę.
Autorzy zestawienia przygotowali także listę czynnych zawodowo prawników w Polsce (adwokatów, radców prawnych, innych pełnomocników specjalistów), którzy dotychczas występowali najczęściej przed Trybunałem w Strasburgu z podziałem na wszystkie 16 województw.

Wnioski dla rynku prawniczego

Reprezentowanie klientów przed ETPC staje się realną specjalizacją zawodową. Jeszcze kilka lat temu sprawy do Strasburga były dodatkiem do praktyki procesowej. Dziś widać kancelarie i prawników, którzy budują wokół tego swoją stałą kompetencję.

Jednocześnie według danych raportu od 1994 do końca 2025 roku przed Trybunałem pojawiło się 926 polskich prawników, przy czym ok. 80% z nich wystąpiło tylko w jednej sprawie, ok. 10% w dwóch sprawach, a tylko ok. 10% ma istotne doświadczenie (3 i więcej spraw). Te liczby pokazują, jak elitarna wciąż pozostaje ta praktyka.

Rośnie jednak świadomość klientów w zakresie możliwości ochrony i dochodzenia swoich praw. Coraz więcej obywateli i firm rozumie, iż ETPC może być ostatnim etapem walki o ochronę praw – po wyczerpaniu krajowych środków. Dla kancelarii to sygnał, iż klienci coraz częściej oczekują pełnej ścieżki ochrony prawnej – także poza granicami kraju. Warto przy tym zauważyć, iż sprawy przed ETPC często wykraczają poza interes jednostki. Dotyczą standardów praworządności, wolności słowa, prawa własności czy prawa do sądu.

Podsumowanie

Czy reprezentacja w postępowaniach przed ETPC przestanie być niszą? W najbliższych latach znaczenie tej praktyki może się zwiększać, zwłaszcza wraz ze wzrostem roli prawa europejskiego w sporach krajowych. Dla młodszych prawników to może być rozwojowa ścieżka specjalizacji, szczególnie na styku prawa sporów, prawa konstytucyjnego, prawa europejskiego i praw człowieka.

Serdecznie gratulujemy liderkom i liderom rankingu.

Szczegółowe zestawienie wyników na stronie jego autorów>>.