4 godzin temu
20 maja to ostatni dzień na rozliczenie firmowej składki zdrowotnej za 2025 r. Ten obowiązek mają przedsiębiorcy na skali, liniowym PIT oraz ryczałcie. Muszą policzyć składkę za cały rok i porównać z tym, co wychodziło za poszczególne miesiące. Niektórych spotyka niemiła niespodzianka.
– W listopadzie przekroczyłem 60 tys. zł przychodu, składka wzrosła mi o ponad 300 zł i okazuje się, iż ta wyższa obowiązuje za cały rok i muszę dopłacić ponad 3 tys. zł – opowiada zbulwersowany czytelnik, który jest opodatkowany ryczałtem.
– Chociaż ryczałtowcy nie muszą już na potrzeby liczenia składki zdrowotnej wykazywać przychodu ze sprzedaży środków trwałych, przez cały czas często w podsumowaniu rocznym wychodzą im dopłaty. Taki mają bowiem system rozliczenia – mówi Grzegorz Grochowina, szef zespołu zarządzania wiedzą w KPMG w Polsce.
Składka zdrowotna na ryczałcie
Przypomnijmy, iż ryczałtowcy są podzieleni na trzy grupy, w zależności od wysokości przychodów (pomniejszonych o składki na ubezpieczenia społeczne). Pierwsza do 60 tys. zł przychodu rocznie, druga pomiędzy 60 a 300 tys. zł, trzecia powyżej 300 tys. zł. W każdej składka zdrowotna jest inna. jeżeli na początku roku przedsiębiorca znajduje się w pierwszej grupie, płaci mniej. Za miesiąc, w którym przekroczy próg przychodu (i za następne) składka jest wyższa. I obowiązuje za cały rok. Dlatego w rozliczeniu rocznym trzeba dopłacić różnicę.
– Z przedsiębiorców, którzy płacą składkę według tej metody, największą dopłatę mają ci, którzy byli w pierwszej grupie, a w grudniu uzyskali bardzo duży przychód, np. zrealizowali wysoki kontrakt, i przeszli do trzeciej – tłumaczy Izabela Leśniewska, doradca podatkowy w kancelarii Alo-2.
Ryczałtowcy mają też drugą możliwość – opłacanie składek zdrowotnych na podstawie przychodu z poprzedniego roku. Wtedy odprowadzają je w stałej wysokości przez cały rok. Ale także muszą dopłacać, jeżeli przychody z 2025 r. były wyższe niż z 2024 r. i przekroczyły progi.
Środki trwałe na ryczałcie
Od 2025 r. sprzedaż środków trwałych nie wpływa już na przychody ryczałtowców, od których zależy wysokość składki zdrowotnej. Nie uwzględniają jej w kalkulacji.
– Ryczałtowcy nie płacą już wyższej składki z powodu sprzedaży środków trwałych, tak jak to było w rozliczeniach za lata 2022-2024. Co nie zmienia faktu, iż i tak ciągle wychodzą im dopłaty, gdy przekroczą progi przychodów ze sprzedaży towarów czy świadczenia usług – podkreśla Izabela Leśniewska.
Czy ryczałtowiec może mieć zwrot? – Tak, jeżeli płacił składki według drugiej metody i okazało się, iż w 2025 r. miał mniejsze przychody niż w 2024 r. i znalazł się w niższej grupie – mówi Grzegorz Grochowina.
Rozliczenie roczne na skali i liniowym PIT
A jak wygląda rozliczenie u przedsiębiorców na skali i liniówce? Oni liczą składkę zdrowotną od dochodu (u pierwszych wynosi 9 proc., u drugich 4,9 proc.). Roczną kwotę muszą porównać z sumą miesięcznych. Chodzi o składki należne za okres luty 2025 r. – styczeń 2026 r. Czyli liczone od dochodu za okres styczeń 2025 r. – grudzień 2025 r. Przedsiębiorcy na skali oraz liniowym PIT liczą bowiem składkę zdrowotną z przesunięciem (od dochodu za poprzedni miesiąc). jeżeli roczna składka jest większa od sumy miesięcznych, musimy dopłacić różnicę (ostatni dzień to 20 maja). jeżeli mniejsza, dostaniemy zwrot. – Ponieważ przedsiębiorcy na skali oraz liniowym PIT odprowadzają miesięczne składki na podstawie bieżącego dochodu, ich suma powinna się, co do zasady, pokrywać ze składką roczną – mówi Izabela Leśniewska. Oczywiście muszą pamiętać o minimalnych podstawach wymiaru.
– Nadpłata może wyjść np. temu, kto miał w jednym miesiącu stratę. Za ten miesiąc i tak bowiem płacił składkę minimalną – wskazuje Grzegorz Grochowina.
Środki trwałe na skali i liniowym PIT
– Nadpłatę do zwrotu mają też ci, którym opłacało się w rozliczeniu rocznym uwzględnić sprzedaż środków trwałych – dodaje Izabela Leśniewska.
Przypomnijmy, iż przedsiębiorcy na skali i liniowym PIT mają po raz pierwszy możliwość wyboru sposobu rozliczenia środków trwałych (oraz innych składników majątku, m.in. wyposażenia czy poleasingowych samochodów). Nie muszą uwzględniać ich sprzedaży przy obliczaniu rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej (czyli dochodu). Ale mogą to zrobić, tym bardziej, iż wbrew obiegowym opiniom, często na tym zyskują. Dokładnie opisaliśmy to (podając kilka przykładów) w „Rzeczpospolitej” z 7 maja.
Po naszej publikacji czytelnicy dopytywali, jak przy obliczaniu dochodu potraktować środki trwałe amortyzowane jeszcze przed 2022 r. (czyli przed wejściem Polskiego Ładu). Szczegółowo opisywaliśmy to, powołując się na odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Finansów, w „Rzeczpospolitej” z 17 grudnia 2024 r. – Konkluzja jest taka, iż dochodu ze sprzedaży środka trwałego będącego podstawą wymiaru składki zdrowotnej nie trzeba powiększać o odpisy amortyzacyjne zaliczane do kosztów przed 2022 r. – mówi Izabela Leśniewska.
Takiego wyboru, jak przedsiębiorcy na skali i liniowym PIT, nie mają w rozliczeniu rocznym ryczałtowcy (bo uwzględnienie sprzedaży środków trwałych przy obliczaniu składki nigdy nie będzie dla nich korzystne).
O szczegółach technicznych rozliczenia składki za 2025 r. pisaliśmy m.in. 5 maja na rp.pl.
