
Setki tysięcy rosyjskich małych przedsiębiorstw, które zostały pozbawione uproszczonego systemu podatkowego bez konieczności płacenia VAT, w tej chwili będą musiały się zmierzyć z nowymi podwyższonymi podatkami i całym katalogiem kar za „nielegalną działalność”.
Rosyjska reforma podatkowa zaczęła się w obecnym roku od ustawy, według której firmy z większości branż utracą prawo do preferencyjnych stawek w ramach uproszczonego systemu podatkowego (STS). System ten był stosowany przez około 63% firm i prowadzących indywidualną działalność gospodarczą. Według ustawy, która ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, władze regionalne nie będą mogły wprowadzać obniżonych stawek STS dla wszystkich sektorów z wyjątkiem przedsiębiorstw produkcyjnych i organizacji non-profit o charakterze społecznym. Do tej pory regiony mogły bowiem uchwalać obniżki stawek dla określonego typu przedsiębiorstw np. rybackich, jeżeli gospodarka lokalna była w dużej mierze powiązana z rybołówstwem.
Ustawa ma pomóc budżetom regionów, których łączny deficyt wyniósł 134,2 mld rubli na koniec pierwszego półrocza i osiągnął rekordowe 1,5 bln rubli na koniec 2025 roku. A to właśnie wyjątki regionalne w uproszczonym systemie podatkowym, zdaniem Federalnej Służby Podatkowej, miały spowodować te straty, wynoszące w tej chwili 345 mld rubli. Obecne „zaciskanie pasa” firmom według Tatiany Tirskich, dyrektor zarządzającej agencji ratingowej Expert RA, dać dodatkowe 150 mld rubli do skonsolidowanych budżetów regionów.
Według Iriny Iwanowej, przedstawicielki frakcji Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej w Dumie Państwowej, jeżeli rządowe poprawki zostaną przyjęte, wówczas „nawet dla 80% przedsiębiorstw lokalnych” skończy się możliwość stosowania preferencyjnego systemu podatkowego.
„Obejmuje to handel, wszystkie usługi, gastronomię, turystykę, budownictwo, naprawy samochodowe, usługi medyczne, logistykę, sektor kreatywny i poligrafię” – dodała w wypowiedzi dla „Wiedomosti”.
Jednak Ministerstwo Finansów jest nieugięte i uzasadnia potrzebę wprowadzenia zmian „wyrównaniem szans” i dążeniem do stworzenia bazy podatkowej tam, gdzie przedsiębiorcy faktycznie prowadzą działalność. Nawiązał do tego wiceminister finansów Aleksiej Sazanow, który zauważył, iż preferencyjne stawki w systemie STS powodują w niektórych regionach, iż firmy masowo się tam rejestrują prowadząc rzeczywistą działalność „u siebie”, czyli w innych regionach i w ten sposób zmniejszają swoje obciążenia podatkowe.
Jak powiedział Aleksandr Kalinin, szef Opory Rossii, w wywiadzie dla „Kommiersanta”, związki zawodowe w ogóle nie spodziewały się, iż lista obszarów kwalifikujących się do obniżek stawek uproszczonego systemu podatkowego zmniejszy się tak znacząco. Są „negatywnie zaskoczone”, bowiem miały nadzieję, podobnie zresztą jak przedsiębiorcy, iż ulgi pozostaną w sektorach priorytetowych dla państwa: turystyce, sektorach kreatywnych i sektorze IT.
Siergiej Katyrin, prezes Izby Przemysłowo-Handlowej (CCI), widzi przyszłość rosyjskich małych firm w czarnych barwach. Jego zdaniem nastąpi masowe zamykanie spółek w regionach, które tracą regionalne ulgi podatkowe. Firmy bowiem już w tej chwili „działają na granicy rentowności”, a jeżeli obciążenia podatkowe wzrosną, „po prostu nie będzie od kogo ściągać dodatkowych podatków”.
Oburzenie CCI wywołuje także inna ustawa właśnie procedowana przez Dumę Państwową. Znacząco zwiększa ona kary dla przedsiębiorców. Zaostrzenia objęły ponad 30 artykułów gospodarczych rosyjskiego Kodeksu Karnego. Ministerstwo Sprawiedliwości, które przygotowało dokument na podstawie zaleceń resortu finansów, uzasadniło podwyżkę grzywien faktem, iż nie zmieniły się one od ponad 20 lat.
Jako przykłady agencja Interfax podaje wysokość maksymalnej grzywny za nielegalną działalność gospodarczą z art. 171 ust. 1 rosyjskiego Kodeksu Karnego, którą podwyższono z 300 tys. rubli do 1,5 mln rubli. jeżeli przestępstwo takie jest popełniane przez zorganizowaną grupę lub wiąże się z osiągnięciem szczególnie dużych zysków, kara wzrasta z dotychczasowych 100-500 tys. rubli do 0,5-2,5 mln rubli. Znacznie także wzrosły grzywny za unikanie płacenia podatków według art. 199, 199 ust. 1 i 2 Kodeksu Karnego. jeżeli w grę wchodzą duże kwoty, minimalna i maksymalna grzywna rośnie ze 100-300 tys. rubli do 0,5-1,5 mln rubli.
Wysoko wyceniono także oszustwo kontraktowe w działalności gospodarczej, które powoduje znaczną szkodę. Kara za nie wzrosła z 300 tys. rubli do 500 tys. rubli. jeżeli szkoda była duża, zwłaszcza dla państwa, wówczas sprawca będzie musiał zapłacić od 150 tys. do 800 tys. rubli, podczas gdy wcześniej było to 100-500 tys. rubli.
Resort finansów choćby nie ukrywa, iż przyczyną wszystkich tych manewrów są problemy z budżetem federalnym. Deficyt w obecnym roku przekroczy 7,3 bln rubli, 5,4 bln w 2027 roku i 5,1 bln w 2028 roku i rząd wcześniej zwiększył o 33% swój plan ściągania grzywien od osób fizycznych i przedsiębiorstw. W efekcie skarb państwa w latach 2026-2029 spodziewa się zebrać rekordową kwotę 1,696 bln rubli z grzywien, sankcji i odszkodowań.
Ministerstwo Finansów twierdzi, iż w 2026 roku grzywny wygenerują dla budżetu 389 mld rubli – o 90 mld więcej niż pierwotnie planowano. W 2027 roku wzrost wyniesie 7,4 mld rubli, co oznacza 396,9 mld rubli do rosyjskiego budżetu. W 2028 roku będzie to już wzrost o 50 mld rubli do poziomu 446,7 mld rubli. W 2029 roku przewiduje się wzrost o 17,4 mld rubli i pozyskanie do budżetu 464 mld rubli.
Wzrosły także grzywny za bezprawne działania w postępowaniu upadłościowym, w tym za ukrywanie majątku. W przypadku znacznych szkód, zwłaszcza dla państwa, suma grzywien wzrosła ze 100-500 tys. rubli do w tej chwili od 250 tys. do 1 mln rubli. jeżeli przestępstwo zostało popełnione w wyniku nadużycia stanowiska służbowego lub przez osobę sprawującą kontrolę nad dłużnikiem, grzywna wyniesie od 600 tys. do 2,5 mln rubli – uprzednio było to 100-500 tys. rubli. W przypadku znacznych szkód sprawca musi zapłacić od 500 tys. do 2 mln rubli, a było jak poprzednio 100-500 tys. rubli.
Co ciekawe, w ustawie wzrosły też kary administracyjne za ewidentną działalność kryminalną, których wcześniejsza obecność traktowana była jako rodzaj „wypadku przy pracy” resortów sprawiedliwości i finansów, bo dotyczyły przestępstw z Kodeksu Karnego, gdzie ustalano zwykle konfiskaty mienia. Chodzi o produkcję i dystrybucję fałszywych banknotów w dużych ilościach lub przez zorganizowaną grupę przestępczą. Karana była ona 1 mln grzywną, teraz trzeba będzie zapłacić 5 mln rubli w dodatku do długotrwałego wyroku lub tradycyjnego kontraktu na SWO z możliwością ułaskawienia. jeżeli oczywiście delikwent lub delikwenci przeżyją, co zdarza się dość rzadko.

1 godzina temu



