11 godzin temu
W tym roku największe przedsiębiorstwa będą musiały po raz pierwszy wypełnić nowy obowiązek sprawozdawczy. Minister finansów postanowił im trochę ulżyć i przedłużył termin o cztery miesiące.
Ustawowy termin jest za krótki
Chodzi o przekazywanie fiskusowi ksiąg rachunkowych w specjalnym formacie Jednolitego Pliku Kontrolnego. Pierwsze muszą to zrobić spółki mające w poprzednim roku powyżej 50 mln euro przychodów oraz podatkowe grupy kapitałowe. One muszą przesłać w 2026 r. księgi rachunkowe za 2025 r.
Do kiedy? Z ustawy o CIT wynika, iż z reguły w terminie składania zeznań rocznych, czyli do końca marca. Problem jednak w tym, iż sprawozdania finansowe są zatwierdzane do końca czerwca. Dopiero potem następuje ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych. I sporo się może w nich pozmieniać. Przekazywanie ich wcześniej fiskusowi nie ma więc większego sensu.
Dostrzegło to też Ministerstwo Finansów. Najpierw przygotowało projekt nowelizacji ustawy wydłużający termin na nowe obowiązki. Omawialiśmy go w „Rzeczpospolitej” z 18 grudnia, podkreślając, iż „dobrze byłoby się z tym pospieszyć i nie zostawiać na ostatnią chwilę”. Niespecjalnie się to udało, bo projekt nie wyszedł jeszcze z rządu. Minister finansów postanowił jednak zadziałać na własną rękę i wydał rozporządzenie „w sprawie przedłużenia terminów przesyłania ksiąg rachunkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych”.
Co w nim znajdziemy? Przedłużenie terminu na przesłanie JPK CIT do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego albo roku obrotowego. Oznacza to, iż pierwsze pliki z księgami trzeba przekazać do 31 lipca 2026 r.
Zgodnie z rozporządzeniem przedłużenie terminów dotyczy przesyłania ksiąg rachunkowych za rok podatkowy albo rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r., a kończący się przed 1 kwietnia 2026 r. Oprócz podatkowych grup kapitałowych (obowiązek przesłania ksiąg ma każda spółka wchodząca w skład PGK) oraz największych spółek może mieć zastosowanie również do firm składających co miesiąc JPK VAT z deklaracją. Jak czytamy w uzasadnieniu do rozporządzenia „podmioty te realizują obowiązek przesyłania ksiąg zgodnie z harmonogramem przewidzianym dla podatników CIT, tj. po raz pierwszy za rok podatkowy, a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – za rok obrotowy, rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 r., z obowiązkiem ich przesłania od 1 stycznia 2026 r. W przypadku, gdy rok podatkowy albo rok obrotowy tych podatników albo spółek zakończy się przed 1 kwietnia 2026 r., to przedłużenie terminu znajdzie również zastosowanie do tych podmiotów”.
W uzasadnieniu przypomniano też o „trwających pracach legislacyjnych zmierzających do wydłużenia terminów w drodze ustawowej”. To wydłużenie w drodze ustawowej ma dotyczyć także przedsiębiorców rozliczających się PIT (którzy prowadzą księgi rachunkowe).
Rozporządzenie weszło w życie 20 lutego.
– Choć firmy dostały więcej czasu w wypełnienie nowych obowiązków sprawozdawczych, przez cały czas stanowią dla nich spore wyzwanie. Aby spełnić wyśrubowane oczekiwania Ministerstwa Finansów, muszą bowiem przemodelować swój dotychczasowy proces księgowy. Te oczekiwania prezentowane są w dość specyficznej formie, tj. spisu pytań i odpowiedzi na stronie podatki.gov.pl. Ministerstwo nakazuje m.in. (bez zmian legislacyjnych w tym zakresie) stosowanie znaczników identyfikujących konta w możliwie najszerszy sposób. Oznacza to konieczność dostosowania planów kont i wydzielenia jednorodnych grup transakcji – mówi Patryk Chmiel, doradca podatkowy, starszy konsultant w Gekko Taxens. Dodaje, iż część wymagań jest komunikowana podatnikom w formie interpretacji indywidualnych. Przykładowo chodzi o raportowanie danych oddziałów zagranicznych polskich spółek.
– Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w bardzo lakoniczny sposób wskazuje, iż taki obowiązek po prostu jest. Nie ma jednak klarownych wytycznych, w jaki sposób te dane prezentować. Jeszcze w 2023 r., gdy przesyłanie JPK z księgą rachunkową było realizowane wyłącznie na żądanie fiskusa, w interpretacjach wskazywano, iż nie trzeba w nich uwzględniać danych zagranicznych oddziałów (zakładów), ponieważ prowadzą one swoją księgowość zgodnie z lokalnymi zasadami. Przepisy się nie zmieniły, wzrosły natomiast wymagania skarbówki – podkreśla Patryk Chmiel.
Duże wymagania
– Dodatkowe miesiące na wypełnienie obowiązków sprawozdawczych przez podatników są również szansą dla skarbówki na zrewidowanie swoich oczekiwań. Niektóre z postulatów fiskusa są bowiem niezasadne i bardzo trudne do zrealizowania – podsumowuje ekspert.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 16.2.2026 r. w sprawie przedłużenia terminów przesyłania ksiąg rachunkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 188)
