4 godzin temu
- Rolnik nie może być obciążany za niewykonanie umowy z przyczyn niezależnych od niego, np. z powodu suszy, przymrozków lub gradobicia.
- Prezes UOKiK wydał kolejną decyzję dotyczącą takich praktyk, tym razem wobec spółki Procam.
- Przedsiębiorca współpracował z Urzędem w trakcie postępowania i dobrowolnie poddał się karze finansowej w wysokości ponad miliona złotych.
Wypowiedź Prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego
Spółka Procam wykorzystywała swoją przewagę kontraktową wobec rolników, którzy dostarczali jej produkty rolne, m.in. rzepak, jęczmień, owies, pszenicę i żyto. Przedsiębiorca wymagał, aby dostarczali całość zakontraktowanych produktów, choćby jeżeli z powodu suszy, gradobicia lub innych niezależnych od nich okoliczności nie byli w stanie zebrać wystarczających plonów. Ponadto termin, w którym rolnicy musieli powiadomić Procam o zaistnieniu siły wyższej, był zbyt krótki.
We wzorcu umowy spółka określała, jakie zdarzenia uznaje za siłę wyższą. Były to m.in. wojna, huragan czy strajk. Nie uwzględniała natomiast takich zdarzeń pogodowych jak susza, ulewne deszcze czy wiosenne przymrozki, które w polskich warunkach występują często. Oznaczało to, iż rolnik przez cały czas był zobowiązany do dostarczenia wszystkich produktów rolnych pod groźbą wysokich kar umownych. Dodatkowo dostawcy mieli zaledwie dwa dni na powiadomienie spółki Procam o wystąpieniu zdarzenia określonego jako siła wyższa. Tymczasem w pierwszej kolejności rolnicy powinni mieć czas na podjęcie działań ograniczających szkody oraz zadbanie o bezpieczeństwo swoje, rodziny oraz upraw. Terminy na poinformowanie o wystąpieniu siły wyższej powinny to uwzględniać.
- Rolnictwo jest istotną gałęzią gospodarki, szczególnie zależną od pogody. Susza czy grad mogą zniszczyć plony mimo starań rolnika, dlatego nie może być na niego przerzucane całe ryzyko takich zdarzeń. Niedopuszczalne są też terminy na zgłoszenie szkody, które stawiają dostawcę przed wyborem: ratować gospodarstwo czy pilnować formalności – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
W trakcie postępowania Procam aktywnie współpracował z UOKiK już od początkowego etapu działań. Zmienił również kwestionowane praktyki i od czerwca 2026 r. stosuje nowe umowy z rolnikami. Spółka dobrowolnie poddała się karze, co oznacza, iż nie złoży odwołania do sądu. Pozwala to na szybsze zakończenie sprawy, wyeliminowanie z rynku niedozwolonych działań i poprawę sytuacji rolników. Nałożona kara ostatecznie wyniosła ponad milion złotych (1 006 258,78 zł). Decyzja uprawomocni się 28 września 2026 r.
To kolejna decyzja, w której Prezes UOKiK uznał takie postanowienia za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Poprzednie dotyczyły spółek: Polish Agri, Cefetra oraz Bunge.
- Słuszność naszych decyzji potwierdzają również sądy. W sierpniu Sąd Apelacyjny wydał wyrok dotyczący decyzji w sprawie PolishAgri. Potwierdza on, iż zwolnienie rolnika z odpowiedzialności za niedostarczenie zakontraktowanych produktów nie wymaga ogłoszenia stanu klęski żywiołowej. o ile susza lub gradobicie zniszczą plony i uniemożliwią wykonanie umowy, rolnik powinien mieć możliwość zwolnienia się z odpowiedzialności – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Urząd współpracuje również z samorządem rolniczym przy monitorowaniu skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Za pośrednictwem niektórych izb rolniczych zbiera informacje dotyczące problemów rolników w relacjach z kontrahentami, m.in. związanych z niewykonaniem dostaw czy naliczaniem kar umownych. Taki model współpracy pozwala także przekazywać UOKiK zanonimizowane informacje od producentów rolnych, ograniczając ich obawy przed negatywnymi konsekwencjami gospodarczymi.
Rolniku – o ile działasz w branży rolno-spożywczej i twój duży kontrahent wykorzystuje swoją przewagę, narzucając niekorzystne dla ciebie warunki współpracy – zawiadom UOKiK. Uruchomiliśmy specjalny formularz, który ułatwi ci zgłoszenie nieprawidłowości. Wejdź i wypełnij: https://ankieta.uokik.gov.pl/formularz-zgloszenie-przewaga.
Zachęcamy również do składania zawiadomień o zbadanie wzorców umów stosowanych przez firmy zajmujące się obrotem zbożem. Natomiast jeżeli rolnik jest w sporze sądowym z przedsiębiorcami odbierającymi od niego produkty rolne, wówczas Prezes UOKiK może go wspomóc poprzez wydanie istotnego poglądu w sprawie.
Powiązane
