Wspieranie i resocjalizacji nieletnich. Debata w MS z udziałem przedstawicielek BRPD

W spotkaniu grupy roboczej na temat prac nad nowelizacją ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowały: Katarzyna Skrętowska-Szyszko, dyrektorka Zespołu Zdrowia oraz Ewelina Rzeplińska-Rogalska, dyrektorka Zespołu Ochrony Małoletnich Biura RPD.

Podczas spotkania 13 sierpnia 2026 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości analizowano m.in. rozwiązania dotyczące zasad orzekania i wykonywania środków leczniczych wobec nieletnich, opracowane przez MS we współpracy z ekspertami (w tym m.in. Konsultant Krajową w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży) oraz w konsultacji z Ministerstwem Zdrowia.

Nowe rozwiązania systemowe

Projektowane rozwiązania przewidują uzupełnienie obecnego, wyłącznie stacjonarnego modelu wykonywania środków leczniczych o dwa samodzielne środki wykonywane w warunkach ambulatoryjnych albo dziennych – terapię oraz terapię uzależnień. Umieszczenie nieletniego w zakładzie leczniczym ma być stosowane w sytuacji, gdy forma ambulatoryjna lub dzienna okaże się niewystarczająca albo nie będzie rokowała osiągnięcia celów środka.

Rola sądu, kuratora i terapeuty

W projektowanych rozwiązaniach przewidziano również określenie roli sądu rodzinnego, zawodowego kuratora sądowego oraz podmiotu terapeutycznego w zakresie odpowiednio określenia formy wykonywania środka, wskazania konkretnego podmiotu oraz ustalenia planu terapii i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Pomóc może dyrektor szkoły

Jednocześnie projektowane zmiany aktualnie dotyczą art. 4 ww. ustawy, w zakresie stworzenia dyrektorowi szkoły podstawy do podejmowania działań pomocowych i interwencyjnych w sytuacji, gdy zachowanie nieletniego może wskazywać na potrzebę objęcia go pomocą diagnostyczną, psychologiczną, psychoterapeutyczną, terapeutyczną lub leczniczą.

Rozwiązanie to ma służyć wczesnemu rozpoznawaniu potrzeb nieletnich i ułatwieniu im dostępu do odpowiednich form wsparcia, przy jednoczesnym zachowaniu rozdziału kompetencji szkoły i podmiotów uprawnionych do dokonywania diagnozy oraz udzielania świadczeń zdrowotnych, a także z uwzględnieniem praw pacjenta i przepisów o ochronie danych osobowych.

Prace nad przygotowaniem gotowego projektu nad nowelizacją ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich przez cały czas trwają.