1 tydzień temu
Podczas konferencji „Jak zatrzymać przemoc rówieśniczą? Relacje, bezpieczeństwo i dobrostan młodego pokolenia – dialog i wnioski dla polityk publicznych” Rzeczniczkę Praw Dziecka reprezentowali Damian Strzelecki z Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa w Sieci Biura RPD oraz Adrianna Chmielewska z Dziecięcego Telefonu Zaufania RPD.
Wydarzenie 7 lipca 2026 r. w Sejmie RP zorganizowano z inicjatywy Komisji do spraw dzieci i młodzieży, Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej.
Wyzwania i bariery w działaniu
Konferencję poświęcono skali przemocy rówieśniczej, kierunkom działań profilaktycznych oraz propozycjom zmian systemowych. Zwrócono uwagę, iż w polskim porządku prawnym przez cały czas nie funkcjonuje legalna definicja bullyingu, podczas gdy w niektórych państwach, m.in. we Francji, takie rozwiązania już obowiązują. Podkręślono też, iż sama świadomość istnienia przemocy rówieśniczej nie jest wystarczająca. Młodzież w dużej mierze rozpoznaje zjawisko, jednak często nie rozumie jego konsekwencji, ani nie posiada poczucia sprawczości, które pozwalałoby podejmować działania. Podobny problem dotyczy również osób dorosłych. Brak reakcji nauczycieli i innych dorosłych jest jedną z najczęściej wskazywanych barier w skutecznym przeciwdziałaniu przemocy.
Kluczowa – szybka reakcja
Przedstawiciele Ministerstwa Edukacji zaprezentowali działania planowane w zakresie przeciwdziałania przemocy rówieśniczej. Resort przygotowuje kolejne projekty profilaktyczne oraz pracuje nad zapewnieniem uczniom możliwie natychmiastowego dostępu do pomocy psychologicznej.
Obecnie ponad 200 szkół uczestniczy w programie pomocy rówieśniczej, a planowane zmiany zakładają również ustawowe zobowiązanie do ścisłej współpracy między szkołami, samorządami, powiatami oraz innymi instytucjami i służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży. MEN planuje także wprowadzenie obowiązku zgłaszania przez szkoły incydentów związanych z przemocą rówieśniczą, określenie maksymalnego czasu reakcji placówki oraz systemowe gromadzenie danych, co ma umożliwić skuteczniejsze monitorowanie skali zjawiska.
Dobre praktyki szkół
Przedstawione podczas konferencji dobre praktyki wypracowane przez szkoły pokazały, iż skuteczna profilaktyka powinna rozpoczynać się od rzetelnej diagnozy sytuacji w danej placówce. Dopiero poznanie rzeczywistej skali problemu pozwala planować odpowiednie działania. Istotne znaczenie ma budowanie odporności psychicznej uczniów jeszcze przed pojawieniem się sytuacji przemocy. Szczególną rolę przypisano świadkom zdarzeń, którzy powinni mieć wiedzę i możliwości zgłaszania niepokojących sytuacji. Ważne jest także tworzenie w szkołach bezpiecznych przestrzeni, do których uczniowie mogą zwrócić się po pomoc.
Raport „Rówieśnicy 2026”
Istotnym elementem konferencji była też prezentacja raportu „Rówieśnicy 2026” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, obejmującego badanie przeprowadzone w 2,5 tys. szkołach i placówkach z udziałem 141 911 uczniów w wieku od 10 do 17 lat. Wyniki pokazują, iż aż 9 na 10 uczniów doświadczyło przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej. Jednocześnie niemal jedna trzecia uczniów, którzy zgłosili problem, spotkała się z brakiem odpowiedniej reakcji. Wśród najważniejszych rekomendacji raportu znalazły się działania na rzecz wzmacniania pozytywnego klimatu szkoły, prowadzenie edukacji skierowanej do młodzieży, tworzenie jasnych i łatwo dostępnych procedur zgłaszania przemocy, szkolenia dla nauczycieli i pedagogów oraz dalsze wzmacnianie standardów ochrony małoletnich.
