Banki biorą "uśpione" konta pod lupę. choćby 2 mld złotych mogą wrócić do spadkobierców

W 2026 roku banki mogą automatycznie weryfikować właścicieli kont bankowych w rejestrze PESEL. To efekt nowelizacji ustawy Prawo bankowe, która dotyczy tzw. rachunków uśpionych. Może też jednak dawać pole do działania cyberprzestępcom. Warto zachować ostrożność przy podejrzanych wiadomościach i telefonach.
29 listopada 2025 roku weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo bankowe, która wprowadziła znaczące zmiany w zarządzaniu tzw. rachunkami uśpionymi. Są to konta, na których przez 5 lat nie odnotowano żadnej aktywności. Dotychczas ich obsługa była skomplikowana i czasochłonna, a środki na takich kontach mogły pozostawać zamrożone przez lata.

REKLAMA







Zobacz wideo "Gwiazd na miarę Grażyny Torbickiej już nie będzie". Marcin Prokop w "Z bliska"



Co to są rachunki "uśpione"? Większa ochrona środków klientów i łatwiejszy dostęp
Rachunki "uśpione", zwane także martwymi rachunkami, to problem, który dotychczas był obarczony skomplikowanym procesem prawnym. Bank nie mógł samodzielnie zamknąć konta ani przekazać środków spadkobiercom bez aktów spadkowych czy postanowień sądu. Dzięki nowym przepisom banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe zyskują możliwość weryfikacji właściciela poprzez rejestr PESEL (a gdy okaże się, iż nie żyje, uzyskają również datę zgonu) i szybszego zamknięcia rachunku uśpionego. Wszystko po to, by potwierdzić, czy konto jest przez cały czas aktywne. A w przypadku śmierci właścicieli, aby sprawnie ustalić uprawnionych spadkobierców.


Dzięki temu, jak przyznał przewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Publicznych Kazimierz Kleina, ok. 2 miliardy złotych z kont zmarłych mogą trafić do rodzin. Szybciej i bez skomplikowanej papierologii. Środki te mają szansę być realnym wsparciem w trudnej sytuacji finansowej, np. związanej z pokryciem kosztów związanych z organizacją pogrzebu.
Nowe przepisy wprowadziły też obowiązek, zgodnie z którym banki będą musiały przekazywać spadkobiercom i zarządcom sukcesyjnym zbiorczą informację o wszystkich rachunkach zmarłego. Zarówno tych aktywnych, jak i zamkniętych. Korzyść? Rodziny nie muszą już prowadzić "śledztwa" i szukać rachunków w każdym banku osobno.


Co naprawdę liczy się jako aktywność konta? Wyjątki w nowych przepisach
Zaktualizowane regulacje przewidują także praktyczne wyjątki i konkretne zasady definiujące aktywność rachunku:




Przelewy przychodzące i wychodzące oraz wypłaty z bankomatu lub wpłaty gotówki liczą się jako aktywność.
Logowanie do bankowości elektronicznej lub mobilnej również jest odnotowywane jako dowód korzystania z konta.
Automatyczne odsetki od lokat, pobieranie opłat za prowadzenie konta czy odnawianie lokat bez udziału klienta nie liczą się jako aktywność.
Osoby posiadające kilka kont w jednym banku są chronione. Aktywność na jednym rachunku zabezpiecza również te nieaktywne w tym samym banku.

Warto również nadmienić, iż nowe przepisy dotyczą tylko kont osób fizycznych. Rachunki firmowe przedsiębiorców nie podlegają weryfikacji dzięki numeru PESEL.


Banki rozpoczęły weryfikację kont bankowych. Jak odróżnić prawdziwy kontakt od oszustwa?
Choć banki informacje będą pozyskiwać z rejestru PESEL, to nowe przepisy otwierają także pole do działania oszustom, którzy mogą wykorzystać niewiedzę i próbować uzyskać wrażliwe dane telefonicznie. Jak przekazał serwis bankomania.pkobp.pl, bank nigdy nie poprosi przez telefon ani maila o podanie pełnego numeru PIN, hasła dostępu do bankowości internetowej czy kodów z aplikacji mobilnej. Prawdziwa weryfikacja polega na potwierdzeniu podstawowych danych osobowych. Jedno pytanie może dotyczyć daty urodzenia, a drugie np. 5 ostatnich cyfr numeru PESEL.
Nigdy jednak pracownik banku nie zada tych dwóch pytań w jednej rozmowie. Nie poprosi też nigdy o podanie pełnego numeru i serii dokumentu tożsamości, a także numeru karty płatniczej oraz kodu CVV/CVC.
- czytamy. Pamiętaj, iż każdy sygnał, w którym osoba po drugiej stronie telefonu będzie żądać wrażliwych danych, powinien wzbudzić czujność. W razie wątpliwości najlepiej się rozłączyć i skontaktować bezpośrednio z infolinią banku.