4 godzin temu
Po prezydenckim wecie dla ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry sprawa ochrony Międzyodrza nie została zamknięta. Plan alternatywny zakłada włączenie północnej części cennego przyrodniczo obszaru do Drawieńskiego Parku Narodowego. Dalszy bieg wydarzeń zależy od decyzji lokalnych władz.
Po listopadowym wecie prezydenta RP wobec ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry rząd wrócił do sprawy z inną propozycją. Nowy wariant nie zakłada już jednego parku dla całego Międzyodrza. Zamiast tego pojawił się plan etapowy, oparty na decyzjach samorządów i rozporządzeniu, które nie wymaga podpisu prezydenta.
Radni Szczecina oraz gminy Kołbaskowo zajmą się kwestią włączenia części Międzyodrza do Drawieńskiego Parku Narodowego jeszcze do końca marca br. Po zakończeniu głosowań na poziomie gmin procedura będzie kontynuowana. Sprawą zajmą się radni powiatu polickiego, a następnie trafi ona pod obrady sejmiku województwa zachodniopomorskiego, który podejmie decyzję na poziomie regionu.
Najważniejszy element tego rozwiązania dotyczy północnej części Międzyodrza. Chodzi o obszar około 1400 hektarów położony na terenie Szczecina i gminy Kołbaskowo. Ma on zostać włączony do Drawieńskiego Parku Narodowego. W praktyce miałby tam powstać nowy obwód ochronny. A do tego wystarczy jedynie wyżej omawiane lokalne decyzje i rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska, bez decyzji prezydenta.
Jak poinformowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska:
– W Drawieńskim Parku Narodowym został powołany zespół, który przygotował założenia poszerzenia DPN o nowy obszar – podał w komunikacie MKiŚ.
To właśnie ten akt ma umożliwić formalne poszerzenie Drawieńskiego Parku Narodowego. Ścieżka dla tej części planu jest prostsza niż przy tworzeniu nowego parku narodowego od podstaw. Potrzebna jest zgoda zainteresowanych samorządów oraz rozporządzenie. Jak wynika z przedstawionych informacji, po stronie samorządowej najważniejsze będą głosowania radnych w Szczecinie i Kołbaskowie, a później także decyzje władz powiatu polickiego i sejmiku województwa zachodniopomorskiego. Głosowania dla projektu odbędą się jeszcze w marcu 2026 roku.
Ministerialny plan nie obejmuje jednak całego Międzyodrza. Chodzi o Widuchową, która nie chce filii innego parku narodowego na swoim terenie. Ta gmina opowiada się za powrotem do pierwotnej idei, czyli powołania Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry jako odrębnej jednostki. Dlatego równolegle mają trwać prace nad osobną ustawą dla południowej części obszaru.
To oznacza, iż ochrona Międzyodrza może zostać rozpisana na kilka odrębnych decyzji. W omawianym wyżej wariancie na stosunkowo niewielkim obszarze funkcjonowałyby różne formy ochrony i różni zarządcy. Na północy byłby Drawieński Park Narodowy, w środkowej części przez cały czas park krajobrazowy, a na południu ewentualnie osobny Park Narodowy Doliny Dolnej Odry dla Widuchowej.
Taki rozkład powoduje dalszą niespójność zarządzania. Wcześniejsza koncepcja jednego parku narodowego miała uporządkować system ochrony tego terenu, kiedy to obecny model jest rozproszony. Na omawianym terenie jest 17 różnych gospodarzy. W przypadku parku narodowego byłby to jeden organ zarządzający.
W debacie pojawił się jeszcze jeden wariant. Część środowisk społecznych wskazuje, iż przy obecnym stanie prawnym bardziej przejrzystym rozwiązaniem byłoby utworzenie rezerwatu przyrody dla całego Międzyodrza. To nie wymaga ustawy ani choćby zgód samorządów, a jedynym zarządcom jest Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.
Międzyodrze pozostaje obszarem o wyjątkowych walorach przyrodniczych. W udostępnionych materiałach przez „Inicjatywa na rzecz Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry” wskazano, iż występuje tam co najmniej 460 gatunków roślin i 237 gatunków ptaków. To teren torfowisk, rozlewisk, starorzeczy i kanałów, który ma znaczenie nie tylko dla przyrody, ale też dla retencji wody i odbudowy życia biologicznego po katastrofie odrzańskiej z 2022 roku.
W dokumentach projektu parkowi podkreślano też, iż nowa forma ochrony miała nie blokować żeglugi na Odrze. Zaznaczono, iż park miał obejmować Międzyodrze bez nurtów Odry Zachodniej i Wschodniej, a żegluga na tych szlakach miała być kontynuowana na dotychczasowych zasadach.
Po wecie prezydenta resort MiKŚ przeszedł na alternatywną drogą. Potwierdził to także dyrektor Drawieńskiego Parku Narodowego. Jak wskazał Paweł Bilski:
– Przyłączenie dodatkowego terenu – Międzyodrza – odbyłoby się na zasadzie powstania nowego Obwodu Ochronnego „Międzyodrze”, oddziału zamiejscowego Drawieńskiego Parku Narodowego – mówił Dyrektor Drawieńskiego Parku Narodowego.
Na tym etapie ochrona Międzyodrza pozostaje już od samorządów loklanych. To ich uchwały mają przesądzić, czy plan B dla północnej części Międzyodrza zostanie uruchomiony. Równolegle osobną drogą ma toczyć się projekt dotyczący Widuchowej.
Już na dniach dowiemy się, jak lokalne władzę rozwiążą dyskusję nad całą Doliną Dolnej Odry.
fot. Park Narodowy Doliny Dolnej Odry – Piotr Piznal
