5 godzin temu
Zgodnie z art. 106j ust. 3 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU), w przypadku gdy podatnik udziela opustu lub obniżki ceny, może wystawić fakturę korygującą dotyczącą dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz jednego odbiorcy w danym okresie, która zawiera dodatkowo wskazanie okresu, do którego odnoszą się udzielany opust lub udzielana obniżka, ale jednocześnie może nie zawierać nazwy (rodzaju) towaru lub usługi objętych korektą – gdy korekta dotyczy wszystkich dostaw towarów i świadczonych usług. Przepis ten ustanawia tzw. faktury korygujące zbiorcze uproszczone.
Ich magia polega na tym, iż nie muszą zawierać wszystkich danych zawartych w „standardowej” fakturze korygującej zbiorczej. Choć zakres tych wyłączonych danych nieco się zawęził w ostatnich latach, przez cały czas jest to interesująca i pożądana instytucja z uwagi na niewątpliwe uproszczenie, jakie za sobą niesie. Zwłaszcza w sytuacji udzielania przez podatników rabatów za osiągany poziom obrotów, w przypadku masowej sprzedaży powoływanie się na nazwy towarów (i usług) objętych korektą może uczynić fakturę nieczytelną i nieużyteczną w biznesowej praktyce.
Co ciekawe, obowiązujące od 1.2.2026 r. przepisy obowiązkowego KSeF nie wprowadziły zmian w brzmieniu przepisów o fakturach korygujących zbiorczych uproszczonych. przez cały czas więc zasada ich stosowania jest tożsama do tej z rzeczywistości przed KSeF, przy uwzględnieniu rzecz jasna kwestii technicznych, a związanych z architekturą schemy 3.0. Zasadniczym i fundamentalnym warunkiem stosowania faktur korygujących zbiorczych uproszczonych jest zatem to, iż muszą one korygować całą sprzedaż dokonaną przez podatnika w danym okresie na rzecz konkretnego nabywcy. Przyjrzyjmy się na przykładzie z życia.
Czego dotyczyła sprawa
Podatnik dokonuje sprzedaży towarów zarówno na rynku krajowym, jak i na rzecz kontrahentów z innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw trzecich. Dystrybucji towarów znajdujących się w ofercie handlowej podatnik dokonuje m.in. za pośrednictwem sieci handlowych, instalatorów, innych firm pośredniczących w oparciu o (różnie nazywane) umowy o współpracy handlowej. Rynek ten jest konkurencyjny, zatem podatnik udziela różnego rodzaju rabatów.
Obecnie podatnik planuje wprowadzić do istniejących umów rabat, który będzie udzielany na wszystkie dostawy towarów (na cały obrót), ale podstawą kalkulacji rabatu będzie wyłącznie obrót na wybranych i ustalonych między stronami grupach towarów. Podatnik planuje takie wdrożenie przez dodanie/modyfikację treści paragrafów zawierających definicję rabatu potransakcyjnego w sposób wskazujący, iż rabat obliczony dla danej linii produktowej koryguje całą sprzedaż pomiędzy organizacjami w okresie, którego rabat dotyczy. Taka zmiana nie wpłynie na w tej chwili uzgodniony algorytm kalkulacji rabatu. Podstawa obliczenia i stopa procentowa (lub wielkość kwotowa) rabatu może być różna w stosunku do poszczególnych linii produktowych. Rabaty naliczane będą za uzgodnione okresy, najczęściej okresy miesięczne, kwartalne lub roczne, ich wysokość może być przewidziana z góry lub ustalana między stronami po zakończeniu przyjętego okresu rozliczeniowego (miesiąc, kwartał, rok).
Wysokość rabatu kalkulowana będzie zatem jako kwota lub określony procent, przy czym, w przypadku rabatu procentowego podstawą wyliczenia jego łącznej wysokości (kwoty) będzie suma obrotów wybranymi towarami, wynikająca z wystawionych w danym okresie faktur. Aby lepiej zobrazować zasady, na jakich będzie udzielany rabat, podatnik posłużył się przykładem. Wyobraźmy sobie, iż nabywca towarów z oferty podatnika nabywa towar A za cenę 5000 zł netto za sztukę (łącznie 500 sztuk, czyli 2 500 000 zł sprzedaży w okresie), towar B za cenę 3000 zł netto za sztukę (łącznie 300 sztuk, czyli 900 000 zł sprzedaży w okresie) oraz towar C za cenę 2000 zł netto za sztukę (łącznie 200 sztuk, czyli 400 000 zł sprzedaży w okresie). Łączna kwota sprzedaży w tym miesiącu wynosi zatem 3 800 000 zł netto plus VAT, sprzedaż udokumentowana jest trzema osobnymi fakturami. Partner spełnia warunki rabatu, przy czym ustalono, iż podstawą obliczenia kwoty rabatu jest wyłącznie wynikająca z faktury wartość sprzedaży netto towaru A tj. 2 500 000 zł netto, od której naliczony zostanie rabat w wysokości 1%. W takim przypadku rabat wyniesie 25 000 zł (2 500 000 zł x 1%), a wyliczona w ten sposób kwota proporcjonalnie obniży cenę netto każdej pozycji wskazanej na wszystkich trzech fakturach wystawionych w tym miesiącu tzn. sprzedaży towaru A, towaru B oraz towaru C.
Podatnik postanowił potwierdzić, czy w takim przypadku może wystawiać korygujące faktury zbiorcze uproszczone, o których mowa w art. 106j ust. 3 VATU.
Stanowisko organu
Dyrektor KIS wydał w sprawie interpretację indywidualną z 1.4.2026 r., 0114-KDIP1-3.4012.123.2026.1.PRM. Organ uznał, iż przepis art. 106j ust. 3 VATU dopuszcza praktykę wystawiania faktur korygujących (dokumentujących rabat) tak, iż jedna korekta odpowiada więcej niż jednej fakturze sprzedaży. Faktura korygująca powinna wykazywać okres, za który udzielany jest rabat. Faktury korygujące wystawione w przypadku, gdy podatnik udziela rabatu w odniesieniu do wszystkich dostaw towarów/świadczenia usług dokonanych dla jednego odbiorcy/świadczeniobiorcy w danym okresie z uwagi na to, iż ich weryfikacja odnosi się do określonego zbioru faktur pierwotnych nie muszą zawierać danych dotyczących nazwy (rodzaju) towaru objętych rabatem.
Nowy sposób wyliczenia rabatu za przyjęty przez strony umowy okres rozliczeniowy (miesiąc, kwartał, rok) skutkuje tym, iż udzielony rabat będzie obniżał cały obrót uzyskany przez danego partnera w przyjętym przez strony okresie rozliczeniowym. Rabat udzielony zostanie bowiem w odniesieniu do wszystkich dostaw towarów na rzecz partnera w danym okresie rozliczeniowym, ale obliczany będzie na podstawie wielkości tylko niektórych dostaw towarów. Skoro więc rabat udzielany będzie partnerowi w odniesieniu do całości dokonanego z nim obrotu, tj. do wszystkich dostaw dokonanych na rzecz danego partnera, zarówno towarów, których dostawa była podstawą kalkulacji rabatu jak i pozostałych towarów, to rabat może zostać udokumentowany poprzez wystawienie faktury korygującej uproszczonej, o której mowa w art. 106j ust. 3 VATU.
Komentarz
Skąd u podatnika pojawiła się potrzeba wystawiania faktur korygujących zbiorczych uproszczonych? Mam pewne podejrzenia, a kierują mnie one w stronę KSeF. Dotychczas udzielane przez podatnika rabaty potransakcyjne, z uwagi na to, iż skutkowały obniżką ceny jedynie wybranych towarów sprzedanych w danym okresie, dokumentowane były poprzez wystawienie zbiorczych faktur korygujących, zawierających wszystkie obowiązkowe elementy przewidziane w art. 106j ust. 2 VATU, a więc numer oraz datę jej wystawienia, dane zawarte w fakturach pierwotnych (korygowanych), kwotę korekty podstawy opodatkowania lub kwotę korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, ale także nazwę (rodzaj) towarów objętych korektą. Ze względu na konieczność podawania w zbiorczych fakturach korygujących wszystkich wymienionych wyżej informacji, liczba stron takiej faktury już przed wejściem w życie KSeF była z pewnością bardzo długa. Było to prawdopodobnie uciążliwe dla obu stron rozliczeń i zbędne z biznesowego punktu widzenia. Z kolei w KSeF może to być wręcz niewykonalne, w praktyce nie do przyjęcia przez strukturę schemy 3.0 albo z uwagi na maksymalny rozmiar pliku. Znam przykłady zbiorczych faktur korygujących, które z powodu wolumenu naprawdę mają problem, aby w schemie się zmieścić.
Pamiętajmy, iż zasadniczo faktury korygujące zbiorcze mogą być wystawiane także w przypadku korekty niecałej sprzedaży w danym okresie. Ale nie mogą być one wówczas „uproszczone”. Jak widać na załączonym obrazku, może to być języczek u wagi. Stąd podatnicy decydują się choćby na przearanżowanie zasad udzielania rabatów tak, aby dotyczyły całokształtu transakcyjnego. interesujący efekt uboczny KSeF, jeden z wielu jakie obserwujemy.
Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 1.4.2026 r., 0114-KDIP1-3.4012.123.2026.1.PRM
