Wysoka odpowiedzialność, presja czasu i konieczność stałej dostępności to dla wielu prawniczek i prawników codzienność. Jak takie warunki wpływają na ich zdrowie, relacje i jakość życia? Odpowiedzi szukamy w „Raporcie z badania dobrostanu Prawniczek i Prawników i Katalogu dobrych praktyk w profesji prawniczej 2026”.
Poradnik opracowali Martyna Smaglińska i Bartosz Jakimiec, przy współdziałaniu z Anną Matusiak-Wekierą, Joanną Krzemińską, Magdaleną Arendt i Jakubem Puszkarskim. Publikacja powstała we współpracy Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP), Multi.Life, Benefit Systems oraz inicjatywy Legal Matchmaker.
O badaniu
W badaniu, które trwało od 11 czerwca do 6 lipca 2025 r. wzięło udział 2340 przedstawicieli sześciu zawodów prawniczych, w tym: 945 radców prawnych, 378 prokuratorów, 309 sędziów, 276 doradców podatkowych, 234 notariuszy oraz 198 adwokatów. Jego wyniki pokazują, iż za zawodowym prestiżem i odpowiedzialnością często kryją się stres, pośpiech i ograniczone możliwości odpoczynku.
Do oceny dobrostanu wykorzystano wskaźnik Wellbeing Score, opracowany przez infuture.institute na zlecenie Benefit Systems. Uwzględnia on sześć obszarów: zdrowie psychiczne, zdrowie fizyczne, wewnętrzny spokój, komfort życia, relacje z innymi oraz kontakt z naturą.
Tak szerokie ujęcie pozwala spojrzeć na kondycję prawników nie tylko przez pryzmat pracy, ale również życia poza nią.
Stres i pośpiech to codzienność wielu prawników
Średni poziom dobrostanu badanych przedstawicieli zawodów prawniczych wyniósł 5,2 punktu w dziesięciostopniowej skali. Dla ogółu Polaków wynik ten wynosi 4,9 punktu. Nieco wyższa średnia nie oznacza jednak, iż sytuacja środowiska prawniczego jest dobra.
Szczególną uwagę zwracają dane dotyczące codziennego obciążenia:
- 40% badanych deklaruje, iż nieustannie odczuwa stres,
- 53% badanych przyznaje, iż żyje w ciągłym pośpiechu,
- presję wynikającą z oczekiwań innych osób oceniono średnio na 6,9 punktu w skali 10-stopniowej.
Wyniki pokazują, iż problemem nie jest wyłącznie intensywność pracy. Istotne znaczenie ma również presja związana z oczekiwaniami klientów, współpracowników i otoczenia zawodowego. W połączeniu z odpowiedzialnością za podejmowane decyzje może ona utrudniać odpoczynek i zachowanie równowagi między pracą a życiem prywatnym.
Dobrostan radców prawnych to nie tylko kwestia zdrowia
Raport osobno analizuje sytuację radców prawnych, którzy stanowili najliczniejszą grupę uczestników badania. Ich średni wynik Wellbeing Score wyniósł 5,1 punktu, czyli nieco mniej niż średnia dla wszystkich badanych zawodów prawniczych.
Najwyżej radcowie prawni ocenili wewnętrzny spokój (5,9 punktu), zdrowie fizyczne (5,6) i zdrowie psychiczne (5,4). Niższe wyniki dotyczą natomiast obszarów związanych z codziennym życiem poza pracą: kontakt z naturą – 4,3 punktu, relacje z innymi – 4,4 punktu, komfort życia – 4,6 punktu.
Te dane zwracają uwagę na znaczenie odpoczynku, relacji społecznych i czasu w regenerację. Pokazują również, iż troska o dobrostan nie powinna ograniczać się do indywidualnego radzenia sobie ze stresem. Ważne są także organizacja pracy, kultura współpracy i rozwiązania, które pozwalają oddzielić obowiązki zawodowe od życia prywatnego.
Co można zmienić? Katalog dobrych praktyk dla prawników i kancelarii
Raport nie kończy się na diagnozie. Jego istotną częścią jest katalog dobrych praktyk, który zawiera rekomendacje dla prawników, kancelarii, instytucji i samorządów zawodowych.
Autorzy wskazują m.in. na potrzebę rozwijania umiejętności zarządzania stresem, wzmacniania odporności psychicznej, budowania kultury współpracy i tworzenia warunków sprzyjających regeneracji.
Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się:
- programy mentoringowe,
- dostęp do poufnego wsparcia psychologicznego,
- elastyczne formy organizacji pracy,
- ograniczanie nadmiernej dostępności zawodowej,
- działania wzmacniające relacje w środowisku prawniczym,
- edukacja i normalizowanie korzystania z pomocy psychologicznej.
To istotny kierunek również dla kancelarii i działów prawnych. Dbanie o dobrostan zespołu może wymagać zmian w sposobie organizacji pracy, komunikacji i zarządzania obowiązkami. Nie chodzi wyłącznie o indywidualną odporność pracowników, ale o środowisko, które nie generuje niepotrzebnego obciążenia.
Dobrostan jako element odpowiedzialnego wykonywania zawodu
Krajowa Izba Radców Prawnych podkreśla, iż dobrostan prawników powinien być traktowany jako istotny element odpowiedzialnego wykonywania zawodu. Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, r.pr. Włodzimierz Chróścik, zwrócił uwagę, iż kondycja osób świadczących pomoc prawną ma znaczenie także dla jakości tej pomocy.
KIRP podejmuje również działania na poziomie systemowym. Jednym z nich jest projekt ustawy przekazany Ministrowi Sprawiedliwości, który przewiduje wprowadzenie do procedury cywilnej instytucji planowanej nieobecności profesjonalnego pełnomocnika. Rozwiązanie ma umożliwić prawnikom rzeczywisty odpoczynek bez konieczności stałego pozostawania w gotowości zawodowej.
Samorząd prowadzi także diagnozy potrzeb radców prawnych i aplikantów, które mają pomóc w opracowaniu skuteczniejszych form wsparcia.
Gdzie można zapoznać się z raportem
„Raport z badania dobrostanu Prawniczek i Prawników i Katalog dobrych praktyk w profesji prawniczej 2026” to materiał dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć wyzwania związane z wykonywaniem zawodów prawniczych. Zawiera wyniki badania, komentarze i rekomendacje, które mogą być punktem wyjścia do zmian w codziennej praktyce.
Warto zapoznać się z pełną publikacją – zarówno indywidualnie, jak i w ramach zespołów kancelarii czy działów prawnych.
Raport można pobrać bezpłatnie na stronie Krajowej Izby Radców Prawnych.
Źródło: Dane i informacje o raporcie pochodzą z publikacji Krajowej Izby Radców Prawnych z 28 października 2026 r.
