Klient KKZ stanął w obliczu poważnego problemu prawnego: organy podatkowe dwóch instancji orzekły o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe zagranicznej spółki z oddziałem w Polsce, w której – zgodnie z zapisami w brytyjskim rejestrze spółek – figurował jako członek organu zarządzającego. Odpowiedzialność obejmowała zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za kilka kwartałów.
Sprawa była szczególnie złożona z kilku powodów. Po pierwsze, wpis Klienta do zagranicznego rejestru spółek nastąpił wskutek omyłki zewnętrznego księgowego – Klient nigdy faktycznie nie pełnił funkcji zarządczych ani nie miał świadomości swojego formalnego statusu w spółce. Po drugie, w polskim rejestrze KRS oddziału spółki, Klient nie został ujawniony w żadnej roli – jako jedyna osoba uprawniona do reprezentacji wpisana była inna osoba.
Klient zgłosił się do KKZ w momencie, gdy w sprawie była już złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – jednak o bardzo ogólnej treści. Kancelaria przejęła sprawę i opracowała kompleksowe uzupełnienie skargi, precyzyjnie identyfikując słabości zaskarżonych decyzji oraz formułując adekwatne zarzuty poparte argumentacją prawną.
Podniesione przez KKZ zarzuty obejmowały następujące najważniejsze obszary:
- postępowanie egzekucyjne – organy podatkowe nie wykazały, iż egzekucja rzeczywiście objęła cały majątek spółki, w tym majątek zlokalizowany za granicą. Symboliczna kwota kosztów przeprowadzonej egzekucji wskazywała na jej powierzchowny charakter.
- Niedopuszczalność stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do podmiotów zagranicznych – przepisy o odpowiedzialności osób trzecich, na które powołały się organy, literalnie odnoszą się wyłącznie do spółek działających na podstawie polskiego prawa (Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu cywilnego) i nie obejmują swoim zakresem spółek zagranicznych.
- Ograniczona możliwość obrony prawnie chronionych interesów – Klient, nie będąc uczestnikiem postępowania egzekucyjnego i nie mając świadomości swojego formalnego statusu w spółce, był faktycznie pozbawiony możliwości podjęcia jakiejkolwiek obrony, w tym wskazania mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skład orzekający w pełni podzielił przedstawioną argumentację KKZ, niemniej jednak uzasadniając stanowisko skupił się na zarzucie najdalej idącym. W ustnym uzasadnieniu Sąd uznał za rozstrzygający zarzut dotyczący niedopuszczalności stosowania przepisów Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności osób trzecich do członków organów zarządzających spółek zagranicznych. Sąd podkreślił, iż przepisy te odnoszą się wyłącznie do podmiotów funkcjonujących na podstawie polskiego Kodeksu spółek handlowych i Kodeksu cywilnego, a zatem nie obejmują spółek zagranicznych. Sąd powołał się przy tym na utrwaloną linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz zwrócił uwagę, iż toczące się prace legislacyjne nad rozszerzeniem zakresu tych przepisów na podmioty zagraniczne jednoznacznie potwierdzają, iż w obowiązującym stanie prawnym takie rozszerzenie nie jest możliwe.
W efekcie Sąd:
- uchylił decyzję Izby Administracji Skarbowej,
- uchylił decyzję Urzędu Skarbowego,
- umorzył postępowanie w tym zakresie.
Wyrok oznacza, iż Klient KKZ został uwolniony od odpowiedzialności podatkowej, która była przedmiotem zaskarżenia. Wyrok jest nieprawomocny.
Gratulacje dla prawników zaangażowanych w sprawę – apl. radc. Adrianny Dąbrowskiej oraz r. pr. Piotra Kubali, Szefa Praktyki Przestępczości Podatkowej.
