Korekta to za mało – NSA o formalnych granicach zwrotu nadpłaty podatku

Sprawa dotyczyła korekty zeznania CIT-8 za 2023 r., w której spółka wykazała nadpłatę podatku dochodowego od osób prawnych i oczekiwała na jej zwrot.

Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wezwał jednak spółkę do złożenia odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, wskazując, iż sama korekta deklaracji nie stanowi wystarczającej podstawy do dokonania zwrotu.

Spółka nie złożyła takiego wniosku, uznając, iż organ pozostaje w bezczynności, i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. WSA skargę oddalił, uznając, iż w tych okolicznościach organ podatkowy nie był zobowiązany do zwrotu nadpłaty. Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi kasacyjnej do NSA.

Istotą sporu było ustalenie, czy korekta deklaracji podatkowej sama w sobie uruchamia obowiązek zwrotu nadpłaty, czy też – zgodnie z przepisami ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: OrdPU) – konieczne jest złożenie odrębnego wniosku o jej stwierdzenie.

Spółka twierdziła, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty ma charakter fakultatywny i zależy wyłącznie od woli podatnika, a organ podatkowy, dostrzegając nadpłatę wykazaną w korekcie, nie może uzależniać jej zwrotu od dodatkowych formalności. Zdaniem skarżącej takie podejście prowadzi do nadmiernego formalizmu i narusza przepisy dotyczące bezczynności organów.

Odmiennie argumentował organ podatkowy oraz sąd pierwszej instancji, wskazując, iż obowiązek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wynika wprost z OrdPU i nie może być pomijany tylko dlatego, iż podatnik złożył korektę deklaracji.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki. Już na wstępie zwrócił uwagę na istotne braki samej skargi, w tym odwoływanie się do nieistniejących przepisów oraz nieprecyzyjne sformułowanie zarzutów, co znacząco osłabiło jej skuteczność.

Niezależnie jednak od tych uchybień NSA jednoznacznie potwierdził, iż OrdPU wyraźnie rozróżnia korektę deklaracji od wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z art. 75 § 1–3 OrdPU wynika, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest elementem koniecznym całej procedury, natomiast korekta deklaracji pełni jedynie funkcję uzupełniającą i nie może zastąpić wniosku. Sąd podkreślił również znaczenie art. 79 § 2 OrdPU, który uzależnia prawo do stwierdzenia i zwrotu nadpłaty od terminowego złożenia stosownego wniosku. Wyjątek przewidziany w art. 75 § 4 OrdPU, umożliwiający zwrot nadpłaty bez wydania decyzji, ma charakter szczególny i dotyczy wyłącznie sytuacji, w których prawidłowość korekty nie budzi żadnych wątpliwości.

W rozpatrywanej sprawie takie wątpliwości występowały, co dodatkowo uzasadniało stanowisko organu podatkowego. W konsekwencji NSA uznał, iż organ nie pozostawał w bezczynności, a wyrok WSA był prawidłowy.

Wyrok NSA potwierdza konsekwentne, formalistyczne podejście sądów administracyjnych do instytucji nadpłaty podatku. Dla podatników stanowi to jasny sygnał, iż sama korekta deklaracji – choćby jeżeli wykazuje nadpłatę – co do zasady nie wystarcza do uzyskania jej zwrotu.

Orzeczenie przypomina również, iż skarga na bezczynność organu nie może zastępować czynności, do których zobowiązany jest sam podatnik. Dochowanie formalnych wymogów, w tym złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, pozostaje kluczowym elementem skutecznego dochodzenia swoich praw w postępowaniu podatkowym.