2 godzin temu
Zarząd Województwa Lubelskiego nie zapewnił adekwatnego nadzoru nad kształtowaniem wynagrodzeń w podległych spółkach, a władze objętych kontrolą spółek nie przestrzegały niektórych przepisów normujących ten obszar. Organy właścicielskie nie dopełniły obowiązków dotyczących ustalenia zasad przyznawania świadczeń dodatkowych oraz ustalania wynagrodzenia. Wypłacono nienależne odprawy i zawyżano wynagrodzenia, bezpodstawnie używano samochodu prywatnego do celów służbowych i korzystano z mienia spółek do celów prywatnych. W dwóch przypadkach zarządy i rady nadzorcze nie zabezpieczyły należycie interesów spółek przy zawarciu umowy na usługi marketingowe oraz przy przekazaniu darowizny. W jednej spółce nieprawidłowo odstąpiono od zastosowania trybów konkurencyjnych w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Celem kontroli była ocena, czy spółki z udziałem Samorządu Województwa Lubelskiego realizowały swoje cele statutowe zgodnie z przepisami prawa, gospodarnie i rzetelnie, a także czy sprawowany nad nimi nadzór właścicielski prawidłowo oddziaływał na ich funkcjonowanie.
Zakres kontroli obejmował: sprawowanie nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem województwa lubelskiego, kształtowanie wynagrodzeń członków zarządów i rad nadzorczych oraz wybieranie członków rad nadzorczych, działalność spółek i jej efekty, ustalanie i wypłacanie wynagrodzeń członków zarządów i rad nadzorczych.
Kontrolą objęto Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego (UMWL) oraz trzy spółki, w których samorząd województwa posiadał udziały lub akcje: Lubelskie Dworce S.A. (Dworce – 100% akcji), Lubelski Regionalny Fundusz Rozwoju spółka z o.o. (LRFR – 100% udziałów) oraz spółkę Port Lotniczy Lublin S.A. (PLL – 47% akcji).
Nienależne odprawy
Choć nadzór właścicielski w UMWL, w kontekście sytuacji finansowej spółek i realizowanych przez nie zadań publicznych, był sprawowany rzetelnie, to jednak nie zapewniono adekwatnej kontroli nad kształtowaniem wynagrodzeń w spółkach z udziałem województwa lubelskiego. Nieprawidłowości w tym zakresie dotyczyły zasad określania wynagrodzenia zmiennego członków zarządu niezgodnego z obowiązującymi przepisami, przyznawania im świadczeń dodatkowych, w tym prawa do odprawy. Ponadto nie opublikowano uchwał w sprawie kształtowania wynagrodzeń w Biuletynie Informacji Publicznej, nie określono wymagań wobec kandydatów na członka zarządu spółek i nie zweryfikowano przypadku nieprzestrzegania przez członka rady nadzorczej zakazu kumulacji stanowisk w organach nadzorczych.
Ponadto w spółce PLL naliczono i wypłacono byłemu prezesowi nienależną odprawę w kwocie 66 tys. zł, a w spółce Dworce wypłacono nienależne odprawy dwóm członkom zarządu w łącznej wysokości 32 tys. zł.
Nieprawidłowe korzystanie z zasobów prywatnych i służbowych
Mimo braku stosownych upoważnień w uchwałach organów właścicielskich w spółce Dworce, zawarto z członkami zarządu umowy o używanie samochodu prywatnego do celów służbowych i wypłacono im 22,7 tys. zł. Z kolei członkom zarządu spółki PLL przyznano w umowach świadczenie dodatkowe, polegające na możliwości wykorzystania urządzeń i zasobów PLL (m.in. samochodu, komputera, telefonu) do celów prywatnych. Ponadto nieprawidłowo ustalono im, do określenia przychodu, wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych.
Zgromadzenia akcjonariuszy/wspólników trzech objętych kontrolą spółek nie ustaliły zasad przyznawania urządzeń technicznych i mienia spółki do wykorzystania przez członków zarządu, a w dwóch spółkach (PLL i LRFR) nieprawidłowo przyznawały członkom zarządu wynagrodzenie zmienne i ustalały cele zarządcze związane z tym wynagrodzeniem. Stwierdzono również przypadki wypłacania członkom zarządu zawyżonych kwot wynagrodzenia (w spółkach PLL, Dworce i LRFR; łącznie 4,5 tys. zł).
Problematyczne darowizny
Spółka Dworce przekazała dwie darowizny w kwocie łącznej 620 tys. zł. nie zachowując reguł ostrożności wymaganych w sytuacji istnienia niepokrytej straty z lat ubiegłych, przy braku strategii zarządzania społeczną odpowiedzialnością biznesu i przy szacowaniu przyszłego rocznego zysku (w dacie zawarcia umów darowizny) na poziomie znacznie niższym od kwot darowizn. Wysokość darowizn w zestawieniu ze stratami poniesionymi w poprzednich latach i szacunkowymi danymi na temat bieżącego wyniku finansowego, zdaniem NIK, nie pozwala ocenić takiego działania jako racjonalnego, z punktu widzenia dbałości zarządu o majątek spółki.
Naruszone zasady uczciwej konkurencji
W spółce PLL w dwóch postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, dotyczących usług marketingowych przewoźników lotniczych, stwierdzono niezgodne z Prawem zamówień publicznych odstąpienie od zastosowania trybów konkurencyjnych (łączna wartość wynagrodzenia wykonawców 11 mln euro, wydatkowano 2,6 mln zł – kwota przeliczona według kursu euro NBP) oraz nieprzeprowadzenie postępowania po wygaśnięciu umowy na usługę marketingową. Działania te naruszały zasady zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Nienależycie zabezpieczono interesy PLL w jednej z dwóch umów zawartych w wyniku tych postępowań (na kwotę 3 mln euro). W ocenie NIK Spółka PLL podjęła działania, skutkujące wzrostem połączeń i liczby przewiezionych pasażerów oraz umożliwiające uzyskanie wyższych przychodów, jednak nie zrealizowano istotnych założeń rozwoju lotniska, a niekorzystna sytuacja finansowa, powodująca konieczność corocznego i coraz większego dofinansowania ze środków publicznych, systematycznie się pogłębiała.
Wnioski
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, NIK sformułowała ogółem 21 wniosków pokontrolnych. Wnioski zostały wykonane lub przyjęte do realizacji przez kontrolowane jednostki. Ponadto po kontroli Izba skierowała dwa powiadomienia – do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.
-->
