Nowa mobilność z perspektywy prawa

Zdjęcie: Nowa mobilność z perspektywy prawa

Nowa mobilność z perspektywy prawa to znacznie więcej niż regulacje dotyczące elektromobilności. Rozwój nowych modeli transportu łączy dziś kwestie energetyczne, inwestycyjne, kontraktowe, technologiczne i cyberbezpieczeństwo, dlatego realizacja takich projektów wymaga coraz częściej kompleksowego podejścia prawnego. Nowa mobilność staje się jednym z obszarów, w których szczególnie wyraźnie widać, jak rozwój technologii zmienia sposób prowadzenia biznesu. Elektryfikacja transportu, rozwiązania autonomiczne, rozwój infrastruktury, transformacja energetyczna czy technologie cyfrowe tworzą nowe możliwości inwestycyjne, ale jednocześnie powodują powstawanie nowych zależności pomiędzy przedsiębiorcami. Nowa mobilność z perspektywy prawa oznacza więc potrzebę spojrzenia na projekt szerzej niż przez pryzmat pojedynczej regulacji. W zależności od modelu przedsięwzięcia przedsiębiorca może zetknąć się równocześnie z zagadnieniami prawa energetycznego, gospodarczego i kontraktowego, cyberbezpieczeństwa, nieruchomości, ochrony środowiska czy własności intelektualnej. O tych zależnościach warto rozmawiać właśnie tam, gdzie spotykają się biznes, inwestycje i technologia. Kancelarię Prawną Chałas i Wspólnicy podczas Kongresu Nowej Mobilności w Katowicach reprezentuje Jarosław Chałas, Partner Zarządzający CHWP. Nowa technologia to również nowe relacje kontraktowe Wprowadzenie nowego rozwiązania na rynek zwykle oznacza współpracę wielu podmiotów. Dostawcy technologii, inwestorzy, wykonawcy infrastruktury czy partnerzy biznesowi mogą odpowiadać za różne elementy tego samego przedsięwzięcia. Z perspektywy prawnej istotne staje się zatem odpowiednie określenie zakresu zobowiązań poszczególnych stron. Umowa powinna odpowiadać rzeczywistemu modelowi projektu: wskazywać obowiązki uczestników, zasady współpracy, odpowiedzialność oraz mechanizmy reagowania na sytuacje, które mogą wpłynąć na jego realizację. Ma to szczególne znaczenie w przypadku przedsięwzięć wykorzystujących rozwiązania, które gwałtownie się rozwijają. Model biznesowy i technologia mogą zmieniać się szybciej niż otoczenie regulacyjne, dlatego kwestie prawne powinny być analizowane już na etapie projektowania współpracy, a nie dopiero po powstaniu sporu. Infrastruktura i energia jako część jednego projektu Rozwój elektromobilności pokazuje również coraz silniejsze powiązanie transportu z energetyką i infrastrukturą. Dla przedsiębiorcy oznacza to, iż projekt związany z mobilnością może wymagać uwzględnienia regulacji adekwatnych dla sektora energetycznego, a równocześnie odpowiedniego przygotowania samej inwestycji i relacji kontraktowych pomiędzy jej uczestnikami. Im bardziej rozbudowane przedsięwzięcie, tym większe znaczenie ma prawidłowe rozpoznanie tych zależności przed rozpoczęciem jego realizacji. Błąd w jednym obszarze może bowiem wpływać na kolejne elementy projektu – jego harmonogram, koszty, odpowiedzialność stron czy możliwość osiągnięcia zakładanego modelu biznesowego. Technologie cyfrowe zmieniają katalog ryzyk Nowoczesna mobilność jest również coraz silniej uzależniona od oprogramowania, danych i systemów cyfrowych. To powoduje, iż obok tradycyjnych zagadnień inwestycyjnych i kontraktowych pojawiają się kwestie cyberbezpieczeństwa oraz ochrony rozwiązań technologicznych. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność analizowania nie tylko tego, co dana technologia pozwala zrobić, ale także na jakich zasadach można z niej korzystać, kto ponosi odpowiedzialność za poszczególne elementy rozwiązania i jakie obowiązki dotyczą bezpieczeństwa wykorzystywanych systemów. W projektach tworzonych wspólnie przez kilka podmiotów znaczenie mogą mieć również prawa do technologii i innych rezultatów współpracy. Odpowiednie uregulowanie tych kwestii może decydować o późniejszej możliwości rozwijania oraz komercjalizacji rozwiązania. Odpowiedzialność powinna być projektowana razem z technologią Szczególnie interesujące pytania prawne pojawiają się wraz z rozwojem automatyzacji i rozwiązań autonomicznych. Im większą część procesu przejmuje technologia, tym istotniejsze staje się precyzyjne określenie odpowiedzialności podmiotów uczestniczących w jej tworzeniu, dostarczaniu i wykorzystywaniu. Z punktu widzenia przedsiębiorcy zarządzanie takim ryzykiem zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie ewentualnego sporu. Znaczenie mają już konstrukcja projektu, dobór partnerów, zakres zawieranych umów oraz sposób podziału obowiązków i odpowiedzialności. Podobna zasada dotyczy bezpieczeństwa. Wraz ze wzrostem znaczenia technologii cyfrowych odporność systemów staje się elementem nie tylko zarządzania operacyjnego, ale również otoczenia regulacyjnego przedsiębiorstwa. Prawo jako element skalowania nowych modeli biznesowych Nowa mobilność dobrze ilustruje zmianę, która zachodzi również w innych sektorach gospodarki. Coraz trudniej analizować projekt technologiczny wyłącznie w ramach jednej dziedziny prawa. Inwestycja może jednocześnie wymagać analizy regulacyjnej, przygotowania struktury kontraktowej, zabezpieczenia praw do technologii, oceny ryzyk cyberbezpieczeństwa oraz uwzględnienia aspektów związanych z nieruchomościami czy ochroną środowiska. Dlatego zadaniem obsługi prawnej nie jest wyłącznie reagowanie na problemy pojawiające się podczas realizacji przedsięwzięcia. W przypadku innowacyjnych projektów istotne jest również odpowiednio wczesne rozpoznanie ryzyk i przełożenie regulacji na konkretne rozwiązania biznesowe. Właśnie ta relacja pomiędzy technologią, inwestycjami i prawem jest jednym z interesujących kontekstów Kongresu Nowej Mobilności w Katowicach, w którym uczestniczy Jarosław Chałas, Partner Zarządzający Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy. Dla przedsiębiorców rozwijających nowe modele mobilności najważniejsze pytanie prawne nie sprowadza się więc do tego, jakie przepisy mają zastosowanie. Równie istotne jest to, jak zaprojektować przedsięwzięcie, aby regulacje, umowy i podział odpowiedzialności wspierały jego rozwój zamiast stawać się barierą na etapie skalowania. Dowiedz się więcej: prawo dla biznesu