3 dni temu
Nowelizacja ustawy o księgach wieczystych oraz ustawy o KRS wpisuje się w realizowaną politykę informatyzacji wymiaru sprawiedliwości i rejestrów publicznych. W praktyce jej skutkiem będzie zwiększenie dostępności dokumentów urzędowych.
Ustawą z dnia 9 stycznia 2026 r. dokonano nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, wprowadzając rozwiązania zmierzające do dalszej cyfryzacji dostępu do danych rejestrowych oraz dokumentów urzędowych. Zmiany te mają istotne znaczenie zarówno dla właścicieli nieruchomości jak i dla przedsiębiorców korzystających z danych ujawnionych w KRS.
W zakresie ksiąg wieczystych ustawodawca zdecydował się na rozszerzenie możliwości pozyskiwania dokumentów urzędowych w drodze elektronicznej. Znowelizowane przepisy umożliwiają uzyskanie odpisów ksiąg wieczystych, wyciągów z ich poszczególnych działów oraz zaświadczeń o zamknięciu księgi za pośrednictwem systemu teleinformatycznego prowadzonego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych. Dokumenty te będą udostępniane w postaci elektronicznej, przy czym zarówno pliki elektroniczne, jak i sporządzone na ich podstawie wydruki, uzyskają walor dokumentów urzędowych równorzędnych z dokumentami wydawanymi bezpośrednio przez sąd.
Wprowadzone rozwiązanie oznacza istotne odejście od dotychczasowego modelu, który wymagał składania wniosków w formie papierowej w sądzie rejonowym adekwatnym miejscowo lub w oddziale Centralnej Informacji. Nowy tryb pozwala na uzyskanie dokumentów bez konieczności osobistego stawiennictwa lub korespondencji z sądem, co w praktyce znacząco skróci czas potrzebny do pozyskania dokumentacji niezbędnej m.in. przy czynnościach notarialnych, zabezpieczeniach hipotek czy postępowaniach sądowych. Zakres podmiotowy dostępu do dokumentów pozostaje niezmieniony – przez cały czas decydujące znaczenie ma znajomość numeru księgi wieczystej.
Jednocześnie ustawodawca utrzymał odpłatny charakter wydawania dokumentów z ksiąg wieczystych. Szczegółowe zasady ustalania wysokości opłat zostały przekazane do regulacji wykonawczej, przy czym ustawowe kryteria ich określenia obejmują w szczególności koszty administracyjne, formę dokumentu oraz sposób złożenia wniosku. Rozróżnienie pomiędzy bezpłatnym dostępem do treści ksiąg wieczystych a odpłatnym uzyskiwaniem dokumentów urzędowych zostaje tym samym wyraźnie utrzymane.
Drugim obszarem nowelizacji są zmiany dotyczące funkcjonowania Krajowego Rejestru Sądowego. Przepisy doprecyzowują zasady udostępniania tzw. newslettera KRS, czyli automatycznych powiadomień o czynnościach rejestrowych dotyczących określonego podmiotu. Nowością jest możliwość korzystania z tej usługi za pośrednictwem aplikacji mObywatel. Dostęp do powiadomień w tym trybie został jednak ograniczony wyłącznie do podmiotów, z którymi użytkownik aplikacji jest powiązany identyfikatorem PESEL, co należy ocenić jako rozwiązanie wzmacniające bezpieczeństwo obrotu gospodarczego.
Funkcja newslettera KRS pełni istotną rolę prewencyjną, umożliwiając szybkie reagowanie na próby nieuprawnionych zmian danych rejestrowych, w szczególności w zakresie reprezentacji spółek. Zachowany został limit liczby subskrypcji, a powiadomienia będą udostępniane przez czas oznaczony, z możliwością ich przedłużenia. Odrębne limity przewidziano dla dostępu poprzez portal teleinformatyczny oraz aplikację mobilną.
Artykuł sponsorowany
