Od 2027 roku nie będzie PIT-11? Analiza projektu nowelizacji ustawy o PIT i CIT

Czego dotyczy nowelizacja?

Projekt nowelizacji zmienia zasady przekazywania podatnikom imiennych informacji:

• PIT-11,
• PIT-R,
• PIT-8C,
• IFT-1,
• IFT-1R,
• IFT-2,
• IFT-2R.

Projekt zmiany ustawy o PIT i CIT (UDER105) zwalnia płatników (najczęściej są to pracodawcy, zleceniodawcy) z obowiązku przekazywania podatnikom (pracownikom, zleceniobiorcom) informacji o wysokości zapłaconego podatku (wartość zaliczek na PIT, dochodu, kosztów uzyskania przychodu) i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i innych ważnych danych.

Zmiany mają zacząć obowiązywać od początku 2027 r. (względem dochodów osiągniętych w 2026 r.)

Sposób przekazywania PIT-11 – jak jest i jak ma być?

Schemat postępowania z informacjami rocznymi sporządzanymi przez płatnika ma ulec drastycznym i kompleksowym zmianom. Aby przedstawić sposób postępowania z dokumentacją zawierającą dane podatnika, przedstawiamy jak jest i będzie wyglądał cały proces.

Sposób przekazywania PIT-11 – jak jest?

Płatnik ma obowiązek sporządzenia i wysłania informacji PIT za miniony rok podatkowy do urzędu skarbowego i do podatnika, którego dokument dotyczy. W zależności od adresata, przewiduje się dwa terminy na wypełnienie i wysłanie druku:

1. do urzędu skarbowego – do końca stycznia po zakończonym roku podatkowym,
2. do podatnika – do końca lutego po zakończonym roku podatkowym.

Samo przekazanie dokumentu pracownikowi może odbyć się na kilka sposobów. Najczęściej stosuje się formę elektroniczną (np. wysyłka zabezpieczonego hasłem pliku na adres e-mail pracownika), ale dopuszczalne jest również wręczenie wydruku do ręki za podpisem lub wysyłka listem poleconym.

Ustawa o PIT przewiduje dwa wyjątki od obowiązku przekazania PIT-11 w podstawowym terminie (do końca lutego po zakończonym roku). Pierwszy ma zastosowanie, gdy pracownik odchodzi z firmy w ciągu roku i złoży pisemny wniosek o wydanie PIT-11 – wówczas pracodawca ma 14 dni na przygotowanie i doręczeni informacji rocznej. Drugi przypadek następuje, jeżeli firma całkowicie zakończy działalność – wówczas PIT-11 musi zostać doręczony pracownikowi najpóźniej z dniem wykreślenia przedsiębiorstwa z CEiDG lub KRS.

Sposób przekazywania PIT-11 – jak ma być?

Choć reforma dotyczy siedmiu rodzajów formularzy, artykuł skupia się na analizie PIT-11. Zmiany w wysyłce tego druku dotyczą największej grupy podatników. Omawiane modyfikacje mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r.

Po uchwaleniu projektowanych przepisów podatnik otrzyma druk PIT wyłącznie na swój wniosek. Prośba o wydanie informacji rocznej będzie składane płatnikowi, a sama możliwość złożenia druku będzie dostępna po zakończeniu roku. (z wyjątkiem sytuacji, w której działalność gospodarcza płatnika zostanie zamknięta).

Wejście w życie deregulacji spowoduje, że:

1. Płatnik (np. pracodawca) wciąż będzie zobowiązany do przygotowania i wysłania PIT do urzędu skarbowego.
2. Podatnik (np. pracownik) nie otrzyma formularza bez wcześniejszego złożenia wniosku.
3. Formalny wniosek będzie jedyną alternatywą dla otrzymania PIT poza rządowym systemem Twój e-PIT.

Nowelizacja przewiduje uchylenie art. 39 ust. 2 i 4 ustawy PIT, które w tej chwili umożliwiają podatnikom uzyskanie imiennych informacji PIT-11 lub PIT-8C w trakcie roku. Aktualnie formularze wydaje się w terminie 14 dni od złożenia pisemnego wniosku, w dwóch przypadkach, gdy:

1. obowiązek pobierania zaliczek na PIT ustał w ciągu roku,
2. informacja roczna dotyczy nierezydenta podatkowego, który zamierza opuścić
   terytorium Polski.

Uchylenie obowiązujących przepisów sprawi, iż podatnik nie będzie miał możliwości otrzymania druku PIT od płatnika w trakcie roku. Z kolei z wnioskiem o wydanie informacji rocznej będzie można zwrócić się dopiero w okresie rozliczenia PIT.

Otrzymanie PIT-11 bez konieczności złożenia wniosku, imiennych informacji PIT przewiduje dodawany art. 42gb ustawy o PIT. Od 1 stycznia podatnik dostanie druk, gdy nastąpi:

• zakończenie prowadzenia działalności przez płatnika – gdyby uchylono starą zasadę podatnik nie miałby możliwości skutecznego złożenia wniosku o przekazanie informacji;
• upływ ustawowego terminu przekazania informacji do urzędu skarbowego – obowiązek będzie realizowany przez płatnika lub uprawniony podmiot w terminie 14 dni od dnia przesłania ww. informacji do urzędu skarbowego.

Projektowana reforma drastycznie ogranicza prawa informacyjne podatników. Likwidacja obowiązku automatycznego dostarczania informacji rocznych (w szczególności PIT-11) bezpośrednio podatnikowi czyni rozliczenie PIT mniej przejrzystym i podatnym na błędy.

Jakie zagrożenia wynikają z nowelizacji?

Brak informacji o błędach popełnionych przez płatnika

Podatnik, który nie wykaże się czujnością i nie zaloguje do usługi Twój e-PIT, może nie mieć świadomości istnienia błędów w druku przesłanym przez pracodawcę do urzędu skarbowego. Błąd popełniony w druku PIT, może spowodować, że rozliczenie z urzędem skarbowym nie będzie poprawne. W następstwie nieprawidłowości zaistniałych w formularzu, to podatnik może ponieść konsekwencje. Pracownik będzie musiał uregulować niedopłatę, otrzyma niższy zwrotu podatku, a choćby może ponieść sankcje karnoskarbowe.

Brak automatyzmu w doręczaniu kopii informacji rocznej osobom fizycznym może być uznany za środek nieproporcjonalny i godzący w prawo do rzetelnej informacji. Projekt nie przewiduje dodatkowych zmian w ustawie z dnia 10 września 1999 r. Kodeks Karny Skarbowy, a to oznacza, iż za ewentualne błędy w PIT to podatnik poniesie odpowiedzialność karną-skarbową.

Opóźnienie związane ze złożeniem wniosku

Wniosek o wydanie PIT-11 będzie mógł być złożony przez pracownika najwcześniej dwa miesiące przed zakończeniem rozliczeń podatkowych. Wynika to z faktu, iż podanie o doręczenie informacji rocznej możliwe będzie dopiero po wysłaniu PIT-11 do e-Urzędu Skarbowego (czyli w lutym).

Pracodawca dysponując gotową dokumentacją, i tak będzie miał 14 dni na jej przekazanie podatnikowi. Konieczność ubiegania się o druk sztucznie opóźnia dostęp podatnika do danych niezbędnych do samodzielnej weryfikacji rozliczenia, a do tego – uniemożliwia niezwłoczne otrzymanie zwrotu podatku.

Twój e-PIT jako jedyne źródło informacji dla podatnika

Uznanie rządowego systemu za wyłączne źródło wiedzy podatnika rodzi obawy, zwłaszcza w obliczu uzasadnienia do projektu ustawy. Ustawodawca wskazał, iż błędnie sporządzone informacje nie są wprowadzane do usługi Twój e-PIT.

Pogłębianie problemów z ustaleniem adekwatności urzędu skarbowego

Omawiana nowelizacja rozszczepia adekwatność organów podatkowych pomiędzy urząd adekwatny dla podatnika oraz urząd adekwatny dla płatnika.

Analizując całościowo projekt z 28 kwietnia 2026 roku, należy dojść do wniosku, iż jest to reforma przygotowana jednostronnie, zorientowana na interes fiskusa, a nie podatnika. Pod płaszczem nowoczesności kryje się regres praw obywatelskich i zwiększenie ryzyka prawnego dla milionów obywateli. Kluczowe wady reformy to przerzucenie na podatnika ciężaru dbania o dostęp do informacji oraz brak ochrony w razie błędów płatnika.