Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) – sposób na inwestycje bez podatku Belki

• OKI to nowe, dobrowolne narzędzie inwestycyjne, które pozwala na pełne zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych (podatek Belki) do limitu 100 000 zł. Z inwestowania za pośrednictwem OKI będzie można skorzystać od 1 stycznia 2027 r.
• Po przekroczeniu określonych limitów zwolnienia, inwestorzy będą zobowiązani do zapłaty nowego podatku od wartości aktywów, naliczanego od nadwyżki portfela, a nie od wypracowanego zysku. Szacowana stawka tego podatku w 2027 roku, czyli w pierwszym roku obowiązywania przepisów, ma wynieść 0,85%.
• Inwestycje w ramach OKI będzie można realizować za pośrednictwem banków, domów maklerskich i innych instytucji finansowych, przy czym na konto będzie można wpłacać wyłącznie nowe środki pieniężne. Nowe przepisy mają na celu uproszczenie systemu podatkowego oraz zachęcenie do bardziej aktywnego oszczędzania i inwestowania długoterminowego.

Co to jest OKI?

Osobiste Konto Inwestycyjne czyli OKI to dobrowolny instrument oszczędnościowo-inwestycyjny dla osób fizycznych, od którego nie nalicza się podatku Belki.

Środki finansowe zgromadzone na OKI stanowią dochody kapitałowe zwolnione z PIT, który zostanie zastąpiony preferencyjnym podatkiem od wartości aktywów.

OKI nie zastępuje istniejących narzędzi emerytalnych, takich jak IKE czy IKZE. Jest to zupełnie odrębny produkt, nieograniczony wiekowo, niewiążący środków na długie lata i niepowiązany z systemem emerytalnym. Jego zasadnicza atrakcyjność wynika z braku podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatku Belki) przy jednoczesnym nałożeniu relatywnie niskiego podatku od samej wartości aktywów, co jest rozwiązaniem korzystnym przede wszystkim dla inwestorów osiągających ponadprzeciętne stopy zwrotu.

Kto może założyć OKI?

Umowę o prowadzenie OKI może zawrzeć każda osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat.

Czy można mieć więcej niż jedno OKI?

Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI – ustawodawca nie ogranicza liczby kont, jakie można otworzyć w różnych instytucjach finansowych. Jest to rozwiązanie odmienne od IKE, gdzie obowiązuje zasada jednego konta.

Ministerstwo Finansów stworzyło OKI z myślą o dwóch grupach inwestorów:

1. osoby bez doświadczenia i znajomości rynku kapitałowego – Ministerstwo Finansów podkreśla, iż główną intencją resortu było zaangażowanie większej ilości osób w inwestycje.
2. osoby z doświadczeniem, które osiągają ponadprzeciętne stopy zwrotu – skorzystanie z OKI pozwoli na zapłatę mniejszej albo zerowej wartości podatku.

Przystąpienie do OKI będzie oferowane przez:

• banki krajowe,
• domy maklerskie,
• towarzystwa funduszy inwestycyjnych,
• zakłady ubezpieczeń,
• dobrowolne fundusze emerytalne.

Podstawowe czynności, takie jak otwarcie konta, dokonywanie wpłat i wypłat, będą wolne od jakichkolwiek opłat. Swoboda dysponowania środkami jest pełna – można je wpłacać i wypłacać w dowolnym momencie, bez okresu blokady, co zdecydowanie odróżnia OKI od tradycyjnych instrumentów długoterminowego oszczędzania.

Od kiedy OKI będzie dostępne?

Projekt ustawy wprowadzającej OKI został przyjęty przez Radę Ministrów 5 maja 2026 roku i skierowany do Sejmu. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku i wraz z tym dniem będzie możliwe założenie OKI.

Inicjatywa ustawodawcza wyszła z Ministerstwa Finansów, które wskazywało, iż ponad połowa oszczędności polskich gospodarstw domowych ulokowana jest w gotówce lub na rachunkach bankowych. Prognozy autora ustawy wskazują, iż OKI stanie się realną zachętą do przesunięcia kapitału w kierunku:

• rynku akcji,
• funduszy inwestycyjnych i
• obligacji korporacyjnych,

co wzmocni finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Projekt ustawy o OKI, przyjęty przez Radę Ministrów 5 maja 2026 r., jest na etapie prac parlamentarnych. Ostateczny kształt przepisów może ulec zmianie. Niniejszy artykuł opisuje regulacje w wersji przesłanej do Sejmu.

Od kiedy można skorzystać z Osobistego Konta Inwestycyjnego?

Ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Na jakim etapie są prace nad OKI?

Aktualny etap legislacyjny zatrzymał się na przekazaniu projektu ustawy o OKI do pierwszego czytania przez Sejm.

Ministerstwo Finansów planowało uruchomienie OKI od 1 lipca 2026 roku, jednak w toku konsultacji publicznych liczne instytucje finansowe (Związek Banków Polskich, Izba Domów Maklerskich oraz Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych) wskazały, iż tak krótki czas na przygotowanie systemów informatycznych i procedur jest niewystarczający.

Ministerstwo Finansów uwzględniło te uwagi i przesunęło termin wejścia w życie przepisów o pół roku.

Historia prac nad ustawą sięga sierpnia 2025 roku, gdy resort finansów po raz pierwszy zapowiedział publicznie prace nad nowym instrumentem inwestycyjnym. Projekt ustawy opublikowano 2 grudnia 2025 roku, a konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe trwały do początku 2026 roku.

Jakie inwestycje umożliwia OKI?

Na Osobistym Koncie Inwestycyjnym można gromadzić siedem rodzajów aktywów finansowych:

1. środki pieniężne na rachunku bankowym,
2. obligacje będące skarbowymi papierami oszczędnościowymi,
3. jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
4. jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego,
5. jednostki rozrachunkowe dobrowolnego funduszu emerytalnego,
6. papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu w ramach rynku regulowanego lub
   alternatywnego systemu obrotu,
7. inne instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi.

OKI rozdziela rodzaje aktywów na dwie kategorie:

1. aktywa inwestycyjne – akcje spółek notowanych na regulowanych rynkach, obligacje inne niż strukturyzowane i oszczędnościowe, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, listy zastawne oraz inne instrumenty finansowe denominowane w złotych.
2. aktywa oszczędnościowe – środki pieniężne na rachunkach bankowych, skarbowe obligacje oszczędnościowe oraz detaliczne produkty zbiorowego inwestowania o najniższym wskaźniku ryzyka.

Ile wynosi podatek od OKI?

Dochody i przychody osiągnięte z aktywów zgromadzonych na OKI nie będą podlegały pod podatek Belki. W ramach PIT-38 wykazuje się dochody kapitałowe osiągnięte w danym roku podatkowym (dywidendy, odsetki, zyski ze sprzedaży papierów wartościowych), które są opodatkowane stawką 19% od nadwyżki przychodów nad kosztami ich osiągnięcia.

Podatek od wartości aktywów naliczany będzie od sumy wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich OKI podatnika w danym roku podatkowym. Naliczany będzie od średniej ważonej środków finansowych, czyli sumy dziennych wycen wartości aktywów powiększona o dzienne wpłaty, podzieloną przez liczbę dni posiadania konta w roku podatkowym.

Jak obliczyć podstawę opodatkowania w OKI?

Projekt ustawy nie przedstawia prostego wzoru, który można byłoby zastosować, aby uzyskać podstawę opodatkowania OKI. Celem ustalenia kwoty, od której będzie naliczany podatek, należy wykonać trzy kroki:

• Krok 1 – weryfikacja ilości środków zgromadzonych na wszystkich OKI, ile masz na koncie (suma zysku i dokonanej wpłaty na konto)
• Krok 2 – dodanie wszystkich kwot i podzielenie przez liczbę dni, przez które uczestniczysz w OKI
• Krok 3 – suma środków ze wszystkich kont podzielona przez liczbę dni daje podstawę opodatkowania.

Jak obliczyć podatek od OKI?

Stawka podatku od OKI jest zmienna i wynosi 19% wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej w dniu 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Przykład ustalenia stawki podatku od OKI

Jeśli stopa referencyjna NBP na dzień 31 października 2026 roku wynosiłaby 4,5%, to stawka podatku od wartości aktywów w 2027 roku wyniosłaby 0,855%. Ustawodawca przewidział jednak dolny próg stawki na poziomie 0,1%, co chroni przed zerową lub ujemną stopą opodatkowania.

Przykład rozliczenia OKI

Inwestor posiada na OKI akcje o średniej rocznej wartości 80 000 zł. Ponieważ kwota mieści się w limicie zwolnienia dla aktywów inwestycyjnych (100 000 zł), podatek od wartości aktywów nie jest naliczany. Gdyby jednak wartość akcji wyniosła 130 000 zł, nadwyżka 30 000 zł podlegałaby podatkowi – przy stawce 0,85% wyniosłaby on 255 zł rocznie, niezależnie od tego, czy inwestor osiągnął zysk. Dla porównania – przy podatku Belki i stopie zwrotu 15% podatek od zysku z 130 000 zł wyniósłby ok. 3 705 zł.

Czym OKI różni się od IKE i IKZE

Głównymi elementami odróżniającymi OKI od IKE i IKZE są:

• brak limitów wpłat,
• brak jest okresu blokady środków do emerytury i
• brak ulgi w podatku dochodowym na etapie wpłaty, .

Posiadanie OKI nie wyklucza jednoczesnego korzystania z IKE i IKZE. Inwestor może prowadzić wszystkie trzy produkty równolegle, optymalizując w ten sposób swoje obciążenia podatkowe w zależności od horyzontu inwestycyjnego i celów finansowych.

Jak złożyć rozliczenie OKI?

Rozliczenie OKI przez podatnika

Podatnik, który uzyskał dochód ze środków zgromadzonych w OKI składa roczne zeznanie o średniej wartości aktywów zgromadzonych na OKI i wysokości należnego podatku za rok podatkowy (OKI–ZR) do adekwatnego naczelnika urzędu skarbowego za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym. Rozliczenie OKI jest dostępne wyłącznie w formie elektronicznej, w terminie od 15 marca do 31 maja.

Rozliczenie OKI na podstawie raportu instytucji udostępniającej rachunek

Instytucje finansowe prowadzące OKI będą zobowiązane do przekazywania dwóch kategorii informacji:

1. do organu podatkowego – danych o prowadzonych kontach,
2. inwestorowi (podatnikowi) – comiesięcznych informacji o wartości aktywów.

Podatnik otrzyma od swojej instytucji finansowej regularne raporty umożliwiające śledzenie podstawy opodatkowania na bieżąco, co ma ułatwić bieżące planowanie podatkowe (sprawdzanie, jaka wartość podatku będzie wymagana po zakończeniu roku).

W praktyce rozliczenie OKI będzie podobne do rozliczenia innych produktów finansowych. Zasadniczą różnicę pomiędzy rozliczeniem PIT-38 stanowi konieczność przesyłania comiesięcznych informacji podatnikowi.

Jeśli podatnik posiada więcej niż jedno OKI w różnych instytucjach finansowych, musi samodzielnie zsumować wartości aktywów ze wszystkich kont. Limity zwolnień podatkowych dotyczą łącznej wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich posiadanych OKI, a nie wartości na każdym koncie oddzielnie.