Padok dla koni jako budowla ziemna

Zdjęcie: Padok dla koni jako budowla ziemna

Padok dla koni jako budowla ziemna Padok dla koni stanowi powszechny element zagospodarowania terenów rolnych oraz rekreacyjnych. Jego wykonanie, choć pozornie nieskomplikowane, coraz częściej wiąże się z istotną ingerencją w ukształtowanie terenu, obejmującą niwelację, wykonywanie nasypów, skarp oraz zastosowanie warstw konstrukcyjnych.Powstaje zatem pytanie, czy tego rodzaju ingerencja może prowadzić do zakwalifikowania padoku jako budowli ziemnej w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2026.524 ze zm.). Problem ten ma doniosłe znaczenie praktyczne, gdyż determinuje obowiązki inwestora, w tym konieczność uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.W Prawie budowlanym nie ma definicji padoku. Jest natomiast zdefiniowana budowla, przez którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a w szczególności jest nią „budowla ziemna” (art. 3 pkt 3). Ustawodawca nie sprecyzował także tego pojęcia. To orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęło, iż przez takie budowle należy rozumieć wytwory ludzkiej działalności, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury wykonane w ziemi lub z ziemi (gruntu lub podobnego materiału). Taka budowla musi mieć charakter kubaturowy, być widoczna, istnieć w kategoriach obiektywnych i co ważne spełniać jakąś rolę, stanowiąc całość techniczno-użytkową (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.10.2018 r., sygn. akt II OSK 2688/16 – CBOSA) W konsekwencji brak wyraźnego wskazania padoku w ustawie nie przesądza o jego wyłączeniu spod reżimu prawa budowlanego. Oczywiście niemożliwym jest uznanie za „budowlę ziemną” każdego przesunięcia i rozplantowania warstwy ziemi, zwłaszcza przesunięcia nie powodującego powstania widocznej budowli i nie mającego na celu w bliższej lub dalsze przyszłości wykonanie jakiegokolwiek obiektu budowlanego. Budowla ziemna oznacza budowlę, której podstawowym tworzywem jest ziemia. Budowla taka jest wykonana w gruncie lub z gruntu. Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał, czy wykonany z ziemi kopiec. W orzecznictwie podkreśla się charakter kubaturowy budowli ziemnej, jej widoczność i istnienie w kategoriach obiektywnych. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 731/07- CBOSA).Dla kwalifikacji obiektu jako budowli ziemnej istotne znaczenie ma zakres robót ziemnych. W orzecznictwie wskazano przykładowo: Wykonanie 10 sztuk wzniesień i 10 zagłębień w stosunku do stałego terenu własnej działki i wykorzystywanie tak ukształtowanego terenu jako toru motokrosowego jest wykonaniem budowli ziemnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 pb (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14.4. 2011 r., VII SA/Wa 2164/10, Lex nr 996674), Przykładem budowli ziemnej może być wykonany z ziemi wał (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20.3.2013 r., II SA/Kr 95/13, Lex nr 1301172), Obiektem budowlanym może być nie tylko konstrukcja z materiałów twardych typu beton, asfalt, ale też konstrukcja ziemna (np. w odniesieniu do dróg jest to przystosowany do ruchu drogowego nasyp czy nawierzchnia ze żwiru usypana i utwardzona na gruncie wyznaczonym jako pas drogowy). Konstrukcje typu ziemnego są zaliczane do obiektów budowlanych, co wynika z definicji budowli, zawartej art. 3 pkt 3 pb, wymieniającej jako rodzaj budowli również „budowle ziemne” (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 27.10.2011 r., II SA/Bd 963/11, Lex nr 1110759).Z przykładów tych można wywieść, iż nie każda ingerencja w grunt stanowi roboty budowlane prowadzące do powstania budowli ziemnej. O kwalifikacji decyduje skala, sposób wykonania oraz trwałość efektu tych robót. Samo wyrównanie gruntu choćby na sporym terenie, nie będzie mogło być uznane za wykonanie budowli ziemnej. o ile jednak roboty będą wiązały się ze zmianami w ukształtowaniu terenu poprzez likwidację terenu pagórkowatego, czy też częściową likwidację zbocza, to wówczas można zastanawiać się nad powstaniem budowli ziemnej. Gdy do tego usypane zostaną nasypy albo skarpa (do 2 m wysokości) i nawieziona ziemia (np. piach rzeczny), to wówczas zwiększa się prawdopodobieństwo uznania, iż doszło do powstania budowli ziemnej. Dodatkowo, użycie materiałów budowlanych, np. geowłókniny oddzielającej warstwy ziemi, jeszcze bardziej potwierdzi to prawdopodobieństwo.O uznaniu danego obiektu za budowlę decyduje również funkcja, jaką spełnia – w szczególności, o ile jest ona związana z gospodarczym wykorzystaniem terenu. Przykładem może być właśnie padok dla koni, stanowiący całość techniczno-użytkową w stadninach dla utrzymania koni w dobrej kondycji, jak i dla celów rekreacyjnych. Jednym z elementów uznania danego obiektu za budowlę będzie także trwałość konstrukcji. o ile do likwidacji obiektu potrzebne będzie wykonanie robót budowlanych (np. wywiezienie znacznych ilości nawiezionego wcześniej piasku rzecznego albo kamieni), to świadczy o trwałości konstrukcji.Podsumowując, o ile padok dla koni jest stworzony na gruncie płaskim, jedynie wyrównanym, to nie ma podstaw do uznania, iż jest to budowla ziemna w rozumieniu prawa budowlanego.Gdy natomiast tworzenie padoku dla koni będzie odbywało się w rejonie górzystym, gdzie niezbędne będzie częściowe zlikwidowanie zbocza i usypanie skarpy albo nasypów relatywnie wysokich (do 2 m), nawiezienie kamieni dla umocnienia skarpy albo nasypów i nawiezienie piasku rzecznego dla wyrównania padoku, to taki obiekt raczej będzie budowlą ziemną w rozumieniu prawa budowlanego.Taka ingerencja w ukształtowanie terenu górskiego może wiązać się ze zmianą kierunku i intensywnością spływu wody po opadach. Zakwalifikowanie padoku jako budowli może wiązać się z: obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia,  możliwością wszczęcia postępowania legalizacyjnego,  koniecznością uwzględnienia regulacji prawa wodnego. Padok dla koni może stanowić budowlę ziemną w rozumieniu prawa budowlanego, o ile jego realizacja obejmuje istotne i trwałe przekształcenie terenu. O kwalifikacji tej decydują przede wszystkim: skala ingerencji, trwałość wykonania, funkcja techniczna oraz wpływ na stosunki wodne. Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje szeroką, funkcjonalną wykładnię pojęcia budowli, co sprzyja obejmowaniu tego typu obiektów reżimem prawa budowlanego. Autor Zbigniew Cieślak Radca Prawny Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy