Prostszy TPR i mniej sankcji za płatności – projekt zmian w PIT i CIT

30.7.2026 r. odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk sejmowy nr 2837). Projekt skierowano do Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych. Komisje rozpatrzyły go 3.9.2026 r. i przedstawiły sprawozdanie (druk sejmowy nr 3053), wnosząc o uchwalenie projektu w brzmieniu załączonym do sprawozdania.

Kluczowe zmiany:

Uwagi ogólne

Projekt zmienia ustawę z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592; dalej: PDOFizU) oraz ustawę z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554; dalej: PDOPrU).

Zmiany obejmują dwa zasadnicze obszary. Pierwszy dotyczy skutków podatkowych określonych płatności dokonywanych przez przedsiębiorców. Drugi odnosi się do cen transferowych, w szczególności informacji TPR, jej podpisywania, zakresu raportowanych danych oraz korekt cen transferowych.

Płatności na rachunek spoza wykazu podatników VAT

Projekt zakłada uchylenie sankcji w podatkach dochodowych związanych z zapłatą za fakturę wystawioną przez czynnego podatnika VAT na rachunek, którego nie ma w wykazie prowadzonym na podstawie art. 96b ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU).

W PDOFizU uchylone mają zostać art. 14 ust. 2h i 2i, a art. 22p zostanie ograniczony do płatności dokonanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego. W PDOPrU analogiczne zmiany obejmą art. 12 ust. 4i i 4j oraz art. 15d.

Obecnie zapłata na rachunek spoza wykazu może skutkować brakiem możliwości zaliczenia odpowiedniej części wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Projekt usuwa tę konsekwencję z ustaw o podatkach dochodowych. Uchyleniu mają podlegać również przepisy przewidujące powstanie przychodu w określonych przypadkach związanych m.in. z faktoringiem.

Nie oznacza to likwidacji wszystkich konsekwencji takiej płatności. przez cały czas będzie mogła mieć zastosowanie odpowiedzialność solidarna z art. 117ba ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622; dalej: OrdPU) za zaległości dostawcy lub usługodawcy w części VAT przypadającej na daną transakcję.

Pominięcie mechanizmu podzielonej płatności

Projekt usuwa również z PDOFizU i PDOPrU sankcję polegającą na wyłączeniu wydatku z kosztów uzyskania przychodów, o ile zapłata została dokonana z pominięciem obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności. Po zmianie art. 22p ust. 1 PDOFizU i art. 15d ust. 1 PDOPrU będą odnosiły się do płatności dokonanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Pozostanie natomiast sankcja przewidziana w art. 108a ust. 7 VATU. Przepis ustanawia dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty podatku przypadającej na towary lub usługi objęte obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności. VATU określa przy tym przypadki, w których sankcja nie jest ustalana.

Zmiany dotyczące płatności na rachunek spoza wykazu oraz pominięcia mechanizmu podzielonej płatności mają wejść w życie 1.1.2027 r. Dotychczasowe przepisy będą przez cały czas stosowane do należności i płatności wynikających z faktur wystawionych przed tą datą. Wynika to z art. 3 projektu.

Pełnomocnik podpisze informację TPR

Projekt uchyla art. 23zf ust. 5 i 5a PDOFizU oraz art. 11t ust. 5 i 5a PDOPrU. Przepisy te określają szczególny krąg osób uprawnionych do podpisania informacji TPR i ograniczają możliwość działania przez pełnomocnika.

Po zmianie TPR będzie podpisywana według zasad wynikających z OrdPU. Projektowane art. 23zf ust. 5b PDOFizU i art. 11t ust. 5b PDOPrU przewidują, iż pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanych dzięki środków komunikacji elektronicznej obejmie również informację TPR. W uzasadnieniu wskazano, iż dotyczy to pełnomocnika posiadającego pełnomocnictwo UPL-1.

Projektowane art. 23zf ust. 5c PDOFizU i art. 11t ust. 5c PDOPrU przewidują ponadto odpowiednie stosowanie do TPR przepisów OrdPU dotyczących korekty deklaracji. Chodzi o korektę informacji TPR jako formularza sprawozdawczego, a nie o materialnoprawną korektę cen transferowych.

Rezygnacja z oświadczenia w TPR

Projekt uchyla art. 23zf ust. 2 pkt 7 i ust. 2b PDOFizU oraz art. 11t ust. 2 pkt 7 i ust. 2b PDOPrU. Z informacji TPR ma zostać usunięte oświadczenie, iż lokalna dokumentacja cen transferowych została sporządzona zgodnie ze stanem rzeczywistym, a objęte nią ceny ustalono na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.

W toku wcześniejszych prac przewidywano przeniesienie tego oświadczenia do lokalnej dokumentacji cen transferowych. W projekcie skierowanym do Sejmu odstąpiono również od tego rozwiązania. Rezygnacja z oświadczenia nie znosi obowiązku stosowania cen rynkowych ani sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych, o ile obowiązek taki wynika z przepisów.

Mniej danych dla mikro- i małych przedsiębiorców

Projektowane art. 23zf ust. 2c i 2d PDOFizU oraz art. 11t ust. 2c i 2d PDOPrU zwalniają mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców z wykazywania w TPR ogólnych informacji finansowych mierzących sytuację finansową podmiotu.

Status przedsiębiorcy będzie ustalany na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 6.3.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1480; dalej: PrPrzed). Decydujące będzie spełnienie warunków określonych w PrPrzed w ostatnim roku podatkowym. Zwolnienie będzie stosowane niezależnie od kwalifikacji podmiotu jako jednostki mikro lub małej na podstawie ustawy z 29.9.1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 522).

Korekty cen transferowych między podmiotami krajowymi

Zmiany w art. 23q pkt 4 PDOFizU i art. 11e pkt 4 PDOPrU doprecyzowują warunek istnienia podstawy prawnej do wymiany informacji podatkowych z państwem podmiotu powiązanego.

Po zmianie warunek ten będzie dotyczył wyłącznie podmiotu powiązanego, który nie ma miejsca zamieszkania, siedziby ani zarządu na terytorium Polski. Regulacja ma usunąć wątpliwości dotyczące dopuszczalności korekt cen transferowych między podmiotami krajowymi.

Stosowanie nowych zasad TPR

Większość przepisów ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zmiany dotyczące sankcji w PIT i CIT mają obowiązywać od 1.1.2027 r.

Zmiany dotyczące podpisywania TPR, usunięcia oświadczenia oraz zwolnienia mikro- i małych przedsiębiorców z raportowania ogólnych informacji finansowych mają mieć zastosowanie do informacji składanych za rok podatkowy rozpoczynający się po 31.12.2025 r. Do TPR za rok podatkowy rozpoczęty przed 1.1.2026 r. i zakończony po 31.12.2025 r. zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące TPR mają obowiązywać do wejścia w życie nowych rozporządzeń, nie dłużej niż do 30.6.2027 r.