1 tydzień temu
Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało Rzeczniczce Praw Dziecka na pytania w sprawie zasad refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) w odniesieniu do dzieci i młodzieży chorujących na cukrzycę typu 1.
Resort zdrowia w piśmie z 14 maja 2026 r. wyjaśnił, iż intencją wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie jest zabezpieczenie potrzeb różnych grup pacjentów w jak największym stopniu, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych NFZ. Podkreślił też, iż jego priorytetem jest systematyczne zwiększanie dostępu do nowoczesnych i bezpiecznych technologii nielekowych, pozwalających na leczenie pacjentów zgodnie z najlepszymi standardami medycznymi.
Odpowiedź MZ na wystąpienie ws. refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii
RPD pyta Ministerstwo Zdrowia o refundację
Rzeczniczka Praw Dziecka 29 kwietnia 2026 r. zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie zmiany zasad refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii w odniesieniu do dzieci i młodzieży chorujących na cukrzycę typu 1.
– Zapewnienie dzieciom realnego dostępu do nowoczesnych systemów ciągłego monitorowania glikemii stanowi nie tylko kwestię organizacyjną, ale przede wszystkim obowiązek państwa wynikający z ochrony dobra dziecka i z potrzeby stworzenia warunków do leczenia zgodnego ze współczesną wiedzą medyczną. System finansowania świadczeń powinien wspierać bezpieczeństwo terapii, a nie przerzucać zasadniczą część kosztów na rodziny dzieci przewlekle chorych – podkreśliła w piśmie Monika Horna-Cieślak.
Cukrzyca typu 1
Cukrzyca typu 1 jest chorobą przewlekłą, wymagającą całodobowego monitorowania i bieżącego podejmowania decyzji terapeutycznych. W przypadku dzieci ciężar prowadzenia terapii spoczywa w przeważającej mierze na rodzicach lub opiekunach, którzy muszą zapewniać kontrolę glikemii także w nocy, reagować na wahania poziomu glukozy oraz dostosowywać leczenie do aktywności dziecka, diety, infekcji lub innych okoliczności klinicznych. W praktyce oznacza to stałe, wysokie obciążenie organizacyjne i emocjonalne po stronie rodziny, a nie jedynie koszt zakupu urządzenia medycznego.
Obowiązujący wykaz wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie przewiduje odrębne grupy dla systemów monitorowania glikemii. Rozróżnienie to nie ma charakteru czysto formalnego, ale odzwierciedla rzeczywiste różnice technologiczne i kliniczne. System FGM co do zasady wymaga aktywnego odczytu danych przez pacjenta, natomiast system CGM-RT przekazuje dane w czasie rzeczywistym, umożliwia alarmowanie o hipoglikemii i hiperglikemii oraz może współpracować z pompą insulinową w ramach terapii zintegrowanej. W tym sensie CGM-RT stanowi nie tylko narzędzie obserwacyjne, ale element aktywnego prowadzenia leczenia. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) wprost wskazała, iż włączenie CGM-RT do terapii z osobistą pompą insulinową pozwala na prowadzenie leczenia zgodnego z aktualnymi standardami przy akceptowalnym wzroście wydatków płatnika publicznego.
Model refundacji
RPD podniosła, iż obowiązujący model refundacji różnicuje poziom wsparcia finansowego w zależności od rodzaju technologii oraz kategorii pacjentów. Jednak w praktyce obowiązujące limity powodują, iż znacząca część kosztów najnowocześniejszych rozwiązań pozostaje po stronie rodzin. Problem nie polega więc wyłącznie na samym istnieniu refundacji, ale na jej realnej skuteczności ekonomicznej.
Postulaty
Mając na uwadze dobro dziecka, bezpieczeństwo terapii oraz konstytucyjny obowiązek zapewnienia szczególnej ochrony zdrowia dzieci Monika Horna-Cieślak poprosiła MZ o ustosunkowanie się m.in. do postulatu podniesienia limitu finansowania w pozycji R.03.01 do poziomu odpowiadającego realnym cenom rynkowym nowoczesnych sensorów, tak aby refundacja miała rzeczywisty, wprowadzenia dla dzieci pełnego finansowania sensorów CGM-RT, tak aby rodzice nie byli zmuszeni do ponoszenia dopłat do każdego sensora oraz wprowadzenia mechanizmu okresowej waloryzacji limitów refundacyjnych, tak aby limity te nie dezaktualizowały się wobec zmian cen rynkowych i postępu technologicznego.
Rzeczniczka Praw Dziecka zapytała też, czy ministerstwo planuje nowelizację zasad refundacji, czy rozważane jest dostosowanie poziomu refundacji do rzeczywistych cen rynkowych nowoczesnych sensorów CGM-RT, czy przewidziane są szczególne rozwiązania dla pacjentów pediatrycznych oraz czy analizowany jest mechanizm okresowej waloryzacji limitów refundacyjnych.
Odpowiedź MZ
Ministerstwo Zdrowia odpowiadając Rzeczniczce Praw Dziecka 14 maja 2026 r. wyjaśniło, iż systematyczne zwiększanie dostępu do nowoczesnych i bezpiecznych technologii nielekowych, pozwalających na leczenie pacjentów zgodnie z najlepszymi standardami medycznymi, jest priorytetem resortu. Jednak środki finansowe przeznaczone na refundację są ograniczone, a już w tej chwili wydatki płatnika publicznego z tytułu refundacji systemów CGM są znaczące i obserwowana jest tendencja wzrostowa.
Jednocześnie ze względu na wysoką niepewność wpływu na budżet płatnika publicznego rozpatrywanych zmian, a także wyzwania przed którymi stoi publiczny system ochrony zdrowia w kontekście deficytu w projekcie rocznego planu finansowego NFZ na 2026 r. istotne jest racjonalne wprowadzanie na wykaz kolejnych grup wyrobów medycznych czy dokonywanie zmian w już istniejących pozycjach, z zachowaniem reguł gospodarności, legalności, rzetelności i celowości wydatkowania środków publicznych.
Ministerstwo Zdrowia tłumaczyło, iż od 1 stycznia 2024 r. nie dokonywano w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie zmian o charakterze kosztowym. Niemniej analiza danych dotyczących refundacji systemów CGM w latach 2024–2025 wykazuje przyrost liczby świadczeniobiorców, a tym samym również wzrost kosztów o 125 mln zł. Przy czym tylko w zakresie sensorów FGM obserwowany jest wzrost kosztów refundacji o prawie 87,2 mln zł w skali rok do roku. Resort uznał, iż refundacja omawianej grupy wyrobów medycznych jeszcze się nie ustabilizowała po istotnych zmianach, co ma wpływ na wysokie ryzyko niedoszacowania kosztów potencjalnych zmian w tym zakresie.
