1 tydzień temu
W trosce o dobro dzieci i ochronę ich praw, Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministry Edukacji zaniepokojona doniesieniami dotyczącymi nawiązywania przez osoby młode relacji, także bardzo głębokich, z różnymi formami sztucznej inteligencji.
Monika Horna-Cieślak zwróciła się 8 stycznia 2026 r. do Ministry Edukacji z prośbą o podjęcie pilnych działań edukacyjnych w tym zakresie. Treści przekazywane w placówkach oświatowych powinny zawierać szeroką gamę informacji, stale aktualizowanych, dotyczących kwestii związanych ze sztuczną inteligencją. Z kolei działania edukacyjne powinny również objąć nauczycieli i wychowawców, by mogli świadomie i pewnie prowadzić osoby młode przez zawiłości AI. Rzeczniczka Praw Dziecka zadeklarowała pełne wsparcie merytoryczne Biura RPD w pracach.
Miejsce kontaktów rówieśniczych
– Młode osoby spędzają co najmniej kilka godzin dziennie w środowiskach cyfrowych, a media społecznościowe i gry online stały się popularnymi miejscami kontaktów rówieśniczych. Dodatkowo w świecie, w którym wielu młodych ludzi doświadcza braku uwagi dorosłych i napiętych relacji rodzinnych, poczucia osamotnienia oraz presji w szkole, coraz więcej traktuje AI jako kogoś, kto zawsze jest i zawsze ich zrozumie – wskazała Monika Horna-Cieślak w wystąpieniu do MEN.
Rozwój sztucznej inteligencji
Zdaniem Rzeczniczki Praw Dziecka, zjawisko to staje się coraz bardziej popularne. Obserwujemy trend wzrostowy, także w Polsce, co zostało pokazane w reportażu TVN24 „Samotność 2.0” Katarzyny Lazzeri. Związane jest to szczególnie z rozwojem AI konwersacyjnej i zostało już nazwane mianem „sztucznej intymności”. Jest to relacja, poczucie bliskości, zrozumienia i więzi emocjonalnej tworzone nie z realnym człowiekiem, ale z różnymi formami sztucznej inteligencji, w tym chatbotami czy wirtualnymi asystentami. Oczywiście, ze względu na jej charakter, intymność ta jest pozorna i projektowana w celu utrzymania uwagi użytkownika (często komercyjnie).
– U dzieci i młodzieży, z wielu względów, taka symulowana relacja może być odbierana jako prawdziwa, dodatkowo jako niezwykle głęboka i satysfakcjonująca, ponieważ technologie reagują empatycznym językiem, słuchają bez oceniania i są zawsze dostępne – podkreśliła Monika Horna-Cieślak.
Negatywne konsekwencje
Takie więzi niosą ze sobą negatywne konsekwencje, zwłaszcza dla młodych ludzi. Relacje paraspołeczne między osobą młodą a narzędziem AI, mogą doprowadzić do alienacji oraz oddalenia się od rodziny i przyjaciół.
Przez wzgląd na powyższe, a także mając na uwadze ciągły i niezwykle dynamiczny rozwój nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, w ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka jednym z głównych i najbardziej skutecznych działań, jakie można podjąć, by uchronić młodych ludzi przed zagrożeniami płynącymi z kontaktem ze sztuczną inteligencją, oprócz niezbędnych zmian legislacyjnych, jest nieustanna edukacja osób młodych oraz dorosłych.
