1 tydzień temu
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie sposobu prezentowania osób z niepełnosprawnościami w przestrzeni publicznej i medialnej. Wskazała na potrzebę przeciwdziałania stereotypom i uprzedzeniom oraz poszanowania godności i podmiotowości osób z niepełnosprawnościami.
Punktem wyjścia było postępowanie dotyczące użycia w materiale telewizyjnym określenia „autyzm cyfrowy” w odniesieniu do nadmiernego korzystania przez dzieci i młodzież z urządzeń cyfrowych. RPD zaznaczyła, iż określenie to nie jest rozpoznaniem medycznym ani diagnostycznym w klasyfikacjach ICD-11 i DSM-5. W ocenie Rzeczniczki sprawa pokazuje szerszy problem dotyczący języka i sposobu przedstawiania niepełnosprawności w mediach.
Znaczenie języka i przekazu medialnego
W piśmie z 24 sierpnia 2026 r . RPD zwróciła uwagę, iż wykorzystywanie pojęć związanych z niepełnosprawnością jako określeń negatywnych zjawisk może utrwalać stereotypy i wpływać na sposób postrzegania osób z niepełnosprawnościami. Szczególne znaczenie ma to w przypadku dzieci i młodzieży, które są podatne na wpływ przekazów medialnych. Rzeczniczka wskazała na potrzebę przedstawiania osób z niepełnosprawnościami z poszanowaniem ich godności, podmiotowości i prawa do równego traktowania.
Standardy dla nadawców i dostawców usług medialnych
W wystąpieniu do KRRiT RPD zwróciła się o przeanalizowanie problemu oraz rozważenie przygotowania zaleceń dla nadawców i dostawców usług medialnych. Proponowane standardy miałyby obejmować m.in. stosowanie odpowiedniego języka, unikanie stereotypowych przedstawień, uwzględnianie głosu osób z niepełnosprawnościami oraz konsultowanie materiałów ze środowiskami samorzeczniczymi.
