14 godzin temu
Polski rząd przyjął dwa wyczekiwane projekty ustaw, które wdrażają unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Nowe regulacje mają na celu skuteczną ochronę użytkowników sieci oraz uregulowanie nadzoru nad platformami internetowymi. Zmiany pozwolą uniknąć wielomilionowych kar finansowych grożących Polsce za opóźnienia w implementacji.
Polska pozostaje jednym z nielicznych państw Unii Europejskiej, który dotychczas nie dostosował krajowych przepisów do unijnego Aktu o usługach cyfrowych. Dalsza zwłoka w tym obszarze mogłaby skutkować nałożeniem na kraj dotkliwych kar finansowych liczonych w milionach. Poprzednia próba wdrożenia tych regulacji zakończyła się wetem Prezydenta RP w styczniu tego roku, co pozbawiło polskich obywateli ochrony przed nieuczciwymi praktykami platform cyfrowych. Przez brak jasnych zasad rodzimi przedsiębiorcy z sektora handlu elektronicznego byli narażeni na nierówną konkurencję ze strony podmiotów spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
– Internet nie może pozostawać przestrzenią, w której odpowiedzialność kończy się tam, gdzie zaczynają się algorytmy. Przyjęte dziś rozwiązania wzmacniają pozycję obywateli wobec największych platform cyfrowych, dają skuteczniejsze narzędzia walki z nielegalnymi treściami i porządkują system nadzoru nad usługami cyfrowymi. Polska musi wreszcie dołączyć do państw, które skutecznie egzekwują prawa użytkowników w sieci – powiedział Krzysztof Gawkowski, wicepremier i minister cyfryzacji w Ministerstwie Cyfryzacji.
Nowe kompetencje regulatorów oraz system nadzoru
Ministerstwo Cyfryzacji zdecydowało o podziale regulacji na dwa osobne projekty ustaw, co ma przyspieszyć proces legislacyjny i zapewnić stabilne otoczenie instytucjonalne. Pierwszy z przyjętych dokumentów dostosowuje krajowy porządek prawny do unijnych wymagań oraz wyznacza najważniejsze organy nadzorcze. Główną rolę koordynatora do spraw usług cyfrowych powierzono Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej, który będzie odpowiadał za monitorowanie rynku i rozpatrywanie skarg. Regulator ten zyska szerokie kompetencje kontrolne oraz prawo do nakładania sankcji finansowych na podmioty naruszające prawo.
– Przyjęte dzisiaj projekty wdrażają europejskie standardy ochrony użytkowników w internecie w sposób uporządkowany i kompletny. Wzmacniają jednocześnie przejrzystość działania platform cyfrowych oraz zapewniają użytkownikom realne mechanizmy kontroli i odwołania. Dzięki temu użytkownicy zyskują skuteczniejsze narzędzia ochrony swoich praw, a organy publiczne (…) jasne i sprawne procedury egzekwowania przepisów – powiedział Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji w Ministerstwie Cyfryzacji.
W proces nadzoru nad rynkiem cyfrowym zostaną włączeni również inni wyspecjalizowani regulatorzy. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zajmie się kontrolą platform wideo oraz rozpatrywaniem wniosków o blokowanie nielegalnych treści. Z kolei Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów skupi się na zwalczaniu praktyk manipulacyjnych, takich jak dark patterns. Całość systemu wesprze Krajowa Rada do spraw Usług Cyfrowych jako nowy organ doradczy złożony z ekspertów i naukowców.
Szybkie blokowanie nielegalnych treści i ścieżki odwoławcze
Drugi projekt ustawy wprowadza precyzyjne procedury krajowe umożliwiające wydawanie nakazów blokowania dostępu do nielegalnych materiałów w sieci. Uprawnienia do wnioskowania o natychmiastowe uniemożliwienie dostępu do takich treści zyskają między innymi Policja, prokuratorzy, Straż Graniczna oraz Krajowa Administracja Skarbowa. Przepisy dotyczą najpoważniejszych naruszeń prawa, takich jak kradzież tożsamości, oszustwa internetowe czy łamanie praw autorskich. W sytuacjach nadzwyczajnych, związanych z seksualnym wykorzystywaniem małoletnich, decyzje będą mogły otrzymać rygor natychmiastowej wykonalności.
Aby zapobiec zjawisku nadmiernego usuwania legalnych treści, ustawodawca przewidział transparentne mechanizmy obronne dla wszystkich stron postępowania. Użytkownicy oraz platformy internetowe otrzymają możliwość wniesienia oficjalnego sprzeciwu wobec decyzji o blokadzie bezpośrednio do sądu powszechnego. Dodatkowo osoby, które nie zgadzają się z decyzjami samych platform o usunięciu ich wpisów lub zablokowaniu konta, będą mogły skorzystać z nowych procedur odwoławczych. Postępowania te będą prowadzone przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Nowe przepisy zaczną obowiązywać w różnych terminach po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Pierwsza ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni, natomiast wdrożenie procedur z drugiego projektu zaplanowano po upływie 3 miesięcy od dnia publikacji.
