W dniu 6 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie Prezes SN Joanna Misztal-Konecka, SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk, SSN Piotr Telusiewicz w sprawie o sygn. akt II CSKP 59/24 wydał wyrok, w którym:
- Uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w pkt I.1. i również w tym zakresie oddalił apelację pozwanego
- Zasądził od Banku Raiffeisen na rzecz powodów pod 1.250 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik powodów złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w którym Sąd oddalił częściowo roszczenie o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie. Sąd Najwyższy wskazał, iż zarzut naruszenia art. 481 § 1 w zw. z art. 455 k.c. okazał się zasadny. „Mimo iż orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości UE w przedmiocie formy i okoliczności, w których może być złożone powyższe oświadczenie podlegało ewolucji, w tej chwili przyjmuje się, iż konsument może wyrazić wolę braku związania niedozwolonym postanowieniem umownym przez każde zachowanie, które ujawnia tę wolę w sposób dostateczny (art. 60 k.c.). W praktyce taka wola konsumenta jest wyrażana przede wszystkim w sposób dorozumiany w okolicznościach, w których konsument dąży do realizacji swoich uprawnień wynikających z abuzywności klauzuli. Może to nastąpić np. przez wystosowanie do banku wezwania o zwrot kwot uiszczonych tytułem spłaty rat kredytu, ale także w każdy inny sposób, z którego wynika wola konsumenta powołania się na niedozwolony charakter postanowień umowy. Przykładowo za wezwanie do zwrotu uiszczonych nienależnie rat kredytu – równoznaczne z oświadczeniem o rezygnacji z potwierdzenia związania niedozwolonym postanowieniem umownym – może też zostać uznany pozew o zapłatę (uchwała SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 oraz wyroki SN z: 5 czerwca 2025 r., II CSKP 1147/23; 2 grudnia 2025 r., II CSKP 614/25; 3 grudnia II CSKP 59/24 6 2025 r., II CSKP 495/24; 12 grudnia 2025 r., II CSKP 765/23; 29 kwietnia 2026 r., II CSKP 826/23).Mając na uwadze powyższe założenia, należy uznać, iż Sąd drugiej instancji wadliwie zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo w zakresie ustawowych odsetek za opóźnienie w zwrocie nienależnych świadczeń za okres od 3 maja 2018 r. do 2 stycznia 2022 r. W okolicznościach sprawy pismem z 20 kwietnia 2018 r. powodowie złożyli oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli, wskazując, iż opisana w pozwie umowa została przez nich zawarta pod wpływem błędu co do rzeczywistej stopy procentowej pożyczki oraz wynagrodzenia wynikającego z klauzul przeliczeniowych. Ponadto powodowie zażądali we wskazanym piśmie zwrotu całości wpłaconych kwot, tj. 393.949,18 zł i 142.411,25 CHF w terminie tygodnia od daty doręczenia pisma. Pismo zostało doręczone bankowi 25 kwietnia 2018 r. Jak wskazano wyżej, oświadczenie konsumenta o braku woli związania niedozwolonym postanowieniem nie wymaga dla swej skuteczności żadnej szczególnej formy ani złożenia w szczególnych okolicznościach, w tym np. przed sądem. Wystarczające jest spełnienie wymagań stawianych przez ustawodawcę oświadczeniu woli w art. 60 k.c. Wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego, postawienie wierzytelności powodów o zwrot spełnionych świadczeń w stan wymagalności nie wymagało zatem wyrażenia przez nich w toku procesu – po uprzednim poinformowaniu przez sąd o związanych z tym skutkach – wyraźnej zgody na objęcie ochroną przed skutkami dostrzeżonej abuzywności postanowień umowy kredytu. Realizacja uprawnień wynikających z abuzywności klauzuli i niezwiązania umową w całości może nastąpić (również) przez wezwanie banku do zwrotu kwot uiszczonych rat kredytu z powołaniem się na niedozwolony charakter tych postanowień. Od tej chwili niedozwolone postanowienie lub umowa w całości stają się trwale bezskuteczne, a bezterminowe roszczenie konsumenta o zwrot spełnionych świadczeń staje się wymagalne (art. 455 k.c.). Opóźnienie się dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uprawnia natomiast wierzyciela do żądania odsetek za opóźnienie (art. 481 k.c.).”
Sprawę prowadziła adw. Anna Wolna-Sroka z Kancelarii Adwokackiej Czabański Wolna-Sroka S.K.A.
