Zezwolenie na pobyt czasowy – najważniejsze informacje dla cudzoziemców

Jak uzyskać zezwolenie?

Zezwolenie na pobyt czasowy to jedna z najczęściej wybieranych form legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Umożliwia ono legalny pobyt na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące, o ile cel pobytu cudzoziemca spełnia warunki określone w przepisach prawa. W praktyce zezwolenie to bardzo często łączy się z wykonywaniem pracy przez cudzoziemca, jednak nie jest to jedyny możliwy cel pobytu.

Poniżej wyjaśniamy, kto może uzyskać zezwolenie na pobyt czasowy, kiedy należy złożyć wniosek, jakie dokumenty są wymagane oraz jak wygląda postępowanie przed urzędem wojewódzkim.

Czym jest zezwolenie na pobyt czasowy – karta pobytu cudzoziemca

Zezwolenie na pobyt czasowy to decyzja administracyjna wydawana cudzoziemcowi, która uprawnia go do przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oznaczony czas, nie dłuższy niż 3 lata. Zezwolenie wydawane jest w konkretnym celu pobytu, np. w celu wykonywania pracy, prowadzenia działalności gospodarczej, nauki, łączenia rodzin czy z innych okoliczności przewidzianych ustawą.

Podstawą pobytu cudzoziemca jest zawsze zezwolenie na pobyt czasowy, a po jego uzyskaniu wydawana jest karta pobytu, która potwierdza legalnego pobytu na terytorium Polski.

Kto może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy

O udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy może ubiegać się cudzoziemiec przebywający legalnie na terytorium Polski, o ile spełnia warunki określone w przepisach i celem jego pobytu w Polsce jest okoliczność uzasadniająca pobyt dłuższy niż 3 miesiące.

Jeśli celem twojego pobytu jest wykonywanie pracy, w tym celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, pobyt czasowy z uwagi na podjęcie w Polsce studiów, pobyt i praca w oparciu o chęć prowadzenia własnej działalności gospodarczej, pobyt w celu połączenia z rodziną należy wskazany cel odpowiednio udokumentować, tak aby organy polskie nie miały wątpliwości, iż cel pobytu w Polsce jest rzeczywisty i zgodny z przepisami.

Pobyt czasowy w celu wykonywania pracy – jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Jednym z najczęstszych powodów składania wniosku jest pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. W takiej sytuacji cudzoziemiec ma wykonywać pracę na terytorium Polski na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy.

W zależności od sytuacji:

• wymagane jest wydanie zezwolenie na pracę albo
• cudzoziemiec korzysta ze zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.

Podstawą legalnego pobytu jest wówczas posiadanie wymaganego prawem zezwolenia na pobyt i pracę, zwane również jednolitym zezwoleniem na pobyt czasowy. Wniosek na jednolite zezwolenie składa się do Wojewody adekwatnego ze względu na miejsce zamieszkania na terytorium Polski i jednocześnie miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca.

Wysokość minimalnego wynagrodzenie za pracę cudzoziemca nie może być ustalone na poziomie niższym niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę. Zasada ta ma zastosowanie niezależnie od wymiaru czasu pracy oraz rodzaju umowy lub innego stosunku prawnego, na podstawie którego cudzoziemiec wykonuje pracę, w tym również w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Zmiana pracodawcy a zezwolenie na pobyt czasowy i pracę

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę uprawnia cudzoziemca do wykonywania pracy w Polsce wyłącznie na warunkach w nim wskazanych. Na jego podstawie cudzoziemiec nie może podjąć pracy u innego pracodawcy. Wyjątek stanowią sytuacje, w których cudzoziemiec jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, w szczególności gdy posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę jako absolwent polskiej szkoły ponadgimnazjalnej, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich na polskiej uczelni.

Jeżeli cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na pracę i dojdzie do zakończenia zatrudnienia, cudzoziemiec zobowiązany jest do poinformowania wojewody, który wydał zezwolenie, w terminie 15 dni roboczych od dnia utraty pracy. o ile cudzoziemiec zamierza podjąć zatrudnienie u innego pracodawcy, powinien złożyć nowy wniosek o pobyt czasowy i pracę albo wniosek o zmianę posiadanego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zmiana zezwolenia może obejmować również zmianę pracodawcy.

Obowiązek zawiadomienia wojewody uznaje się za spełniony, o ile w terminie 15 dni roboczych od utraty pracy cudzoziemiec złoży wniosek o pobyt czasowy lub o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W przypadku braku złożenia odpowiedniego wniosku może zostać wszczęta procedura cofnięcia zezwolenia z uwagi na ustanie celu pobytu. Może to również skutkować odmową udzielenia kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy.

Podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi, wskazany w zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę, jest zobowiązany do pisemnego poinformowania wojewody, który udzielił tego zezwolenia, o zakończeniu zatrudnienia cudzoziemca, w terminie 15 dni od dnia tego zdarzenia. o ile decyzję w drugiej instancji wydał Szef Urzędu, zawiadomienie kieruje się do wojewody, który rozpatrywał sprawę w pierwszej instancji.

Pobyt czasowy w związku z łączeniem rodzin

Zezwolenie to może zostać przyznane cudzoziemcowi, który przyjeżdża do Polski lub już na jej obszarze przebywa w celu połączenia z członkiem rodziny. Warunkiem jest, aby osoba, z którą następuje połączenie, posiadała prawo legalnego pobytu w Polsce na podstawie jednego z poniższych tytułów:

• zezwolenia na pobyt stały,
• statusu rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
• nadanego statusu uchodźcy,
• zezwolenia wydanej w celu przyznanej ochrony uzupełniającej,
• nieprzerwanego pobytu przez co najmniej 2 lata na podstawie kolejnych zezwoleń na pobyt czasowy, przy czym bezpośrednio przed złożeniem wniosku pobyt ten musiał być udzielony na okres co najmniej jednego roku,
• zezwolenia na pobyt czasowy w związku z prowadzeniem badań naukowych,
• zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych, o ile cudzoziemiec posiada dokument pobytowy z adnotacją „naukowiec” wydany przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, a umowa o realizację projektu badawczego przewiduje prowadzenie badań również na terytorium Polski,
• zezwolenia na pobyt czasowy wydanego w związku z wykonywaniem pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,
• w celu przyjazdu ze względów humanitarnych – tzw. pobyt ze względów humanitarnych.

Wykonywanie pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji – zezwolenie na pobyt w celu wykonywania pracy w zawodzie specjalnym

Wykonywanie pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oznacza, iż cudzoziemiec posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz wykonuje pracę zarobkową na rzecz innego podmiotu lub pod jego kierownictwem, niezależnie od rodzaju umowy lub innej podstawy prawnej zatrudnienia.

Za wysokie kwalifikacje zawodowe uznaje się w szczególności:

• kwalifikacje potwierdzone ukończeniem studiów wyższych, albo
• kwalifikacje nabyte w wyniku odpowiedniego doświadczenia zawodowego.

Doświadczenie zawodowe jako potwierdzenie wysokich kwalifikacji

Doświadczenie zawodowe może zostać uznane za równoważne z wykształceniem wyższym, o ile spełnia określone warunki. W zależności od wykonywanego zawodu wymagany jest:

• co najmniej 3-letni staż pracy na poziomie odpowiadającym kwalifikacjom uzyskanym po ukończeniu studiów wyższych, zdobyty nie wcześniej niż w ciągu 7 lat przed złożeniem wniosku – w przypadku zawodów ujętych w wykazie ogłoszonym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (w szczególności w branży ICT), lub
• co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe na porównywalnym poziomie kwalifikacji – o ile cudzoziemiec wykonuje zawód niewskazany w wykazie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy

Aby uzyskać zezwolenie, należy złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy do wojewody adekwatnego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.

Kiedy złożyć wniosek

Wniosek – dokumenty należy złożyć najpóźniej w ostatnim dniu twojego legalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski. Złożenie wniosku po terminie skutkuje brakiem możliwości jego rozpatrzenia. Skuteczność liczy się z uwagi na osobiste stawiennictwo w urzędzie bądź data nadania przesyłki zawierającej wniosek w placówce pocztowej.

Gdzie załatwić sprawę – Urząd Wojewódzki

Sprawy związane z pobytem czasowym prowadzi:

• urząd wojewódzki,
• wydział spraw cudzoziemców.

Wniosek składa się osobiście, ponieważ w toku postępowania od cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na pobyt czasowy pobierane są odciski linii papilarnych w celu wydania karty pobytu.

Wymagane do wniosku dokumenty należy złożyć

Do wniosku o pobyt czasowy należy dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku. Najczęściej są to:

• wniosek o udzielenie zezwolenia,
• ważny dokument podróży, a w szczególnie uzasadnionym przypadku, należy przedstawić inny dokument potwierdzający tożsamość, jeżeli nie ma możliwości jego uzyskania – dokumentu podróży,
• fotografie spełniające wymagania formalne (wprost z otwartymi oczami, z naturalnym wyrazem twarzy i zamkniętymi ustami, wizerunek obejmujący górną partię ciała, tj. od wierzchołka głowy do górnej części barków),
• umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna – o ile pobyt czasowy ze względu na pracę,
• dokumenty potwierdzające posiadanie formalnych kwalifikacji,
• dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego,
• potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dokumenty sporządzone w języku obcym muszą zostać przedłożone wraz z tłumaczeniem na język polski.

Cudzoziemiec, którego wyznanie obejmuje obowiązek nakrycia głowy powinien do wniosku załączyć również fotografię w nakryciu głowy, z widoczną twarzą. Jednocześnie cudzoziemiec dołącza oświadczenie cudzoziemca o przynależności do wspólnoty wyznaniowej.

Przebieg postępowania administracyjnego

Po złożeniu wniosku wojewoda:

• sprawdza kompletność dokumentów – dowodów w sprawie,
• może w sprawie w trakcie postępowania wezwać cudzoziemca do uzupełnienia braków złożonego wniosku,
• może wezwać do składania zeznań potwierdzających okoliczności.

Jeżeli wniosek został złożony prawidłowo i w terminie, pobyt cudzoziemca w trakcie postępowania uważa się za legalny do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy będzie prawomocna.

Decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia

W przypadku spełnienia wszystkich warunków wojewoda wydaje decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Decyzja określa:

• okres pobytu,
• cel pobytu,
• podstawę legalnego pobytu na terytorium Polski.

Po wydaniu decyzji następuje wydanie karty pobytu, która uprawnia cudzoziemca do wielokrotnego przekraczania granicy.

Kiedy urząd odmówi udzielenia zezwolenia

Odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy nastąpi m.in., gdy:

• cudzoziemiec nie spełnia warunków pobytu,
• celem twojego pobytu nie jest wykonywanie pracy, mimo iż zostało to zadeklarowane,
• cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie wizy turystycznej,
• cudzoziemiec posiada pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE,
• cudzoziemiec nie stawił się osobiście w urzędzie.

Odwołanie od decyzji

W przypadku decyzji odmownej cudzoziemiec ma prawo złożyć odwołanie w terminie 14 dni. Odwołanie składane jest za pośrednictwem wojewody do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Opłaty za pobyt czasowy

Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy wiąże się z opłatami:

• opłata skarbowa za złożenie wniosku,
• opłata za wydanie karty pobytu.

Opłatę należy uiścić na konto urzędu wojewódzkiego prowadzącego sprawę.

Podsumowanie

Zezwolenie na pobyt czasowy to podstawowa forma legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce. Warunkiem jego uzyskania jest złożenie kompletnego wniosku, wykazanie celu pobytu w Polsce oraz spełnienie wszystkich wymagań formalnych. Prawidłowo przeprowadzona procedura pozwala cudzoziemcowi legalnie przebywać i pracować na terytorium Polski, a także uzyskać kartę pobytu.