13 godzin temu
Ministerstwo Finansów bierze pod lupę programy motywacyjne (lojalnościowe) w firmach.
Jak napisał dla serwisu PAP MediaRoom Robert Nogacki, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii Prawnej Skarbiec, MF 2026 r. chce ukrócić, jak to określili autorzy nowelizacji – wykorzystywanie tych programów przez przedsiębiorstwa i pracowników do korzystniejszego opodatkowania niż zdaniem MF powinno. Projektowane zmiany odczują firmy, spółki, pracownicy, menadżerowie i współpracujący na B2B, którzy stosowali te „korzystne” dla siebie rozwiązania, a które zdaniem MF stanowią niedozwoloną optymalizację podatkową.
Reforma opodatkowania programów motywacyjnych w 2026 r.
MF zamierza znowelizować przepisy, by wyeliminować luki w systemie podatkowym. Jednym z kluczowych elementów planowanych zmian jest rewizja zasad opodatkowania benefitów pracowniczych w postaci programów motywacyjnych opartych na instrumentach finansowych.
Obecne regulacje pozwalają na stosowanie rozwiązań, które – choć legalne – prowadzą do znacznego obniżenia obciążeń podatkowych, zdaniem autorów projektowanej reformy – wbrew zamiarom ustawodawcy.
W praktyce można bowiem wykorzystać luki w przepisach do optymalizacji podatkowej, chodziło o:
- przekazywanie pracownikom nieodpłatnie, jako świadczeń w naturze, warrantów subskrypcyjnych, które następnie były odkupywane przez firmę (emitenta);
- wypłacanie dodatkowych gratyfikacji za rezygnację z wykonania praw wynikających z finansowych instrumentów pochodnych;
- kwalifikowanie przychodów z programów motywacyjnych jako dochodów z działalności gospodarczej (współpraca B2B) i dzięki temu opodatkowywanie ich korzystniej, np. kartą podatkową lub ryczałtem, którego stawki wahają się od 2% do 17%, podczas gdy stawka opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych wynosi 19%).
Co ma się zmienić?
Według planowanych przez ministerstwo zmian, które mają wejść w życie w 2026 r., zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, zaliczane do przychodów ze źródła, jakim jest z realizacja praw z papierów wartościowych w postaci innych zbywalnych praw majątkowych, które powstają w wyniku emisji, w ramach którego to źródła zostało otrzymane świadczenie w naturze, nieodpłatne świadczenie lub świadczenie częściowo odpłatne w postaci praw majątkowych, będą przychody z:
- odpłatnego zbycia na rzecz emitenta lub podmiotu z nim powiązanego warrantów subskrypcyjnych i praw poboru (realizacja praw w tych papierów wartościowych nie stanowi przychodu z kapitałów pieniężnych),
- odpłatnego zbycia na rzecz emitenta, wystawcy lub podmiotu z nim powiązanego lub z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych w postaci zbywalnych praw majątkowych, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia określonych papierów wartościowych lub wykonywane są poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do tych określonych papierów wartościowych, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne), oraz z pochodnych instrumentów finansowych oraz innych niż ww. praw majątkowych (art. 3 pkt 1 lit. b ustawy o obrocie instrumentami finansowymi).
Zasada przypisania do źródła przychodów
Ponadto, do przychodów z tego źródła, w ramach którego zostało otrzymane świadczenie w naturze, nieodpłatne świadczenie lub świadczenie częściowo odpłatne w postaci ww. papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych oraz innych praw majątkowych, zaliczane będą przychody ze świadczeń otrzymanych w związku z odstąpieniem od realizacji uprawnień związanych z posiadaniem takich praw.
Regulacja zostanie doprecyzowana w dodawanym art. 10 ust. 4a ustawy o PIT, iż ww. zasada przypisania tych przychodów nie znajdzie zastosowania, jeżeli otrzymane w ten sposób świadczenie zaliczane jest do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej. W takim przypadku przychody z odpłatnego zbycia lub realizacji takich praw zaliczane mają być do źródła przychodów, do którego powinny zostać zaliczone przychody z tytułu odpłatnego zbycia, lub z realizacji praw, tj. z kapitałów pieniężnych, z praw majątkowych albo z innych źródeł. Co to oznacza?
Jeśli u podatnika powstał przychód do opodatkowania, to przychód taki będzie powiększał koszt uzyskania przychodu
Jeśli wskutek objęcia lub nabycia wspominanych wyżej warrantów subskrypcyjnych, praw poboru lub papierów wartościowych, a także pochodnych instrumentów finansowych i innych praw majątkowych, jako świadczenie w naturze, nieodpłatne świadczenie lub świadczenie częściowo odpłatne, u podatnika powstał przychód do opodatkowania, to przychód taki będzie powiększał koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia takich warrantów, praw i papierów wartościowych, instrumentów pochodnych lub innych praw majątkowych, o ile przychód taki na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy PIT został zaliczony do tego źródła przychodów, z którego zostało otrzymane świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie.
Co należy zrobić?
Kluczowe jest zrozumienie, iż forsowane zmiany przepisów jeszcze mogą ulec modyfikacji. Dobrze jest więc śledzić dalsze prace legislacyjne i wykorzystać obecny okres, gdy projektowane regulacje nie zaczęły jeszcze obowiązywać, na dostosowanie się do nowej rzeczywistości prawnej. Projekt nowelizacji (UD116), który miał wejść w życie od 1 stycznia 2026 r., jest w tej chwili na etapie konsultacji. Firmy, pracodawcy, powinni rozważyć przeprowadzenie audytu podatkowo-prawnego funkcjonujących w przedsiębiorstwie programów motywacyjnych pod kątem zgodności z nowymi przepisami.
Również zweryfikować, czy dany program lojalnościowy może zostać przekształcony w program preferencyjny – spełniający wymogi ustawowe. Następnie przeanalizować koszty podatkowe dla pracowników przed i po zmianach i rozważyć modyfikacje w strukturze wynagrodzeń.
Wystąpienie z wnioskiem o wydanie nowej interpretacji podatkowej
Z kolei pracownicy i współpracownicy, osoby na B2B, powinni sprawdzić swoją „sytuację podatkową”, zasięgnąć opinii doradcy podatkowego i przeanalizować opcje dostosowania się do nowych przepisów. A gdy już zmiany wejdą w życie, wówczas warto również rozważyć wystąpienie z wnioskiem o wydanie nowej interpretacji podatkowej.
