2 dni temu
W czerwcu 2025 roku weszła w życie nowa ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która w kwestiach dotyczących zatrudniania cudzoziemców zastąpiła uchyloną ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Choć w nowej ustawie zachowano główne zasady legalizacji pracy, oparte na zezwoleniach, oświadczeniach i przypadkach dostępu do rynku pracy bez potrzeby uzyskania zezwolenia, to w praktyce działów kadrowych istotne okazały się różnice w stosunku do starych zasad i nowe rozwiązania, takie jak doprecyzowanie i zawężenie przypadków legalnego pobytu cudzoziemców niedającego prawa do zatrudnienia, unieważnienie z mocy prawa oświadczenia o powierzeniu pracy w przypadku powiadomienia starosty o zakończeniu pracy cudzoziemca, nowe obowiązki informacyjne i terminy na ich zgłoszenie czy obowiązek przesyłania skanu umowy zawartej z cudzoziemcem. Zapoczątkowano też proces cyfryzacji procedur, dodając elektroniczne wnioski o udzielenie zezwolenia na pracę do już wcześniej funkcjonujących wniosków o rejestrację oświadczenia o powierzeniu pracy poprzez portal praca.gov.pl.
1 grudnia 2025 r. weszły w życie nowe rozporządzenia wykonawcze do ustawy, na mocy których między innymi podniesione zostały opłaty od oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi i od wniosku o wydanie zezwolenia na pracę ze 100 do 400 zł, Gruzja wykreślona została z katalogu państw, których obywatele mogą podjąć pracę w Polsce na podstawie uproszczonej procedury oświadczenia oraz określono nowy katalog przypadków pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia lub oświadczenia – zastępując w tym względzie wcześniejsze rozporządzenie z 21 kwietnia 2015 r.
Początek 2026 r. także nie daje odetchnąć pracodawcom. Już 1 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. W ustawie tej wprowadzono zmianę na wyłącznie elektroniczne składanie wniosków o zezwolenie na pobyt dla cudzoziemców oraz od dawna zapowiadane specjalne zezwolenie na pobyt czasowy dla obywateli Ukrainy posiadających PESEL UKR – tak zwane karty pobytu „CUKR”. Wnioski o legalizację pobytu składane będą wyłącznie za pośrednictwem portalu Moduł Obsługi Spraw (MOS). Jednak póki co funkcjonalność ta nie obowiązuje – rozpocznie się z dniem określonym w specjalnym komunikacie, który wydać ma Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Dla pracodawców oznacza to konieczność nauki i wdrożenia w nowe przepisy, choćby w celu wymaganej od nich weryfikacji legalności pobytu kandydatów do pracy. Co również istotne dla pracodawców, wypełniane przez nich załączniki przewidziane w procedurze wniosku o pobyt czasowy i pracę czy tzw. Blue Card składane będą także elektronicznie. Podczas wypełniania wniosku cudzoziemiec będzie musiał podać adres e-mail pracodawcy, na który wysłany zostanie link do wypełnienia załącznika. Tak zwany „Załącznik nr 1” składany i podpisywany będzie zatem w całości elektronicznie, co z czasem z pewnością przyczyni się do uproszczenia procedur, choć w między czasie prawdopodobnie przysparzając nieraz trudności.
Istotne zmiany szykują się także w kwestii dalszego legalnego pobytu i zatrudniania obywateli Ukrainy – zarówno tych ze statusem UKR, jak i pozostałych.
23 stycznia 2026 r. zaproponowany przez Rząd projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw został przyjęty przez Sejm i przekazany pod obrady Senatu.
Projekt ustawy zakłada między innymi przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną w Ukrainie do 4 marca 2027 r. oraz utrzymanie zatrudnienia „na powiadomienie” urzędu pracy. W tej drugiej kwestii wprowadza się zasadę ogólną, która ma być na stałe wpisana do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium PR, że dostęp do rynku pracy mają mieć wszystkie osoby korzystające z ochrony czasowej, niezależnie od powodów jej ustanowienia w przyszłości. W okresie przejściowym 3 lat zachowane ma być dodatkowo zatrudnianie na powiadomienie wszystkich obywateli Ukrainy, więc w głównej mierze dla pracodawców nie będzie wiązało się to ze znacznymi zmianami.
Przedłużone do 4 marca 2027 r. mają zostać także dokumenty pobytowe pozostałych obywateli Ukrainy, które straciły już ważność (karty pobytu, wizy czy pobyt w ramach ruchu bezwizowego).
Na uproszczonych warunkach, czyli jak obywatele Polski, zakładać działalność gospodarczą będą mogły już tylko osoby objęte ochroną tymczasową. Jednak działalność gospodarcza rozpoczęta na podstawie przepisów specustawy będzie mogła być kontynuowana na dotychczasowych warunkach przez każdego obywatela Ukrainy, który zdążył ją założyć. Założenie nowej działalności po 4 marca 2026 r. przez osoby bez statusu UKR będzie możliwe wyłącznie na ogólnych zasadach obowiązujących wszystkich cudzoziemców, co w praktyce znacznie utrudnia tą formę zarobkowania.
Przewidziano także kolejne przedłużenie zawieszenia terminów ustawowych na załatwienie spraw pobytowych cudzoziemców przez urzędy wojewódzkie – aż o kolejny rok do 4 marca 2027 r. Byłby to zatem już piąty rok bezkarności urzędów wojewódzkich w sprawach przewlekłości i bezczynności prowadzonych postępowań.
Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy miałaby wejść w życie co do zasady 5 marca 2026 r. Wcześniej musi zostać jeszcze ostatecznie uchwalona przez Parlament, a następnie podpisana przez Prezydenta.
W razie pytań, a także pomysłów tematów na kolejne wydania Newsletter’a zapraszamy do kontaktu: