Znika obowiązek składania odrębnej informacji o spisie z natury

Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 3 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775; dalej: VATU), opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej, w przypadku zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną albo przedsiębiorstwem w spadku wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, względnie w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego. Alternatywnie, zasady te dotyczą także przypadku, gdy podatnik będący osobą fizyczną albo przedsiębiorstwem w spadku nie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu co najmniej przez 10 miesięcy (chyba iż doszło do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie adekwatnych przepisów).

Zasady te stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zgodnie z powyższymi przepisami opodatkowaniu np. po zaprzestaniu działalności podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, o ile w stosunku do nich podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jest to uzasadnione konstrukcją podatku VAT. jeżeli podatnik odliczył podatek od nabycia towarów, które później zostały przeznaczone w istocie na konsumpcję, to wówczas powinien zostać obciążony podatkiem należnym, aby zapewnić faktyczne, jednokrotne opodatkowanie konsumpcji i nie naruszać pryncypiów neutralności VAT. Opodatkowanie towarów pozostałych po zaprzestaniu działalności, w stosunku do których nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, oznaczałoby natomiast w istocie dwukrotne opodatkowanie jednej konsumpcji (raz przy nabyciu, a powtórnie – po zaprzestaniu działalności).

I tak dochodzimy do punktu kulminacyjnego. Zgodnie z art. 14 ust. 5 VATU, w opisywanych przypadkach podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Ponadto podatnicy są obowiązani złożyć informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości towarów i o kwocie podatku należnego, nie później niż w dniu złożenia deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia innych wskazanych wyżej przypadków. Informację o spisie z natury można składać przy pomocy formularza VAT-S1, choć nie jest to forma narzucana bezwzględnie przez przepisy.

Koniec ze składaniem spisu z natury

Obowiązek składania odrębnego spisu z natury to formalizm. W dodatku często zbędny. Dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku należnego, m.in. wysokość podatku należnego od towarów objętych spisem z natury, zawiera bowiem chociażby JPK V7 (w polu K 33). W związku z tym, iż informacje w zakresie wysokości podatku należnego zawarte w informacji o sporządzonym spisie z natury powielają się, zdaniem Ministerstwa Finansów zasadna jest likwidacja obowiązku składania odrębnej informacji o dokonanym spisie z natury.

Obowiązek raportowania w JPK V7 umożliwia już pozyskanie przez organ podatkowy informacji o kwocie podatku wynikającego z rozliczenia towarów pozostających na dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego. Zgodnie więc z propozycją nowego brzmienia przepisu, informację o kwocie podatku należnego wynikającej ze sporządzonego spisu z natury wykazuje się w deklaracji podatkowej JPK V7. W praktyce więc spis z natury sporządzić będzie trzeba. Nie trzeba go będzie jednak odrębnie składać do organu podatkowego.

Komentarz