21 godzin temu
Na sądową wokandę trafiła sprawa dotycząca podatku od nieruchomości. Sprawa miała źródło w decyzji burmistrza ze stycznia 2025 r., w której dla właścicieli ustalono wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. W ramach tego zobowiązania wymierzono m.in. podatek od nieruchomości od lokali mieszkalnych, części wspólnych, garażu oraz gruntów pozostałych, a także podatek rolny od działki nr (…) o powierzchni 0,0459 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako grunt rolny klasy IVb. Podatek rolny od tej działki wyniósł 15,17 zł.
Adresaci decyzji zaskarżyli ją w części dotyczącej opodatkowania wskazanej działki właśnie podatkiem rolnym. W odwołaniu podnieśli, iż nieruchomość została nabyta jako działka budowlana, a następnie zabudowana domem jednorodzinnym w oparciu o stosowne decyzje administracyjne. Wskazali, iż doszło do nieprawidłowych wpisów w rejestrze gruntów, które były przedmiotem postępowań przed sądami powszechnymi. Według ich twierdzeń, sąd okręgowy uchylił wcześniejszy wpis, wskazując, iż działka nie była i nie mogła być gruntem rolnym, a sąd wieczystoksięgowy przywrócił oznaczenie nieruchomości jako niezabudowanej.
Organ I instancji w odpowiedzi na odwołanie wskazał, iż w ewidencji gruntów działka figuruje jako grunt rolny klasy IVb i brak jest informacji o zmianie jej klasyfikacji na teren mieszkaniowy. Organ podkreślił, iż podatnicy corocznie otrzymywali decyzje podatkowe obejmujące podatek rolny od tej działki.
Historia nieruchomości
W dalszych pismach właściciele szczegółowo przedstawili historię nieruchomości. Wskazali, iż księga wieczysta prowadzona jest od 1959 r., a nieruchomość pierwotnie stanowiła własność Skarbu Państwa. Została sprzedana w 1960 r. w trybie art. 6 ustawy z 28.5.1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz.U. z 1957 r. Nr 31, poz. 132), co – w ocenie skarżących – wykluczało jej rolny charakter. W 1997 r., przy modernizacji ewidencji, miało dojść do błędnej zmiany oznaczenia z gruntu budowlanego na grunt orny. W 1999 r. rozpoczęto budowę domu jednorodzinnego na podstawie uzyskanych decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. Dopiero w 2021 r., w wyniku informacji starosty, w księdze wieczystej ujawniono zmianę przeznaczenia gruntu na orny. Próby wyjaśnienia sprawy w starostwie nie przyniosły rezultatu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołało art. 21 ust. 1 ustawy z 19.5.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1151; dalej: PrGeodKart) wskazując, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu przedłożone przez stronę dokumenty – decyzje o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę oraz orzeczenie sądu powszechnego – nie rozstrzygają o rodzaju użytków gruntowych. Organ zaakcentował, iż klasyfikacja gruntów ma bezpośredni wpływ na wysokość stawek podatkowych, a ewentualna zmiana wymaga uprzedniej modyfikacji danych ewidencyjnych.
Skarga do WSA
W skardze do sądu administracyjnego podatnicy zarzucili naruszenie prawa materialnego przez oparcie decyzji na – ich zdaniem – wadliwym rejestrze gruntów oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów dotyczących nieprawidłowości wpisów z 1997 r. Wnieśli o uchylenie decyzji w części dotyczącej podatku rolnego.
Wyrokiem z 11.12.2025 r., I SA/Go 304/25, Legalis, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił w całości decyzję organu odwoławczego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 1a ust. 3 ustawy z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 707), art. 1 ust. 1 ustawy z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1344) oraz art. 21 ust. 1 PrGeodKart, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają walor dokumentu urzędowego i co do zasady wiążą organ podatkowy, który nie jest uprawniony do ich samodzielnej zmiany.
Sąd odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyróżnia się dwie kategorie danych ewidencyjnych. Do pierwszej należą dane bezwzględnie wiążące, w tym rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze. Do drugiej – dane o względnej mocy wiążącej, które mogą podlegać weryfikacji dowodowej w postępowaniu podatkowym, na podstawie art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111; dalej: OrdPU). Możliwość podważenia danych z ewidencji występuje wtedy, gdy wpis nie odpowiada dokumentowi, na podstawie którego został dokonany, gdy jest sprzeczny z innym rejestrem publicznym mającym ustawowe pierwszeństwo albo gdy oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na danych ewidencyjnych prowadziłoby do pominięcia przepisów prawa podatkowego. Jednocześnie sąd podkreślił, iż organ podatkowy nie może w trybie art. 194 § 3 OrdPU dokonywać faktycznej zmiany zapisów ewidencji; zmiana taka może nastąpić wyłącznie w trybie przewidzianym w PrGeodKart.
Bezrefleksyjne przyjęcie danych z ewidencji
Na tle tych zasad WSA uznał, iż w sprawie powstały istotne wątpliwości co do zgodności wpisu ewidencyjnego z rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym. Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych – w tym z decyzji o warunkach zabudowy z 1998 r., zawiadomień sądu wieczystoksięgowego oraz z uzasadnienia postanowienia sądu okręgowego z 2022 r. – wynikało, iż nieruchomość była zbyta jako działka budowlana, a jej powierzchnia i sposób nabycia nie wskazywały na rolny charakter. Sąd powszechny zwrócił uwagę na możliwość błędu przy modernizacji ewidencji w latach 90., w wyniku którego działkę oznaczono jako grunt orny mimo braku podstaw.
Zdaniem WSA organy podatkowe ograniczyły się do bezrefleksyjnego przyjęcia danych z ewidencji, nie wyjaśniając wątpliwości wynikających z treści księgi wieczystej i ustaleń sądu powszechnego. Tym samym naruszyły art. 122 OrdPU, wyrażający zasadę prawdy materialnej, w związku z art. 194 § 3 OrdPU. Niepodjęcie działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia charakteru nieruchomości, w sytuacji istnienia rozbieżności między rejestrami, stanowiło istotne uchybienie procesowe.
Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11.12.2025 r., I SA/Go 304/25 , Legalis
