Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nr druku 2250) i skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Ustawa w większości wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 8 lipca 2026 r.
Oznacza to, iż już niedługo inspektorzy pracy zyskają nowe uprawnienia. Najważniejsze z nich:
- możliwość stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji okręgowego inspektora pracy,
- kontrolowanie podmiotów, które utraciły status podmiotów zatrudniających w okresie roku przed rozpoczęciem kontroli,
- możliwość współpracy z ZUS,
- możliwość prowadzenia zdalnych kontroli,
- możliwość korzystania z pomocy prawnej.
Dodatkowo GIP będzie wydawał interpretacje indywidualne w zakresie ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę.
Skutkiem nowych uprawnień są również zmiany w postępowaniu sądowym, związanym z odwołaniem od decyzji GIP w zakresie interpretacji indywidualnej oraz od decyzji okręgowego inspektora pracy ustalającej stosunek pracy.
Przedsiębiorcy mają 3 miesiące na dostosowanie się do nowych przepisów. Co warto zrobić już teraz?
- Sprawdzić umowy i stosowane wzory – w szczególności zlecenia i B2B,
- Sprawdzić dokumentację i procedury wewnętrzne, które dotyczą pracowników i współpracowników,
- Ocenić stosowane modele współpracy i w razie potrzeby dostosować je lub zmienić,
- Przygotować plan działania w razie potencjalnej kontroli PIP. Warto rozważyć wyznaczenie zaufanej osoby (reprezentanta) na czas kontroli. Będzie ona współpracowała z inspektorem ze strony pracodawcy, co zapewni sprawny przebieg kontroli.
Zespół Prawa Pracy KKZ może pomóc na każdym etapie dostosowania firmy do nowych przepisów – w szczególności poprzez audyt aktualnych umów i stosowanych wzorów.
Autor: r. pr. Marta Kopeć, Partner Zarządzający
E-mail: [email protected]
tel.: +48 22 501 56 10
Autor: apl. adw. Zuzanna Kosiorowska
E-mail: [email protected]
tel.: +48 22 501 56 10
