Głos uczniów jest uwzględniany. MEN odpowiada RPD

Ministerstwo Edukacji Narodowej odpowiedziało Rzeczniczce Praw Dziecka w sprawie apelu o wysłuchanie głosu uczniów przy okazji zmian przepisów oświatowych dotyczących prac domowych.

W piśmie z 19 sierpnia 2026 r. MEN zapewniło, iż każdorazowo głos uczniów jest wysłuchiwany i możliwie najszerzej uwzględniany. Uczniowie biorą udział w konsultacjach publicznych projektów aktów prawnych przygotowywanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Odpowiedź MEN w sprawie uwzględnienia głosu uczniów w tworzeniu prawa oświatowego

W sprawie prac domowych powinni wypowiedzieć się uczniowie. Apel RPD

Monika Horna-Cieślak w piśmie z 24 września 2025 r. do MEN zwróciła uwagę, iż uczniowie jako osoby zdolne do kształtowania swoich poglądów mają prawo do swobodnego wyrażania ich we wszystkich sprawach ich dotyczących. To też gwarantuje art. 12 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka. Ten sam przepis nakłada na dorosłych obowiązek przyjmowania tych opinii z należytą wagą, stosownie do wieku oraz dojrzałości dziecka. W apelu do MEN RPD wyraziła opinię, iż w sprawie prac domowych powinni wypowiedzieć się sami uczniowie.

W sprawie prac domowych powinni wypowiedzieć się uczniowie

Odpowiedź MEN

Resort edukacji w odpowiedzi z 19 sierpnia 2026 r. wskazał, iż odpowiednią okazję do tego, aby ludzie młodzi mogli wyrazić swoje zdanie na temat polityki oświatowej państwa, stwarzały Okrągłe Stoły Uczniowskie, w ramach których od 2024 r. członkowie kierownictwa MEN spotykali się z uczniami i uczennicami szkół ponadpodstawowych w każdym województwie, wsłuchując się ich w głos, indywidualne doświadczenia szkolne, a także propozycje zmian w systemie edukacji. Ostatni Okrągły Stół Uczniowski odbył się 14 listopada 2025 r. we Wrocławiu.

Uczniowie, uczennice i rodzice mieli i mają możliwość bezpośredniego wypowiedzenia się nt. zmian w prawie oświatowym. Przykładem tego jest ustawa o prawach i obowiązkach ucznia (zawetowana przez Prezydenta RP), wobec której MEN przeprowadziło nie tylko formalne konsultacje publiczne, ale również trwającą ponad miesiąc ankietę za pośrednictwem Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Ankietę wypełniło18 389 osób, z czego około dwie trzecie respondentów stanowili uczniowie z całej Polski.

Uczniowie biorą również udział w konsultacjach publicznych ustaw, jak i rozporządzeń (m.in. ws. projektu ustawy dot. korzystania z telefonów komórkowych i pokrewnych urządzeń w szkołach i przedszkolach).

Głos dziecka w roli głównej

Odpowiedź Ministerstwa na apel RPD o niezbędnym udziale dzieci i młodzieży w proces legislacyjny ws. edukacji zbiega się z przesłaniem płynącym z ogólnopolskiej kampanii społecznej Rzeczniczki Praw Dziecka – „Głos dziecka w roli głównej”. Celem inicjatywy jest wzmacnianie podmiotowości dzieci i pokazanie, iż mają prawo być zawsze wysłuchane.

Głos dziecka w roli głównej. Wystartowała ogólnopolska kampania społeczna Rzeczniczki Praw Dziecka

– Wsłuchanie się w głos dziecka jest jednym z najpiękniejszych i najbardziej odpowiedzialnych gestów, jakich może dokonać dorosły. To zaproszenie do relacji opartej na bliskości, zaufaniu i szacunku. Jako Rzeczniczka Praw Dziecka każdego dnia słyszę, jak ogromną potrzebą dzieci jest bycie autentycznie wysłuchanymi. Nie „przy okazji”, nie w pośpiechu, nie z góry przyjętą odpowiedzią – ale z uważnością, która mówi: widzę Cię, słyszę Cię, Twoje zdanie jest dla mnie ważne. Dlatego rozpoczynamy kampanię „Głos dziecka w roli głównej” – by przypomnieć, iż to wielkie wyróżnienie i zaszczyt, gdy dziecko chce podzielić się z nami swoimi emocjami, potrzebami – twierdzi Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka.

Z badania zrealizowanego na zlecenie Biura RPD wynika, iż 44 proc. badanych uważa, iż dzieci zbyt rzadko mają możliwość wyrażania swojego zdania. Jednocześnie 28 proc. respondentów uważa, iż głos dorosłego powinien być ważniejszy niż głos dziecka, a jedynie 4 proc. ankietowanych twierdzi, iż to zdanie dziecka powinno mieć pierwszeństwo.