Wśród nowych rozwiązań pojawia się możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej Głównego Inspektora Pracy w zakresie ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi umowę o pracę. Z pewnością jest to interesująca opcja dla przedsiębiorców, którzy nie są pewni co do stosowanego modelu współpracy, jednak może wywołać skutek w postaci zainteresowania rzeczywistą sytuacją firmy.
Interpretacja:
- ma być wydawana na wniosek – w terminie 30 dni,
- będzie kosztować 40 zł,
- będzie wiążąca dla organów Państwowej Inspekcji Pracy, ale nie dla pracodawcy – z tym, iż nie może być on obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej,
- będzie wydana w drodze decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w kodeksie postępowania cywilnego.
Z punktu widzenia pracodawcy kluczowa jest obietnica ochrony. Zastosowanie się do interpretacji ma wyłączać ryzyko sankcji administracyjnych, finansowych czy odpowiedzialności karnej. W realiach, w których kwalifikacja zatrudnienia bywa przedmiotem sporów, taka deklaracja ma ciężar nie tylko prawny, ale również biznesowy.
Interpretacja może więc stać się:
- instrumentem potwierdzającym przyjęty model współpracy,
- elementem świadomej polityki compliance,
- punktem odniesienia w dialogu z organami kontrolnymi.
Jej wartość nie jest jednak autonomiczna. Jest uzależniona od zgodności dwóch porządków: opisu i rzeczywistości.
Interpretacja indywidualna zawiera opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania. W konsekwencji, ochrona obejmuje tylko okoliczności z wniosku. Każde odstępstwo, choćby nieznaczne, może prowadzić do jej utraty, ponieważ interpretacja może zostać zmieniona albo uchylona w razie zmiany okoliczności sprawy.
Model współpracy może być jednak dość dynamiczny – mogą zmienić się zasady współpracy, organizacji pracy czy innych istotnych elementów. W efekcie choćby starannie przygotowany wniosek może nie oddać całej złożoności relacji, a praktyka wykonywania umowy może się zmienić.
Co ważne, GIP ma obowiązek przekazywania interpretacji do ZUS oraz KAS. Złożenie wniosku może oznaczać:
- ujawnienie modelu współpracy przed organami,
- wskazanie potencjalnych wątpliwości,
- stworzenie możliwości podjęcia działań.
W przypadku interpretacji niekorzystnej ryzyko jest oczywiste. W przypadku korzystnej – nie znika całkowicie.
Interpretacja indywidualna nie powinna być traktowana jako pierwszy krok w zarządzaniu ryzykiem. Dobrą praktyką będzie rzetelna analiza modeli współpracy, identyfikacja elementów stosunku pracy, dostosowanie praktyki do przyjętej formy zatrudnienia i dopiero później ewentualne potwierdzenie przyjętych rozwiązań w drodze interpretacji.
W przeciwnym razie narzędzie, które z założenia ma dawać bezpieczeństwo, może stać się źródłem ryzyka.
Autor: r. pr. Marta Kopeć, Partner Zarządzający
E-mail: [email protected]
tel.: +48 22 501 56 10
Autor: apl. adw. Zuzanna Kosiorowska
E-mail: [email protected]
tel.: +48 22 501 56 10
